Một công ty nội dung AI mới thành lập năm ngoái đã gửi khiếu nại bản quyền đối với bản thu âm có từ thời đại dịch của nữ nhạc sĩ Samantha Shokin, khiến video đạt 125.000 lượt xem của cô biến mất khỏi YouTube trước khi buộc phải rút lại yêu cầu một cách khó hiểu.
Ảnh minh hoạ
Theo tường thuật của 404 Media, nhà văn kiêm nhạc sĩ Samantha Shokin đã thu âm một phiên bản dài 50 giây của bài hát dân ca Bulgaria "Bre Petrunko" trong thời kỳ đại dịch, ban đầu tải lên SoundCloud trước khi đăng tải lên YouTube. Bản nhạc không thu hút nhiều sự chú ý lúc mới ra mắt, nhưng đã đạt khoảng 125.000 lượt xem sau 4 năm.
Mùa hè năm ngoái, sau khi nhận thấy lượng bình luận trên video tăng đột biến, Shokin phát hiện ra rằng các DJ đã lấy mẫu giọng hát của cô và sử dụng nó trong hàng chục ca khúc khác nhau.
"Điều đầu tiên nảy ra trong đầu tôi là: 'Ôi trời ơi, ai đó đã đánh cắp giọng hát của mình mà không hề ghi tên mình'", cô kể lại.
Shokin sau đó nhận ra các DJ này đã mua một gói mẫu âm thanh từ công ty có tên Loopmasters, và bản thu âm của cô nằm trong bộ sưu tập "Folk Legends" của họ.
Sau khi cô liên hệ với nhà phân phối này, họ đã lên tiếng xin lỗi, khẳng định không hề hay biết chuyện gì đã xảy ra và nhanh chóng sắp xếp trả tiền bản quyền cho cô.
"Tôi không thích cách mọi chuyện diễn ra như vậy, nhưng dù sao thì họ cũng đã cố gắng khắc phục tình hình", cô chia sẻ.
Thế nhưng đến tháng 10, video YouTube gốc của cô bất ngờ biến mất sau khi có khiếu nại bản quyền từ một công ty mang tên Media Nov Records. Shokin đã gửi hai thông báo phản đối, lập luận rằng video cần được giữ lại hoặc không bị tắt tính năng kiếm tiền, nhưng đều thất bại, và mọi nỗ lực liên hệ với công ty này của cô đều rơi vào im lặng.
Media Nov Records tự giới thiệu là một "công ty phân phối" giúp các nghệ sĩ đưa sản phẩm âm nhạc lên các nền tảng kỹ thuật số, nhưng 404 Media lưu ý rằng phần lớn nội dung trên trang web của họ lại tập trung vào việc quản lý và bảo vệ bản quyền.
"Hệ thống quản lý quyền toàn diện của chúng tôi tận dụng công nghệ tiên tiến và chuyên môn pháp lý để đảm bảo bạn nhận được khoản tiền bản quyền xứng đáng", trang web này tuyên bố. Ngoài ra, hệ thống còn đề cập đến tính năng gỡ bỏ DMCA tự động, quản lý Content ID trên YouTube và công nghệ nhận diện nội dung bằng AI.
Media Nov cho 404 Media biết họ đang vận hành tới 500 kênh. Tuy nhiên, trang tin này phát hiện hàng loạt hình ảnh do AI tạo ra cùng những bản nhạc điện tử lặp đi lặp lại trên các kênh mà họ kiểm tra. Hồ sơ doanh nghiệp cũng chỉ ra công ty này mới được thành lập vào năm ngoái, bất chấp việc trang web của họ tự nhận có nguồn gốc từ năm 1996.
Media Nov chỉ lên tiếng phản hồi sau khi 404 Media vào cuộc liên hệ, ban đầu nói rằng họ sẽ điều tra khiếu nại và sửa chữa nếu có sai sót. Ngay sau đó, họ gửi thư cho Shokin, yêu cầu cô cung cấp tệp âm thanh gốc, bằng chứng thu âm, ngày phát hành và các tài liệu khác nhằm chứng minh quyền sở hữu. Công ty này đổ lỗi cho thư mục thư rác đã khiến họ bỏ lỡ các tin nhắn trước đó từ Shokin và Loopmasters.
Họ thậm chí còn lôi cả nhà soạn nhạc người Bulgaria Philip Koutev vào cuộc tranh chấp. "Liên quan đến 'Bre Petrunko', chúng tôi muốn làm rõ rằng quyền sáng tác và hòa âm phối khí gắn liền với tác phẩm của Philip Koutev cần được phân biệt với quyền đối với bất kỳ bản thu âm riêng lẻ nào. Media Nov Records cũng đang nắm giữ một số quyền nhất định liên quan đến nội dung âm nhạc này", công ty viết trong email gửi Shokin.
Ông Koutev là người đã phổ biến một bản phối của bài dân ca truyền thống này vào năm 1963. Tuy nhiên, Media Nov đã im lặng khi 404 Media đặt câu hỏi rằng chính xác tác phẩm nào trong danh mục của họ đã kích hoạt khiếu nại nhắm vào Shokin.
Chỉ vài phút sau khi yêu cầu nữ nhạc sĩ nộp bằng chứng sở hữu, Media Nov bất ngờ gửi email cho cả Shokin và trang tin để thông báo rút lại yêu cầu gỡ bỏ. Lời giải thích kỳ quặc mà họ đưa ra là video "không tạo ra doanh thu hay nhận được lượt xem nào", mặc dù trên thực tế nó đã tích lũy được khoảng 125.000 lượt xem.
Dẫu vậy, công ty này vẫn khăng khăng rằng họ không từ bỏ bất kỳ quyền nào, đồng thời nói thêm: "Chúng tôi dự định sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý thích hợp liên quan đến tranh chấp bản quyền cơ bản".
Khoảng 24 giờ sau đó, video của Shokin đã xuất hiện trở lại. YouTube xác nhận họ đã khôi phục bản thu âm vì phía khiếu nại đã chủ động rút đơn.
"Thật trớ trêu khi họ làm việc trong ngành bản quyền", Shokin bức xúc. "Vấn đề không hề nằm ở bản phối khí. Cốt lõi là giọng hát và màn trình diễn của tôi [...] rõ ràng họ chẳng hiểu mình đang nói cái quái gì".
Âm nhạc AI vốn đã mang lại quá nhiều rắc rối vượt ra ngoài những khiếu nại bản quyền đáng ngờ. Các nền tảng phát nhạc đang bị áp đảo bởi những bản nhạc do AI tạo ra hoàn toàn, trong đó có rất nhiều sản phẩm gian lận. Úc hiện đang cấm loại nhạc này khỏi các bảng xếp hạng, còn Spotify dù đã xóa bỏ hàng triệu bản nhạc như vậy nhưng vẫn có kế hoạch giới thiệu một công cụ phối lại nhạc bằng AI cho người dùng vào năm tới.
Ảnh minh hoạ
Công ty thành lập từ năm ngoái, trong khi bản thu âm đã có từ thời đại dịch
Hóa ra vẫn còn những thứ tồi tệ hơn việc AI lấp đầy các dịch vụ phát nhạc trực tuyến bằng những bản nhạc rác. Lấy ví dụ như trường hợp gần đây của một công ty nội dung AI mới thành lập vào năm ngoái, nhưng lại đứng ra tuyên bố quyền sở hữu đối với bản thu âm có từ 5 năm trước của chính một nữ nhạc sĩ.Theo tường thuật của 404 Media, nhà văn kiêm nhạc sĩ Samantha Shokin đã thu âm một phiên bản dài 50 giây của bài hát dân ca Bulgaria "Bre Petrunko" trong thời kỳ đại dịch, ban đầu tải lên SoundCloud trước khi đăng tải lên YouTube. Bản nhạc không thu hút nhiều sự chú ý lúc mới ra mắt, nhưng đã đạt khoảng 125.000 lượt xem sau 4 năm.
Mùa hè năm ngoái, sau khi nhận thấy lượng bình luận trên video tăng đột biến, Shokin phát hiện ra rằng các DJ đã lấy mẫu giọng hát của cô và sử dụng nó trong hàng chục ca khúc khác nhau.
"Điều đầu tiên nảy ra trong đầu tôi là: 'Ôi trời ơi, ai đó đã đánh cắp giọng hát của mình mà không hề ghi tên mình'", cô kể lại.
Shokin sau đó nhận ra các DJ này đã mua một gói mẫu âm thanh từ công ty có tên Loopmasters, và bản thu âm của cô nằm trong bộ sưu tập "Folk Legends" của họ.
Sau khi cô liên hệ với nhà phân phối này, họ đã lên tiếng xin lỗi, khẳng định không hề hay biết chuyện gì đã xảy ra và nhanh chóng sắp xếp trả tiền bản quyền cho cô.
"Tôi không thích cách mọi chuyện diễn ra như vậy, nhưng dù sao thì họ cũng đã cố gắng khắc phục tình hình", cô chia sẻ.
Thế nhưng đến tháng 10, video YouTube gốc của cô bất ngờ biến mất sau khi có khiếu nại bản quyền từ một công ty mang tên Media Nov Records. Shokin đã gửi hai thông báo phản đối, lập luận rằng video cần được giữ lại hoặc không bị tắt tính năng kiếm tiền, nhưng đều thất bại, và mọi nỗ lực liên hệ với công ty này của cô đều rơi vào im lặng.
Media Nov Records tự giới thiệu là một "công ty phân phối" giúp các nghệ sĩ đưa sản phẩm âm nhạc lên các nền tảng kỹ thuật số, nhưng 404 Media lưu ý rằng phần lớn nội dung trên trang web của họ lại tập trung vào việc quản lý và bảo vệ bản quyền.
"Hệ thống quản lý quyền toàn diện của chúng tôi tận dụng công nghệ tiên tiến và chuyên môn pháp lý để đảm bảo bạn nhận được khoản tiền bản quyền xứng đáng", trang web này tuyên bố. Ngoài ra, hệ thống còn đề cập đến tính năng gỡ bỏ DMCA tự động, quản lý Content ID trên YouTube và công nghệ nhận diện nội dung bằng AI.
Media Nov cho 404 Media biết họ đang vận hành tới 500 kênh. Tuy nhiên, trang tin này phát hiện hàng loạt hình ảnh do AI tạo ra cùng những bản nhạc điện tử lặp đi lặp lại trên các kênh mà họ kiểm tra. Hồ sơ doanh nghiệp cũng chỉ ra công ty này mới được thành lập vào năm ngoái, bất chấp việc trang web của họ tự nhận có nguồn gốc từ năm 1996.
Media Nov chỉ lên tiếng phản hồi sau khi 404 Media vào cuộc liên hệ, ban đầu nói rằng họ sẽ điều tra khiếu nại và sửa chữa nếu có sai sót. Ngay sau đó, họ gửi thư cho Shokin, yêu cầu cô cung cấp tệp âm thanh gốc, bằng chứng thu âm, ngày phát hành và các tài liệu khác nhằm chứng minh quyền sở hữu. Công ty này đổ lỗi cho thư mục thư rác đã khiến họ bỏ lỡ các tin nhắn trước đó từ Shokin và Loopmasters.
Họ thậm chí còn lôi cả nhà soạn nhạc người Bulgaria Philip Koutev vào cuộc tranh chấp. "Liên quan đến 'Bre Petrunko', chúng tôi muốn làm rõ rằng quyền sáng tác và hòa âm phối khí gắn liền với tác phẩm của Philip Koutev cần được phân biệt với quyền đối với bất kỳ bản thu âm riêng lẻ nào. Media Nov Records cũng đang nắm giữ một số quyền nhất định liên quan đến nội dung âm nhạc này", công ty viết trong email gửi Shokin.
Ông Koutev là người đã phổ biến một bản phối của bài dân ca truyền thống này vào năm 1963. Tuy nhiên, Media Nov đã im lặng khi 404 Media đặt câu hỏi rằng chính xác tác phẩm nào trong danh mục của họ đã kích hoạt khiếu nại nhắm vào Shokin.
Chỉ vài phút sau khi yêu cầu nữ nhạc sĩ nộp bằng chứng sở hữu, Media Nov bất ngờ gửi email cho cả Shokin và trang tin để thông báo rút lại yêu cầu gỡ bỏ. Lời giải thích kỳ quặc mà họ đưa ra là video "không tạo ra doanh thu hay nhận được lượt xem nào", mặc dù trên thực tế nó đã tích lũy được khoảng 125.000 lượt xem.
Dẫu vậy, công ty này vẫn khăng khăng rằng họ không từ bỏ bất kỳ quyền nào, đồng thời nói thêm: "Chúng tôi dự định sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý thích hợp liên quan đến tranh chấp bản quyền cơ bản".
Khoảng 24 giờ sau đó, video của Shokin đã xuất hiện trở lại. YouTube xác nhận họ đã khôi phục bản thu âm vì phía khiếu nại đã chủ động rút đơn.
"Thật trớ trêu khi họ làm việc trong ngành bản quyền", Shokin bức xúc. "Vấn đề không hề nằm ở bản phối khí. Cốt lõi là giọng hát và màn trình diễn của tôi [...] rõ ràng họ chẳng hiểu mình đang nói cái quái gì".
Âm nhạc AI vốn đã mang lại quá nhiều rắc rối vượt ra ngoài những khiếu nại bản quyền đáng ngờ. Các nền tảng phát nhạc đang bị áp đảo bởi những bản nhạc do AI tạo ra hoàn toàn, trong đó có rất nhiều sản phẩm gian lận. Úc hiện đang cấm loại nhạc này khỏi các bảng xếp hạng, còn Spotify dù đã xóa bỏ hàng triệu bản nhạc như vậy nhưng vẫn có kế hoạch giới thiệu một công cụ phối lại nhạc bằng AI cho người dùng vào năm tới.