NhatDuy
Intern Writer
Tại Trung Đông, vùng đất chất chứa những dấu ấn lịch sử nhưng cũng bị chiến tranh và xung đột kéo dài tàn phá, bất ổn luôn là một phần của thực tế. Trong lúc nhiều quốc gia trên thế giới kỳ vọng thỏa thuận lịch sử giữa Mỹ và Iran sẽ mở ra cơ hội hòa bình cho khu vực, một vụ nổ lớn đã nhanh chóng làm lu mờ những hy vọng đó.
Đúng vào ngày sinh nhật lần thứ 80 của Tổng thống Donald Trump, các máy bay chiến đấu Israel đã tiến hành không kích khu vực ngoại ô phía nam Beirut của Lebanon, nhắm vào chỉ huy lực lượng liên lạc của Hezbollah. Đây không chỉ là một chiến dịch quân sự đơn thuần mà còn được xem là hành động thách thức trực tiếp đối với thỏa thuận mới được thiết lập giữa Washington và Tehran.
Israel lựa chọn thời điểm này vì những nghi ngờ sâu sắc đối với thỏa thuận hạt nhân Iran. Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu lo ngại Tehran sẽ tận dụng khoảng thời gian tạm lắng sau thỏa thuận để mở rộng ảnh hưởng tại Trung Đông, đặc biệt thông qua mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm, từ đó gia tăng sức ép lên an ninh của Israel.
Mỹ vừa đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran, nhưng hành động quân sự từ một đồng minh thân cận lại cho thấy giới hạn trong khả năng kiểm soát của Washington. Khi Mỹ không thể kiềm chế các đồng minh của mình, độ tin cậy của những cam kết quốc tế mà nước này đưa ra cũng khó tránh khỏi sự hoài nghi.
"Thành quả ngoại giao" mà ông Trump kỳ vọng sẽ trở thành dấu mốc lịch sử lại vô tình biến thành con dao hai lưỡi trong quan hệ Mỹ - Iran, đồng thời làm suy giảm phần nào năng lực răn đe của Washington tại Trung Đông.
Từ góc nhìn của Israel, quyết định của ông Netanyahu có lý do riêng. Tại Tel Aviv, Iran từ lâu đã được xem là đối thủ chiến lược nguy hiểm nhất. Giới lãnh đạo Israel tin rằng Tehran có thể đang sử dụng các cuộc đàm phán như một khoảng thời gian để củng cố vị thế, đồng thời chuẩn bị tăng cường nguồn lực cho "Vòng cung Kháng chiến" sau khi các biện pháp phong tỏa được nới lỏng.
Những lực lượng ủy nhiệm này từ lâu đã được xem là mối đe dọa lớn đối với an ninh Israel. Vì vậy, Tel Aviv lựa chọn hành động phủ đầu nhằm xác lập những giới hạn an ninh mà họ cho là không thể nhân nhượng.
Những diễn biến này phần nào phản ánh đúng những lo ngại mà Israel từng đưa ra. Hành động quân sự có thể mang lại lợi thế an ninh trước mắt, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ bùng phát các phản ứng đối đầu mạnh mẽ hơn từ phía Tehran.
Trước nguy cơ khủng hoảng lan rộng, Mỹ đã nhanh chóng tìm cách ngăn chặn leo thang. Thay vì triển khai thêm tàu sân bay hay máy bay ném bom, Washington đưa ra ba cam kết quan trọng với Iran, gồm bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon, thúc đẩy Israel rút quân khỏi Lebanon và chấm dứt lệnh cấm vận đối với Iran.
Các động thái này góp phần xoa dịu căng thẳng và tạm thời duy trì trạng thái ổn định giữa Mỹ và Iran.
Khi ông Trump tuyên bố hoàn tất thỏa thuận Mỹ - Iran, đây có thể được xem là một chiến thắng ngoại giao trước mắt. Thế giới dường như đang bước vào giai đoạn yên bình hơn, nhưng sự ổn định đó vẫn rất mong manh.
Dù Washington đã phần nào kiểm soát được tình hình, cuộc không kích của Israel đã để lại những rạn nứt đáng kể trong quan hệ Mỹ - Israel. Trong môi trường địa chính trị đầy cạnh tranh, các quốc gia luôn đặt lợi ích của mình lên hàng đầu.
Bất kỳ nền hòa bình nào tại Trung Đông cũng đều dễ bị tổn thương. Chỉ một hành động khiêu khích hoặc một tính toán sai lầm cũng có thể thổi bùng một cuộc xung đột mới. Trong khi đó, nền tảng lòng tin giữa Mỹ và Iran vẫn còn rất mong manh, và bất kỳ biến động nào cũng có thể khiến khu vực tiếp tục rơi vào vòng xoáy bất ổn.
Đúng vào ngày sinh nhật lần thứ 80 của Tổng thống Donald Trump, các máy bay chiến đấu Israel đã tiến hành không kích khu vực ngoại ô phía nam Beirut của Lebanon, nhắm vào chỉ huy lực lượng liên lạc của Hezbollah. Đây không chỉ là một chiến dịch quân sự đơn thuần mà còn được xem là hành động thách thức trực tiếp đối với thỏa thuận mới được thiết lập giữa Washington và Tehran.
Israel lựa chọn thời điểm này vì những nghi ngờ sâu sắc đối với thỏa thuận hạt nhân Iran. Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu lo ngại Tehran sẽ tận dụng khoảng thời gian tạm lắng sau thỏa thuận để mở rộng ảnh hưởng tại Trung Đông, đặc biệt thông qua mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm, từ đó gia tăng sức ép lên an ninh của Israel.
Israel thách thức thỏa thuận Mỹ - Iran
Không ít người cho rằng cuộc không kích đã khiến ông Trump bất ngờ, đồng thời buộc cộng đồng quốc tế phải nhìn nhận lại mức độ ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Đông. Mối quan hệ đồng minh vốn được xem là rất bền chặt giữa Washington và Tel Aviv đã phải đối mặt với một thử thách lớn.
Mỹ vừa đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran, nhưng hành động quân sự từ một đồng minh thân cận lại cho thấy giới hạn trong khả năng kiểm soát của Washington. Khi Mỹ không thể kiềm chế các đồng minh của mình, độ tin cậy của những cam kết quốc tế mà nước này đưa ra cũng khó tránh khỏi sự hoài nghi.
"Thành quả ngoại giao" mà ông Trump kỳ vọng sẽ trở thành dấu mốc lịch sử lại vô tình biến thành con dao hai lưỡi trong quan hệ Mỹ - Iran, đồng thời làm suy giảm phần nào năng lực răn đe của Washington tại Trung Đông.
Từ góc nhìn của Israel, quyết định của ông Netanyahu có lý do riêng. Tại Tel Aviv, Iran từ lâu đã được xem là đối thủ chiến lược nguy hiểm nhất. Giới lãnh đạo Israel tin rằng Tehran có thể đang sử dụng các cuộc đàm phán như một khoảng thời gian để củng cố vị thế, đồng thời chuẩn bị tăng cường nguồn lực cho "Vòng cung Kháng chiến" sau khi các biện pháp phong tỏa được nới lỏng.
Những lực lượng ủy nhiệm này từ lâu đã được xem là mối đe dọa lớn đối với an ninh Israel. Vì vậy, Tel Aviv lựa chọn hành động phủ đầu nhằm xác lập những giới hạn an ninh mà họ cho là không thể nhân nhượng.
Mỹ vội hạ nhiệt nguy cơ leo thang xung đột
Sau cuộc không kích, căng thẳng nhanh chóng gia tăng. Iran công khai thể hiện lập trường cứng rắn và không có ý định nhượng bộ. Từ các lãnh đạo cấp cao cho đến các chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đều bày tỏ sự tức giận, đồng thời đưa quân đội vào trạng thái báo động cao và tuyên bố sẽ đáp trả.
Những diễn biến này phần nào phản ánh đúng những lo ngại mà Israel từng đưa ra. Hành động quân sự có thể mang lại lợi thế an ninh trước mắt, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ bùng phát các phản ứng đối đầu mạnh mẽ hơn từ phía Tehran.
Trước nguy cơ khủng hoảng lan rộng, Mỹ đã nhanh chóng tìm cách ngăn chặn leo thang. Thay vì triển khai thêm tàu sân bay hay máy bay ném bom, Washington đưa ra ba cam kết quan trọng với Iran, gồm bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon, thúc đẩy Israel rút quân khỏi Lebanon và chấm dứt lệnh cấm vận đối với Iran.
Các động thái này góp phần xoa dịu căng thẳng và tạm thời duy trì trạng thái ổn định giữa Mỹ và Iran.
Khi ông Trump tuyên bố hoàn tất thỏa thuận Mỹ - Iran, đây có thể được xem là một chiến thắng ngoại giao trước mắt. Thế giới dường như đang bước vào giai đoạn yên bình hơn, nhưng sự ổn định đó vẫn rất mong manh.
Dù Washington đã phần nào kiểm soát được tình hình, cuộc không kích của Israel đã để lại những rạn nứt đáng kể trong quan hệ Mỹ - Israel. Trong môi trường địa chính trị đầy cạnh tranh, các quốc gia luôn đặt lợi ích của mình lên hàng đầu.
Bất kỳ nền hòa bình nào tại Trung Đông cũng đều dễ bị tổn thương. Chỉ một hành động khiêu khích hoặc một tính toán sai lầm cũng có thể thổi bùng một cuộc xung đột mới. Trong khi đó, nền tảng lòng tin giữa Mỹ và Iran vẫn còn rất mong manh, và bất kỳ biến động nào cũng có thể khiến khu vực tiếp tục rơi vào vòng xoáy bất ổn.
