Mẫn Nhi
Admin xinh gái
Nhiều sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu tại Mỹ đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm và cho rằng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những nguyên nhân khiến các vị trí khởi điểm dành cho người mới ngày càng khan hiếm.
Haram Kang tốt nghiệp ngành khoa học máy tính tại Đại học Rutgers với ước mơ trở thành quản lý sản phẩm. (Ảnh của Mizuki Uchiyama)
Ngay cả cựu Giám đốc điều hành Google, Eric Schmidt, cũng từng nhận về những phản ứng trái chiều trong buổi phát biểu tại lễ tốt nghiệp ở Đại học Arizona khi ông nhận định rằng làn sóng chuyển đổi từ AI sẽ lớn hơn, nhanh hơn và mang lại hậu quả sâu sắc hơn những gì từng diễn ra trước đây.
Trong đó, sinh viên ngành khoa học máy tính đang phải cạnh tranh trực tiếp với AI. Dhruv, một thạc sĩ ngành hệ thống thông tin tại Đại học New York (NYU), chia sẻ rằng anh đã nộp đơn vào khoảng 8.000 công việc nhưng đến nay vẫn chưa tìm được một công việc toàn thời gian.
Thời điểm Dhruv chuyển đến Mỹ để học cao học, các công ty công nghệ vẫn tuyển dụng số lượng lớn với mức lương hấp dẫn. Anh từng tự tin bản thân có thể kiếm được ít nhất $200.000 một năm. Tuy nhiên, thực tế là anh không thể tìm nổi dù chỉ là một vị trí thực tập, buộc phải hạ kỳ vọng xuống mức $120.000 và giờ đây chỉ mong muốn tìm được một công việc để làm.
Dhruv nhận định AI đang trở thành rào cản lớn đối với những người chưa có kinh nghiệm. Trước đây, với các công việc nhập môn, ứng viên chỉ cần biết một ngôn ngữ lập trình và một hoặc hai công cụ là đủ. Giờ đây, các vị trí khởi điểm lại yêu cầu từ ba đến năm năm kinh nghiệm, tạo ra một vòng lặp khó khăn cho những người mới ra trường khi không thể có kinh nghiệm nếu không được tuyển dụng.
Kang đã nộp đơn vào hơn 200 công ty trong năm cuối đại học và ít nhất 500 công ty trong hai năm sau khi tốt nghiệp. Dù đã tích lũy kinh nghiệm qua các kỳ thực tập, cô vẫn không có được vị trí chính thức nào và cuối cùng phải chấp nhận làm việc trong bộ phận bán hàng công nghệ (tech sales).
Đối với Yohan Aton, 25 tuổi, sự thay đổi trên thị trường diễn ra rất nhanh chóng. Anh từng thực tập tại Meta Platforms vào năm 2020 (khi vẫn mang tên Facebook) và trở thành nhân viên chính thức sau khi tốt nghiệp vào năm 2022, trước khi làn sóng AI bùng nổ mạnh mẽ.
Theo Aton, vào tháng 6/2025, tỷ lệ mã nguồn mới do AI tạo ra tại công ty chỉ chiếm khoảng 20%, nhưng đã tăng vọt lên khoảng 70% vào tháng 1 và đạt gần 95% vào tháng 5. Aton đã bị Meta sa thải vào tháng 5.
Anh nhận định rằng các doanh nghiệp hiện nay có xu hướng muốn chi tiền cho phần cứng AI hơn là cho con người.
Meta đã sa thải khoảng 8.000 nhân viên (tương đương 1/10 lực lượng lao động) và hủy kế hoạch tuyển dụng 6.000 người khác, trong khi dự kiến chi tới $145 tỷ cho đầu tư vốn vào năm 2026.
Trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi triển vọng việc làm ngay cả đối với sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu của Mỹ. (Ảnh của Hiroki Endo)
Dữ liệu thất nghiệp theo chuyên ngành năm 2024 được công bố vào tháng 2 vừa qua cho thấy, ngành kỹ thuật máy tính có tỷ lệ thất nghiệp lên tới 7,8% - chỉ đứng sau ngành nhân học (7,9%). Ngành khoa học máy tính có tỷ lệ thất nghiệp là 7%, ngang bằng với ngành nghệ thuật biểu diễn.
Stephen Henriques, nhà nghiên cứu tại Trường Quản lý Đại học Yale, nhận định AI đang tác động lớn đến thị trường việc làm nhập môn khi tự động hóa và tinh giản phần lớn nhiệm vụ. Thay vì cần mười nhà phân tích, doanh nghiệp giờ đây có thể chỉ cần năm người.
Pei Ying Chua, nhà kinh tế trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của LinkedIn, chỉ ra rằng các vị trí như kỹ sư phần mềm, quản lý tiếp thị và nhà phân tích dữ liệu có tỷ lệ tác vụ dễ bị AI thay thế rất cao. Dự báo đến năm 2030, khoảng 70% kỹ năng cần thiết cho hầu hết các công việc sẽ thay đổi do AI.
Trong bối cảnh đó, Laura Ullrich, Giám đốc nghiên cứu kinh tế tại trang tuyển dụng Indeed, mô tả thị trường lao động hiện tại có đặc điểm là tuyển dụng ít và sa thải ít, khiến số lượng vị trí trống còn lại rất hạn chế, đặc biệt là đối với sinh viên ngành khoa học máy tính và tài chính.
Để tự tìm cơ hội, một số cử nhân đã chọn con đường tự khởi nghiệp khi không thể tìm được nơi tuyển dụng. Theo thông tin từ Pei Ying Chua, số lượng người đăng ký chức danh người sáng lập (founder) trên LinkedIn đã tăng tới 75% trong năm qua.
Chật vật tìm việc dù nộp hàng nghìn hồ sơ
Nhiều cử nhân tại Mỹ đang đối mặt với thực tế khó khăn khi tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp sau khi đã đầu tư tới hàng trăm nghìn USD để theo học tại những ngôi trường danh tiếng.
Haram Kang tốt nghiệp ngành khoa học máy tính tại Đại học Rutgers với ước mơ trở thành quản lý sản phẩm. (Ảnh của Mizuki Uchiyama)
Ngay cả cựu Giám đốc điều hành Google, Eric Schmidt, cũng từng nhận về những phản ứng trái chiều trong buổi phát biểu tại lễ tốt nghiệp ở Đại học Arizona khi ông nhận định rằng làn sóng chuyển đổi từ AI sẽ lớn hơn, nhanh hơn và mang lại hậu quả sâu sắc hơn những gì từng diễn ra trước đây.
Trong đó, sinh viên ngành khoa học máy tính đang phải cạnh tranh trực tiếp với AI. Dhruv, một thạc sĩ ngành hệ thống thông tin tại Đại học New York (NYU), chia sẻ rằng anh đã nộp đơn vào khoảng 8.000 công việc nhưng đến nay vẫn chưa tìm được một công việc toàn thời gian.
Thời điểm Dhruv chuyển đến Mỹ để học cao học, các công ty công nghệ vẫn tuyển dụng số lượng lớn với mức lương hấp dẫn. Anh từng tự tin bản thân có thể kiếm được ít nhất $200.000 một năm. Tuy nhiên, thực tế là anh không thể tìm nổi dù chỉ là một vị trí thực tập, buộc phải hạ kỳ vọng xuống mức $120.000 và giờ đây chỉ mong muốn tìm được một công việc để làm.
Dhruv nhận định AI đang trở thành rào cản lớn đối với những người chưa có kinh nghiệm. Trước đây, với các công việc nhập môn, ứng viên chỉ cần biết một ngôn ngữ lập trình và một hoặc hai công cụ là đủ. Giờ đây, các vị trí khởi điểm lại yêu cầu từ ba đến năm năm kinh nghiệm, tạo ra một vòng lặp khó khăn cho những người mới ra trường khi không thể có kinh nghiệm nếu không được tuyển dụng.
Thay đổi kỳ vọng nghề nghiệp
Nhiều sinh viên tốt nghiệp buộc phải từ bỏ công việc mơ ước ban đầu của mình. Haram Kang, người tốt nghiệp ngành khoa học máy tính tại Đại học Rutgers ở New Jersey, từng đặt mục tiêu trở thành quản lý dự án. Cô chia sẻ rằng trước đây mọi người luôn nói học khoa học máy tính sẽ có tương lai ổn định, nhưng đến khi cô tốt nghiệp thì thị trường đã hoàn toàn bão hòa.Kang đã nộp đơn vào hơn 200 công ty trong năm cuối đại học và ít nhất 500 công ty trong hai năm sau khi tốt nghiệp. Dù đã tích lũy kinh nghiệm qua các kỳ thực tập, cô vẫn không có được vị trí chính thức nào và cuối cùng phải chấp nhận làm việc trong bộ phận bán hàng công nghệ (tech sales).
Đối với Yohan Aton, 25 tuổi, sự thay đổi trên thị trường diễn ra rất nhanh chóng. Anh từng thực tập tại Meta Platforms vào năm 2020 (khi vẫn mang tên Facebook) và trở thành nhân viên chính thức sau khi tốt nghiệp vào năm 2022, trước khi làn sóng AI bùng nổ mạnh mẽ.
Theo Aton, vào tháng 6/2025, tỷ lệ mã nguồn mới do AI tạo ra tại công ty chỉ chiếm khoảng 20%, nhưng đã tăng vọt lên khoảng 70% vào tháng 1 và đạt gần 95% vào tháng 5. Aton đã bị Meta sa thải vào tháng 5.
Anh nhận định rằng các doanh nghiệp hiện nay có xu hướng muốn chi tiền cho phần cứng AI hơn là cho con người.
Meta đã sa thải khoảng 8.000 nhân viên (tương đương 1/10 lực lượng lao động) và hủy kế hoạch tuyển dụng 6.000 người khác, trong khi dự kiến chi tới $145 tỷ cho đầu tư vốn vào năm 2026.
Trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi triển vọng việc làm ngay cả đối với sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu của Mỹ. (Ảnh của Hiroki Endo)
Áp lực gia tăng trên thị trường lao động
Số liệu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của những cử nhân mới tốt nghiệp (từ 22 đến 27 tuổi) tại Mỹ đã tăng từ khoảng 4% vào năm 2022 lên 5,6% vào tháng 3 vừa qua. Mặc dù con số này vẫn thấp hơn so với thời kỳ đại dịch hay cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhưng rào cản đối với những người trẻ tìm việc đang ngày một cao hơn.Dữ liệu thất nghiệp theo chuyên ngành năm 2024 được công bố vào tháng 2 vừa qua cho thấy, ngành kỹ thuật máy tính có tỷ lệ thất nghiệp lên tới 7,8% - chỉ đứng sau ngành nhân học (7,9%). Ngành khoa học máy tính có tỷ lệ thất nghiệp là 7%, ngang bằng với ngành nghệ thuật biểu diễn.
Stephen Henriques, nhà nghiên cứu tại Trường Quản lý Đại học Yale, nhận định AI đang tác động lớn đến thị trường việc làm nhập môn khi tự động hóa và tinh giản phần lớn nhiệm vụ. Thay vì cần mười nhà phân tích, doanh nghiệp giờ đây có thể chỉ cần năm người.
Pei Ying Chua, nhà kinh tế trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của LinkedIn, chỉ ra rằng các vị trí như kỹ sư phần mềm, quản lý tiếp thị và nhà phân tích dữ liệu có tỷ lệ tác vụ dễ bị AI thay thế rất cao. Dự báo đến năm 2030, khoảng 70% kỹ năng cần thiết cho hầu hết các công việc sẽ thay đổi do AI.
Trong bối cảnh đó, Laura Ullrich, Giám đốc nghiên cứu kinh tế tại trang tuyển dụng Indeed, mô tả thị trường lao động hiện tại có đặc điểm là tuyển dụng ít và sa thải ít, khiến số lượng vị trí trống còn lại rất hạn chế, đặc biệt là đối với sinh viên ngành khoa học máy tính và tài chính.
Để tự tìm cơ hội, một số cử nhân đã chọn con đường tự khởi nghiệp khi không thể tìm được nơi tuyển dụng. Theo thông tin từ Pei Ying Chua, số lượng người đăng ký chức danh người sáng lập (founder) trên LinkedIn đã tăng tới 75% trong năm qua.
