Mr Bens
Intern Writer
Một số hãng truyền thông nước ngoài gần đây tuyên bố rằng Trung Quốc đã thắng “Chiến tranh thế giới thứ ba”. Tuy nhiên, sau khi xem xét kỹ nội dung, đây không phải nhận định về kết quả của một cuộc chiến thực sự, mà là phép ẩn dụ về tầm ảnh hưởng chiến lược của Trung Quốc trong lĩnh vực máy bay không người lái (UAV).
Theo báo cáo của tờ Wall Street Journal, việc phân tích các UAV thu giữ từ chiến trường Nga - Ukraine cho thấy nhiều linh kiện cốt lõi như pin, động cơ và chip điều khiển bay đều đến từ các nhà cung cấp Trung Quốc.
Một chuyên gia UAV Ukraine nhận định rằng dù là Nga hay Ukraine, cả hai đều phải dựa vào Trung Quốc để mua UAV vì nước này đã nắm giữ công nghệ sản xuất UAV toàn cầu. Ông thậm chí cho rằng “Trung Quốc đã thắng trong Thế chiến III”.
Đến năm 2026, thị trường UAV dân dụng toàn cầu đã đạt 52,65 tỷ USD (khoảng 1,37 triệu tỷ VNĐ), trong đó Trung Quốc tiếp tục đứng đầu thế giới với hơn 60% thị phần, trở thành động lực chính của ngành công nghiệp UAV dân dụng toàn cầu.
Ngay cả khi Mỹ áp lệnh cấm nhập khẩu UAV và linh kiện UAV Trung Quốc từ ngày 22/12/2025, thị trường toàn cầu vẫn rất khó thoát khỏi sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc.
Một trong những lợi thế lớn nhất của Trung Quốc là đã xây dựng được chuỗi công nghiệp UAV hoàn chỉnh nhất thế giới. Từ vật liệu đầu nguồn như sợi carbon và đất hiếm, đến hệ thống điều khiển bay, định vị chính xác cao và sản xuất UAV hoàn chỉnh đều có thể được cung cấp trong nước.
Tại khu vực Đồng bằng sông Châu Giang, gần như toàn bộ linh kiện đều có thể tìm mua trong bán kính 100 km, giúp rút ngắn chu kỳ sản xuất xuống chỉ còn khoảng 3 ngày.
Tỷ lệ nội địa hóa linh kiện UAV cốt lõi hiện đã vượt 95%, ngoại trừ một số chip cao cấp và linh kiện siêu chính xác vẫn cần nhập khẩu, đặc biệt là chip truyền thông, cảm biến độ chính xác cao và hệ thống điều khiển bay.
Chi phí sản xuất UAV Trung Quốc hiện thấp hơn khoảng 40% - 60% so với các sản phẩm tương đương của châu Âu và Mỹ. Một UAV cảm tử FPV có thể chỉ tốn vài triệu USD, trong khi sản phẩm tương tự do Mỹ sản xuất có thể lên tới 60.000 USD (khoảng 1,56 tỷ VNĐ).
Ngoài ra, Trung Quốc còn đạt nhiều bước tiến về công nghệ phát điện lai, cho phép UAV vừa bay vừa tạo điện. UAV cỡ lớn Jiutian có tải trọng tối đa 6 tấn, mang theo được 200 UAV nhỏ và có thời gian hoạt động tới 12 giờ.
Riêng trong năm 2026, năng lực sản xuất UAV hàng tháng của các công ty Trung Quốc đã vượt 910.000 chiếc, chiếm gần 90% thị trường UAV thương mại toàn cầu.
Kinh tế vùng thấp cũng đã được đưa vào báo cáo công tác quốc gia Trung Quốc từ năm 2024 và trở thành động lực tăng trưởng mới. Trong tương lai, Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy các tiêu chuẩn quốc tế liên quan tới điều khiển UAV, đối phó đàn UAV, công nghệ AI và năng lượng hydro.
Tại chiến trường Nga - Ukraine, cả hai bên đều sử dụng rộng rãi UAV dân sự để trinh sát và hiệu chỉnh hỏa lực. Nhờ video thời gian thực, binh sĩ có thể xác định chính xác vị trí đối phương, giảm thời gian phản ứng của pháo binh từ 30 phút xuống còn khoảng 3 phút.
Các đơn vị tác chiến theo chuỗi “phát hiện và tấn công” đã tạo ra khả năng tấn công chính xác cực cao. Trong đó, UAV cảm tử FPV trở thành một trong những phương tiện tấn công nguy hiểm nhất trên chiến trường.
Theo nhiều nguồn tin, UAV Ukraine đã tạo ra mối đe dọa chiến lược lớn đối với Nga, với khả năng tấn công mục tiêu sâu tới 1.700 km bên trong lãnh thổ Nga. Các UAV này được cho là đã phá hủy nhiều khí tài hiện đại như Su-57, Su-34, Tu-95, Tu-22M3 và Tu-160.
Tại chiến trường Donnye Assassin, UAV FPV của Ukraine được cho là đã phá hủy hơn 100 xe tăng T-90M của Nga, gây tổn thất rất lớn cho lực lượng đối phương.
Trong tháng 4/2026, quân đội Ukraine cũng đã phá hủy khoảng 38 hệ thống phòng không và trinh sát Nga bằng UAV FPV, bao gồm 12 hệ thống Tor và Tor-M2, 5 hệ thống Buk, 3 hệ thống Pantsir, 3 hệ thống Osa, 1 pháo phòng không tự hành ZSU-23-2 cùng nhiều radar của S-350 và S-400.
Thông qua chiến tranh bất đối xứng bằng UAV giá rẻ nhưng có độ chính xác cao, Ukraine liên tục gây áp lực lên không quân, lực lượng xe bọc thép và hệ thống phòng thủ của Nga.
Điều đáng chú ý là dù UAV đóng vai trò rất lớn trong xung đột Nga - Ukraine, Trung Quốc chưa từng cung cấp UAV quân sự cho bất kỳ bên nào. Tuy nhiên, các sản phẩm UAV dân sự của nước này vẫn xuất hiện rộng rãi trên chiến trường thông qua chuỗi cung ứng toàn cầu và được cả hai bên chuyển đổi sang mục đích quân sự.
Hiện tượng “công nghệ dân sự phục vụ quân sự” cho thấy việc kiểm soát sự phổ biến của công nghệ chiến tranh ngày càng trở nên khó khăn hơn. (Sohu)
Theo báo cáo của tờ Wall Street Journal, việc phân tích các UAV thu giữ từ chiến trường Nga - Ukraine cho thấy nhiều linh kiện cốt lõi như pin, động cơ và chip điều khiển bay đều đến từ các nhà cung cấp Trung Quốc.
Một chuyên gia UAV Ukraine nhận định rằng dù là Nga hay Ukraine, cả hai đều phải dựa vào Trung Quốc để mua UAV vì nước này đã nắm giữ công nghệ sản xuất UAV toàn cầu. Ông thậm chí cho rằng “Trung Quốc đã thắng trong Thế chiến III”.
Đến năm 2026, thị trường UAV dân dụng toàn cầu đã đạt 52,65 tỷ USD (khoảng 1,37 triệu tỷ VNĐ), trong đó Trung Quốc tiếp tục đứng đầu thế giới với hơn 60% thị phần, trở thành động lực chính của ngành công nghiệp UAV dân dụng toàn cầu.
Lợi thế chuỗi cung ứng giúp UAV Trung Quốc thống trị
Trung Quốc hiện đã hình thành ba cụm công nghiệp UAV lớn gồm khu vực Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc, Đồng bằng sông Dương Tử và Đồng bằng sông Châu Giang. Trong đó, cụm công nghiệp Đồng bằng sông Châu Giang với hạt nhân là Thâm Quyến quy tụ hàng chục nghìn doanh nghiệp liên quan, đạt tỷ lệ nội địa hóa linh kiện tới 95%, tạo lợi thế lớn về chi phí và hiệu quả sản xuất.
Ngay cả khi Mỹ áp lệnh cấm nhập khẩu UAV và linh kiện UAV Trung Quốc từ ngày 22/12/2025, thị trường toàn cầu vẫn rất khó thoát khỏi sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc.
Một trong những lợi thế lớn nhất của Trung Quốc là đã xây dựng được chuỗi công nghiệp UAV hoàn chỉnh nhất thế giới. Từ vật liệu đầu nguồn như sợi carbon và đất hiếm, đến hệ thống điều khiển bay, định vị chính xác cao và sản xuất UAV hoàn chỉnh đều có thể được cung cấp trong nước.
Tại khu vực Đồng bằng sông Châu Giang, gần như toàn bộ linh kiện đều có thể tìm mua trong bán kính 100 km, giúp rút ngắn chu kỳ sản xuất xuống chỉ còn khoảng 3 ngày.
Tỷ lệ nội địa hóa linh kiện UAV cốt lõi hiện đã vượt 95%, ngoại trừ một số chip cao cấp và linh kiện siêu chính xác vẫn cần nhập khẩu, đặc biệt là chip truyền thông, cảm biến độ chính xác cao và hệ thống điều khiển bay.
Chi phí sản xuất UAV Trung Quốc hiện thấp hơn khoảng 40% - 60% so với các sản phẩm tương đương của châu Âu và Mỹ. Một UAV cảm tử FPV có thể chỉ tốn vài triệu USD, trong khi sản phẩm tương tự do Mỹ sản xuất có thể lên tới 60.000 USD (khoảng 1,56 tỷ VNĐ).
Ngoài ra, Trung Quốc còn đạt nhiều bước tiến về công nghệ phát điện lai, cho phép UAV vừa bay vừa tạo điện. UAV cỡ lớn Jiutian có tải trọng tối đa 6 tấn, mang theo được 200 UAV nhỏ và có thời gian hoạt động tới 12 giờ.
Riêng trong năm 2026, năng lực sản xuất UAV hàng tháng của các công ty Trung Quốc đã vượt 910.000 chiếc, chiếm gần 90% thị trường UAV thương mại toàn cầu.
Kinh tế vùng thấp cũng đã được đưa vào báo cáo công tác quốc gia Trung Quốc từ năm 2024 và trở thành động lực tăng trưởng mới. Trong tương lai, Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy các tiêu chuẩn quốc tế liên quan tới điều khiển UAV, đối phó đàn UAV, công nghệ AI và năng lượng hydro.
UAV đang thay đổi hoàn toàn chiến tranh hiện đại
Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã cho thấy UAV đang làm thay đổi sâu sắc mô hình chiến tranh hiện đại. Các UAV Trung Quốc với ưu thế chi phí thấp và hiệu quả cao được xem là “nhân tố phá vỡ” các quy tắc chiến tranh truyền thống.
Tại chiến trường Nga - Ukraine, cả hai bên đều sử dụng rộng rãi UAV dân sự để trinh sát và hiệu chỉnh hỏa lực. Nhờ video thời gian thực, binh sĩ có thể xác định chính xác vị trí đối phương, giảm thời gian phản ứng của pháo binh từ 30 phút xuống còn khoảng 3 phút.
Các đơn vị tác chiến theo chuỗi “phát hiện và tấn công” đã tạo ra khả năng tấn công chính xác cực cao. Trong đó, UAV cảm tử FPV trở thành một trong những phương tiện tấn công nguy hiểm nhất trên chiến trường.
Theo nhiều nguồn tin, UAV Ukraine đã tạo ra mối đe dọa chiến lược lớn đối với Nga, với khả năng tấn công mục tiêu sâu tới 1.700 km bên trong lãnh thổ Nga. Các UAV này được cho là đã phá hủy nhiều khí tài hiện đại như Su-57, Su-34, Tu-95, Tu-22M3 và Tu-160.
Tại chiến trường Donnye Assassin, UAV FPV của Ukraine được cho là đã phá hủy hơn 100 xe tăng T-90M của Nga, gây tổn thất rất lớn cho lực lượng đối phương.
Trong tháng 4/2026, quân đội Ukraine cũng đã phá hủy khoảng 38 hệ thống phòng không và trinh sát Nga bằng UAV FPV, bao gồm 12 hệ thống Tor và Tor-M2, 5 hệ thống Buk, 3 hệ thống Pantsir, 3 hệ thống Osa, 1 pháo phòng không tự hành ZSU-23-2 cùng nhiều radar của S-350 và S-400.
Thông qua chiến tranh bất đối xứng bằng UAV giá rẻ nhưng có độ chính xác cao, Ukraine liên tục gây áp lực lên không quân, lực lượng xe bọc thép và hệ thống phòng thủ của Nga.
Điều đáng chú ý là dù UAV đóng vai trò rất lớn trong xung đột Nga - Ukraine, Trung Quốc chưa từng cung cấp UAV quân sự cho bất kỳ bên nào. Tuy nhiên, các sản phẩm UAV dân sự của nước này vẫn xuất hiện rộng rãi trên chiến trường thông qua chuỗi cung ứng toàn cầu và được cả hai bên chuyển đổi sang mục đích quân sự.
Hiện tượng “công nghệ dân sự phục vụ quân sự” cho thấy việc kiểm soát sự phổ biến của công nghệ chiến tranh ngày càng trở nên khó khăn hơn. (Sohu)
