Hư Trúc
Writer
Hiện nay, nhiều dịch vụ phát nhạc trực tuyến liên tục quảng bá về chất lượng âm thanh lossless hay hi-res lossless nhằm thu hút người dùng. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa nhạc hi-res và lossless là gì, và liệu người nghe thông thường có thực sự cần đến chúng? Thực tế, phần lớn người dùng không thể phân biệt rõ ràng giữa âm thanh tiêu chuẩn và âm thanh chất lượng cao bằng tai thường, đặc biệt là khi sử dụng các thiết bị nghe nhìn phổ thông hàng ngày.
Một rào cản lớn khác đến từ thói quen sử dụng công nghệ hiện nay. Hầu hết người dùng đều sử dụng tai nghe không dây, tiêu biểu như AirPods của Apple. Do giới hạn của công nghệ kết nối Bluetooth, các loại tai nghe này hoàn toàn không thể truyền tải và phát nhạc lossless đúng chuẩn. Ngay cả khi người dùng đầu tư những sản phẩm đắt đỏ như AirPods Max 2 được hỗ trợ âm thanh lossless, nhiều chuyên gia đánh giá âm thanh vẫn thừa nhận rằng sự khác biệt mang lại là hầu như không đáng kể.
Sự khác biệt lớn nhất giữa các định dạng nhạc nằm ở mức độ nén và lượng thông tin dữ liệu được giữ lại. Các dịch vụ phát nhạc trực tuyến thông thường hoạt động ở tốc độ bit 256 kbps. Để đạt chuẩn nhạc lossless, tệp âm thanh phải được phát ở mức tối thiểu là 16-bit/44,1 kHz. Trong khi đó, Apple Music cung cấp âm thanh lossless ở mức 24-bit/48 kHz và đẩy chất lượng Hi-Res Lossless lên tới 24-bit/192 kHz.
Thông số kỹ thuật càng cao đồng nghĩa với dung lượng tệp càng lớn. Một bài hát thông thường có độ dài 3 phút chỉ chiếm khoảng 6 MB dung lượng bộ nhớ. Tuy nhiên, nếu chuyển sang định dạng lossless, dung lượng bài hát đó sẽ tăng lên khoảng 36 MB, và có thể lên tới 145 MB đối với định dạng hi-res lossless. Việc này không chỉ làm cạn kiệt dung lượng lưu trữ trên điện thoại mà còn tiêu tốn một lượng lớn dữ liệu internet di động của người dùng, dù trải nghiệm nghe thực tế không được cải thiện rõ rệt.
Riêng đối với âm thanh hi-res lossless, quy trình này còn phức tạp hơn. Người nghe cần trang bị thêm một bộ chuyển đổi kỹ thuật số sang tương tự (DAC) chuyên dụng. Bộ giải mã này đóng vai trò xử lý dữ liệu âm thanh trung gian giữa nguồn phát và tai nghe hoặc loa. Dù âm thanh lossless về mặt lý thuyết sẽ rõ ràng hơn, một lãnh đạo của Apple cũng từng thừa nhận rằng hầu hết người nghe không thể nhận ra sự khác biệt giữa âm thanh thông thường và lossless vì tai người không đủ nhạy bén.
Việc đầu tư tiền bạc vào các thiết bị âm thanh đắt đỏ lên tới hàng chục triệu đồng chỉ để nghe nhạc lossless hay hi-res lossless có thể là một sự lãng phí đối với đại đa số người dùng. Nếu bạn chỉ sở hữu các thiết bị nghe nhạc phổ thông hoặc tai nghe không dây Bluetooth, việc sử dụng các gói nhạc tiêu chuẩn là hoàn toàn đủ đáp ứng nhu cầu giải trí hàng ngày mà không cần bận tâm đến các định dạng âm thanh chất lượng cao khó cảm nhận này.
Rào cản công nghệ và chi phí thiết bị
Để nhận ra sự khác biệt giữa lossless và hi-res lossless, người dùng bắt buộc phải sở hữu các hệ thống âm thanh cao cấp có giá trị lên tới hàng chục triệu đồng. Các thiết bị này cần được bố trí hợp lý và tập trung tối đa vào vị trí người nghe.Một rào cản lớn khác đến từ thói quen sử dụng công nghệ hiện nay. Hầu hết người dùng đều sử dụng tai nghe không dây, tiêu biểu như AirPods của Apple. Do giới hạn của công nghệ kết nối Bluetooth, các loại tai nghe này hoàn toàn không thể truyền tải và phát nhạc lossless đúng chuẩn. Ngay cả khi người dùng đầu tư những sản phẩm đắt đỏ như AirPods Max 2 được hỗ trợ âm thanh lossless, nhiều chuyên gia đánh giá âm thanh vẫn thừa nhận rằng sự khác biệt mang lại là hầu như không đáng kể.
Sự khác biệt về thông số kỹ thuật và dung lượng lưu trữ
Sự khác biệt lớn nhất giữa các định dạng nhạc nằm ở mức độ nén và lượng thông tin dữ liệu được giữ lại. Các dịch vụ phát nhạc trực tuyến thông thường hoạt động ở tốc độ bit 256 kbps. Để đạt chuẩn nhạc lossless, tệp âm thanh phải được phát ở mức tối thiểu là 16-bit/44,1 kHz. Trong khi đó, Apple Music cung cấp âm thanh lossless ở mức 24-bit/48 kHz và đẩy chất lượng Hi-Res Lossless lên tới 24-bit/192 kHz.
Thông số kỹ thuật càng cao đồng nghĩa với dung lượng tệp càng lớn. Một bài hát thông thường có độ dài 3 phút chỉ chiếm khoảng 6 MB dung lượng bộ nhớ. Tuy nhiên, nếu chuyển sang định dạng lossless, dung lượng bài hát đó sẽ tăng lên khoảng 36 MB, và có thể lên tới 145 MB đối với định dạng hi-res lossless. Việc này không chỉ làm cạn kiệt dung lượng lưu trữ trên điện thoại mà còn tiêu tốn một lượng lớn dữ liệu internet di động của người dùng, dù trải nghiệm nghe thực tế không được cải thiện rõ rệt.
Yêu cầu khắt khe để trải nghiệm âm thanh chất lượng cao
Nếu muốn phát nhạc chất lượng cao trên iPhone, người dùng không thể dùng tai nghe không dây thông thường mà phải kết nối qua tai nghe cổng USB-C tương thích, đồng thời sử dụng dịch vụ phát nhạc có hỗ trợ định dạng này.Riêng đối với âm thanh hi-res lossless, quy trình này còn phức tạp hơn. Người nghe cần trang bị thêm một bộ chuyển đổi kỹ thuật số sang tương tự (DAC) chuyên dụng. Bộ giải mã này đóng vai trò xử lý dữ liệu âm thanh trung gian giữa nguồn phát và tai nghe hoặc loa. Dù âm thanh lossless về mặt lý thuyết sẽ rõ ràng hơn, một lãnh đạo của Apple cũng từng thừa nhận rằng hầu hết người nghe không thể nhận ra sự khác biệt giữa âm thanh thông thường và lossless vì tai người không đủ nhạy bén.
Việc đầu tư tiền bạc vào các thiết bị âm thanh đắt đỏ lên tới hàng chục triệu đồng chỉ để nghe nhạc lossless hay hi-res lossless có thể là một sự lãng phí đối với đại đa số người dùng. Nếu bạn chỉ sở hữu các thiết bị nghe nhạc phổ thông hoặc tai nghe không dây Bluetooth, việc sử dụng các gói nhạc tiêu chuẩn là hoàn toàn đủ đáp ứng nhu cầu giải trí hàng ngày mà không cần bận tâm đến các định dạng âm thanh chất lượng cao khó cảm nhận này.
