OpenAI sẽ "chia" 5% cổ phần cho chính quyền Donald Trump, đổi lại "để yên cho chúng tôi làm ăn"?

[Mẫn Nhi]

Trong nỗ lực xoa dịu những rào cản chính trị và tìm kiếm sự đồng thuận từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, startup AI định giá 852 tỷ USD OpenAI đã đề xuất ý tưởng nhượng lại 5% cổ phần cho chính phủ Mỹ.

CEO Sam Altman của OpenAI - cha đẻ ChatGPT - đang tích cực thúc đẩy ý tưởng trao cho công chúng một lợi ích tài chính trực tiếp từ trí tuệ nhân tạo. Theo các nguồn tin thân cận, trong các cuộc thảo luận ban đầu với chính quyền mới, Altman đã đề xuất mức cổ phần 5% này như một phương thức tối ưu để chia sẻ thành quả của AI.

Đáng chú ý, đề xuất này không chỉ áp dụng riêng cho OpenAI. Startup này muốn các công ty AI hàng đầu khác của Mỹ cũng bàn giao một tỷ lệ cổ phần tương tự. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu các đối thủ cạnh tranh có sẵn sàng tham gia vào kế hoạch này hay không.

CEO OpenAI Sam Altman lập luận rằng việc trao cho công chúng một phần vốn đầu tư vào OpenAI là cách tốt nhất để chia sẻ lợi ích từ trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Bloomberg​

Chiến lược xoa dịu áp lực chính trị​

Việc trao cho chính phủ một phần sở hữu được xem là bước đi chiến lược nhằm xây dựng mối quan hệ nồng ấm với chính quyền Trump. Đây cũng là nỗ lực nhằm giải quyết những phản ứng dữ dội từ giới chính trị khi dư luận ngày càng lo ngại về làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu khổng lồ, cũng như tác động của AI đối với việc làm và an ninh mạng.

Thời gian gần đây, môi trường hoạt động của các phòng thí nghiệm AI tại Washington ngày càng trở nên khắc nghiệt. Cả OpenAI và đối thủ trực tiếp Anthropic đều bị trì hoãn ra mắt các mô hình AI tiên tiến do vấp phải sự giám sát chặt chẽ từ phía Mỹ. Bên cạnh đó, một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa và cố vấn của Tổng thống Donald Trump đang ủng hộ việc thắt chặt quy định quản lý đối với lĩnh vực này.

Động thái đề xuất nhượng cổ phần diễn ra trong bối cảnh cả OpenAI và Anthropic đều đang chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Việc niêm yết sẽ mở rộng cơ cấu sở hữu và mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các nhà đầu tư hiện tại, dù đợt IPO của OpenAI có thể phải chờ đến năm sau.

Mô hình "Quỹ tài sản công" cho mọi người dân​

Theo ý tưởng của Sam Altman và các lãnh đạo OpenAI, các nhà phát triển AI hàng đầu nước Mỹ - bao gồm Anthropic, Google, Meta và các ông lớn khác - sẽ đóng góp 5% cổ phần của mình vào một mô hình tương tự như Quỹ Thường trực Alaska (Alaska Permanent Fund). Đây là quỹ chủ quyền chuyên đầu tư nguồn thu từ dầu mỏ của bang vào thị trường chứng khoán để chia cổ tức cho chính quyền và người dân địa phương.

Dù vậy, khả năng các ông lớn công nghệ khác đồng thuận với đề xuất của OpenAI vẫn còn bỏ ngỏ.

Các nguồn tin cho biết, các cuộc thảo luận giữa chính phủ và OpenAI hiện mới ở giai đoạn "khái niệm" ban đầu. Bất kỳ thỏa thuận nào được thông qua cũng sẽ cần đến một đạo luật từ Quốc hội Mỹ để triển khai thực tế.

Nỗ lực vận động hành lang từ cả hai phía​

Sam Altman đã có các cuộc thảo luận tích cực về vấn đề sở hữu công với nhiều quan chức chủ chốt trong chính quyền Trump, bao gồm cả Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.

Không chỉ giới hạn ở phe Cộng hòa, người đứng đầu OpenAI cũng đã đối thoại với Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Bernie Sanders trong những tuần gần đây. Ông Sanders thậm chí còn thúc đẩy một kế hoạch táo bạo hơn: chính phủ nên sở hữu gần một nửa cổ phần của mỗi công ty AI Mỹ thông qua một quỹ tài sản chủ quyền.

Trước đó, cả OpenAI và Anthropic đều từng đề xuất trong các báo cáo chính sách kinh tế về việc cần có các quỹ tài sản công hoặc quỹ chủ quyền để phân phối cổ phần cho người dân trong tương lai. Vào tháng 4, OpenAI đã đề xuất một "quỹ tài sản công" nhằm "cung cấp cho mọi công dân - kể cả những người không đầu tư vào thị trường tài chính - một phần lợi ích từ sự tăng trưởng kinh tế do AI thúc đẩy".

Đại diện OpenAI từ chối đưa ra bình luận về thông tin trên.