Một hiện tượng nhân sự trái ngược đang diễn ra trong ngành AI Mỹ và Trung Quốc. Nên lý giải sao?

Mr. Darcy
Mr. Darcy
Phản hồi: 0

Mr. Darcy

Editor
Thành viên BQT
Năm 2026, nhiều nhân sự nghiên cứu AI ở các phòng lab hàng đầu của Mỹ công khai tuyên bố nghỉ việc trên X, gắn quyết định đó với lo ngại về hướng phát triển của AI. Ngày 9/2/2026, Mrinank Sharma, cựu trưởng nhóm Safeguards Research của Anthropic, đăng thư từ chức, nói rằng thế giới đang ở trong tình trạng nguy hiểm và bày tỏ lo ngại các giá trị an toàn ngày càng khó được đặt lên trước áp lực phát triển công nghệ. Bài đăng nhanh chóng đạt hơn 1 triệu lượt xem.

Gần đây hơn, ngày 9/9/2026, Jacob Coxon, người từng làm việc tại cả OpenAI và Anthropic, cũng tuyên bố rời Anthropic. Ông cho rằng hai công ty đang bị cuốn vào cuộc đua phát triển AI tự cải thiện và siêu trí tuệ, trong khi các biện pháp kiểm soát chưa theo kịp. Coxon không phải người ngoài ngành, mà là người trực tiếp xây dựng công nghệ và chọn rời khỏi cuộc đua vì cho rằng rủi ro đã quá lớn.

Trước đó, Jan Leike, một trong những người đứng đầu nhóm Superalignment của OpenAI, cũng rời công ty năm 2024, với lý do văn hóa và quy trình an toàn bị đặt sau những sản phẩm hào nhoáng.

Mình thấy đây là điều khá đặc biệt, khi chính những người xây dựng AI lại chủ động bước ra vì sợ thứ mình đang tạo ra. Nhất là khi nhìn sang Trung Quốc, bức tranh khác hẳn. Chưa thấy có trường hợp công khai nào như kỹ sư Mỹ, đặc biệt là việc kỹ sư ở các phòng lab hàng đầu lên mạng xã hội tuyên bố nghỉ vì lo ngại AI với tương lai nhân loại.

Sau khi tự lý giải dưới nhiều góc độ, văn hóa, kinh tế, mình nghĩ phần lớn là do văn hóa. Mỹ có nền văn hóa nghề nghiệp coi trọng cá nhân, kỹ sư giỏi có thể nghỉ việc, công khai bất đồng, chuyển sang công ty khác hoặc tự lập startup. Nhân tài không phải lo thất nghiệp, gánh nặng cơm áo gạo tiền. Việc "không đồng ý nên nghỉ" thậm chí có thể trở thành một phần thương hiệu cá nhân. Người Trung Quốc lại mang tâm thế khác, xã hội cạnh tranh cao, áp lực kinh tế lớn và ngành AI đang trong tâm thế chạy đuổi. Với kỹ sư tại DeepSeek, Alibaba, Tencent, Baidu hay một startup AI, câu hỏi không chỉ là công nghệ này có đáng sợ không, mà có thể là nếu không làm thì người khác sẽ làm và mình sẽ bị bỏ lại.
1788947455156.png
Hai tâm thế đó dẫn tới hai phản ứng khác nhau, một bên đủ vị thế để nói "mình không muốn tham gia cuộc đua này nữa", bên còn lại vẫn phải chạy để không bị bỏ lại. Mình cho rằng đây mới là điểm đáng chú ý nhất, và không nên kết luận thành chuyện người Mỹ sợ AI còn người Trung Quốc thì không. Nó giống hai người leo cùng một ngọn núi, một người gần tới đỉnh nên bắt đầu thấy vực sâu phía bên kia, người kia vẫn đang leo cho kịp người phía trước.

Sự khác biệt này có thể ảnh hưởng tới cuộc đua AI Mỹ Trung. Nếu ngày càng nhiều kỹ sư hàng đầu của Mỹ đặt câu hỏi về tốc độ phát triển, thậm chí rời phòng lab vì lo ngại, Mỹ có nguy cơ xuất hiện lực cản ngay trong chính đội ngũ tiên phong, còn Trung Quốc vẫn có động lực mạnh để tăng tốc thu hẹp khoảng cách.

Nhưng mình không nghĩ đây đơn thuần là bất lợi cho Mỹ. Theo dõi tình hình Mỹ bấy lâu mình thấy ở Mỹ luôn có ít nhất hai thái cực đối lập, một luồng ý kiến muốn thế này và luồng ý kiến khác làm ngược lại, như một lực cản. Nhưng nước Mỹ vẫn phát triển có lẽ cũng vì vậy. Vì vậy khi những người kỹ sư nói "mình thấy nguy hiểm và không muốn làm nữa" cũng có nghĩa họ đang tìm ra cách để xã hội phát triển an toàn (dưới quan điểm của họ) hơn. Vậy nên theo mình, sự khác biệt này phản ánh hai trạng thái khác nhau của cuộc đua. Mỹ đang đối diện mặt trái của vị thế dẫn đầu, còn Trung Quốc vẫn mang tâm thế của người đang chạy hết tốc lực để đuổi kịp. Và nếu AI tiếp tục tiến nhanh, câu hỏi thú vị sẽ không chỉ là ai tạo ra mô hình mạnh hơn, mà là xã hội nào chịu được áp lực cuộc đua lâu hơn mà không tự chia rẽ vì chính rủi ro mà cuộc đua đó tạo ra.

>> 'Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của công nghệ này', nhà nghiên cứu AI Jacob Coxon tuyên bố TỪ CHỨC khỏi Anthropic
 
Back
Top