Ba Lan đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) phạt Meta 250 triệu euro vì cho rằng công ty chưa làm đủ để ngăn chặn các quảng cáo lừa đảo xuất hiện trên Facebook và Instagram.
Theo đề nghị được Bộ trưởng Các vấn đề số Ba Lan Krzysztof Gawkowski gửi tới EC ngày 26/8 thì động thái này được đưa ra sau một cuộc kiểm tra của CERT Polska – đội ứng cứu sự cố an ninh mạng quốc gia của Ba Lan – đối với các quảng cáo trên nền tảng của Meta.
Theo đề nghị được Bộ trưởng Các vấn đề số Ba Lan Krzysztof Gawkowski gửi tới EC ngày 26/8 thì động thái này được đưa ra sau một cuộc kiểm tra của CERT Polska – đội ứng cứu sự cố an ninh mạng quốc gia của Ba Lan – đối với các quảng cáo trên nền tảng của Meta.
Hơn 86% quảng cáo lừa đảo được báo cáo nhưng không bị gỡ
CERT Polska đã xác định 122 quảng cáo được phân loại là lừa đảo. Trong số này, Meta được cho là đã quyết định không gỡ 106 quảng cáo, tương đương 86,8%.
Chỉ 10 quảng cáo bị xóa, trong khi 6 trường hợp không nhận được phản hồi.
Bộ trưởng Krzysztof Gawkowski cho rằng những kết quả này cho thấy Meta chưa xử lý hiệu quả các nội dung quảng cáo lừa đảo, dù đã được thông báo. Ông kêu gọi EC có biện pháp mạnh hơn, trong đó đề xuất mức phạt 250 triệu euro (khoảng 291 triệu USD).
Phía Meta bác bỏ quan điểm cho rằng công ty không hành động. Công ty cho biết các đối tượng lừa đảo liên tục thay đổi phương thức và ngày càng sử dụng những thủ đoạn tinh vi hơn. Meta khẳng định đang đầu tư vào công nghệ cũng như phối hợp với các doanh nghiệp và cơ quan thực thi pháp luật để phát hiện, gỡ bỏ và ngăn chặn những kẻ lừa đảo.
Chỉ 10 quảng cáo bị xóa, trong khi 6 trường hợp không nhận được phản hồi.
Bộ trưởng Krzysztof Gawkowski cho rằng những kết quả này cho thấy Meta chưa xử lý hiệu quả các nội dung quảng cáo lừa đảo, dù đã được thông báo. Ông kêu gọi EC có biện pháp mạnh hơn, trong đó đề xuất mức phạt 250 triệu euro (khoảng 291 triệu USD).
Phía Meta bác bỏ quan điểm cho rằng công ty không hành động. Công ty cho biết các đối tượng lừa đảo liên tục thay đổi phương thức và ngày càng sử dụng những thủ đoạn tinh vi hơn. Meta khẳng định đang đầu tư vào công nghệ cũng như phối hợp với các doanh nghiệp và cơ quan thực thi pháp luật để phát hiện, gỡ bỏ và ngăn chặn những kẻ lừa đảo.
Vì sao quảng cáo lừa đảo trên mạng xã hội nguy hiểm?
Quảng cáo lừa đảo không đơn thuần là những bài viết gây phiền nhiễu. Đây có thể là điểm khởi đầu của một chuỗi tấn công nhằm chiếm đoạt tiền hoặc thông tin cá nhân. Kẻ gian có thể mua quảng cáo để đưa người dùng tới các website giả mạo ngân hàng, sàn thương mại điện tử hoặc cơ quan nhà nước. Một số quảng cáo còn giả danh người nổi tiếng, doanh nghiệp hoặc sử dụng hình ảnh của người thật để tạo lòng tin.
Khi người dùng nhấp vào quảng cáo, họ có thể được yêu cầu:
- Đăng nhập tài khoản vào một website giả mạo.
- Cung cấp số điện thoại, thông tin căn cước hoặc tài khoản ngân hàng.
- Nhập mã OTP với lý do xác nhận giao dịch hoặc nhận ưu đãi.
- Chuyển một khoản tiền để nhận quà, đầu tư hoặc "xác minh tài khoản".
- Tải ứng dụng hoặc tệp có chứa mã độc.
Đáng chú ý, quảng cáo được phân phối trên một nền tảng lớn dễ tạo cho người dùng cảm giác rằng nội dung đã được kiểm chứng. Đây chính là yếu tố có thể khiến những chiêu trò lừa đảo trở nên nguy hiểm hơn.
Meta tiếp tục chịu sức ép về vấn đề an toàn người dùng
Đề nghị của Ba Lan được đưa ra chỉ một ngày sau khi Meta đạt thỏa thuận trị giá 18 tỷ USD với các bang của Mỹ để giải quyết các cáo buộc liên quan đến việc thiết kế nền tảng mạng xã hội theo hướng gây nghiện đối với trẻ em.
Trước đó, Meta cũng từng đối mặt với vụ kiện liên quan đến quảng cáo giả mạo tại Ba Lan. Năm 2024, tỷ phú Rafal Brzoska kiện Meta sau khi phát hiện các quảng cáo giả mạo sử dụng hình ảnh của ông và đưa thông tin sai lệch về vợ ông.
Tháng 4/2026, một tòa phúc thẩm tại Warsaw phán quyết Meta phải chịu trách nhiệm đối với những quảng cáo được đăng tải trên các nền tảng của mình. Meta trước đó lập luận rằng công ty không chịu trách nhiệm cho hành vi gian lận do người dùng thực hiện.
Trước đó, Meta cũng từng đối mặt với vụ kiện liên quan đến quảng cáo giả mạo tại Ba Lan. Năm 2024, tỷ phú Rafal Brzoska kiện Meta sau khi phát hiện các quảng cáo giả mạo sử dụng hình ảnh của ông và đưa thông tin sai lệch về vợ ông.
Tháng 4/2026, một tòa phúc thẩm tại Warsaw phán quyết Meta phải chịu trách nhiệm đối với những quảng cáo được đăng tải trên các nền tảng của mình. Meta trước đó lập luận rằng công ty không chịu trách nhiệm cho hành vi gian lận do người dùng thực hiện.
Người dùng vẫn phải tự kiểm tra trước khi tin quảng cáo
Vụ việc tại Ba Lan cho thấy quảng cáo xuất hiện trên mạng xã hội không đồng nghĩa với việc nội dung đó đã được xác thực. Ngay cả khi quảng cáo được phân phối trên một nền tảng lớn, người dùng vẫn có thể gặp quảng cáo giả mạo hoặc dẫn tới website độc hại.
Để tránh trở thành nạn nhân, người dùng nên:
Để tránh trở thành nạn nhân, người dùng nên:
- Không vội nhấp vào quảng cáo chỉ vì nội dung có vẻ hấp dẫn hoặc đang "khuyến mãi sốc".
- Kiểm tra kỹ tên miền trước khi đăng nhập hoặc cung cấp thông tin.
- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay thông tin ngân hàng theo yêu cầu từ quảng cáo.
- Không cài ứng dụng từ các đường link quảng cáo không rõ nguồn gốc.
- Nếu quảng cáo liên quan đến ngân hàng, cơ quan nhà nước hoặc doanh nghiệp, hãy tự truy cập website/ứng dụng chính thức để kiểm tra thay vì sử dụng đường link trong quảng cáo.
- Chủ động báo cáo những quảng cáo có dấu hiệu lừa đảo cho nền tảng.
Một quảng cáo có thể chỉ mất vài giây để xuất hiện trên màn hình, nhưng một cú nhấp chuột thiếu cảnh giác có thể khiến người dùng mất tiền hoặc trao thông tin quan trọng cho kẻ xấu.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
