Đừng quá tin những thông số smartwatch nói!

[Hư Trúc]

Trong kỷ nguyên công nghệ hiện nay, đồng hồ thông minh đã trở thành một vật dụng không thể thiếu đối với hàng triệu người trong việc giám sát sức khỏe và quá trình rèn luyện thể chất mỗi ngày. Tuy nhiên, một phân tích mới đây đã đưa ra cảnh báo rằng các thiết bị đeo này có thể đang cung cấp những số liệu chưa thực sự chính xác về nhiều chỉ số sức khỏe quan trọng. Từ lượng calo tiêu thụ cho đến chất lượng giấc ngủ, các con số mà người dùng tin tưởng hàng ngày có thể chỉ là những ước tính mang tính tương đối dựa trên các thuật toán thay vì các phép đo trực tiếp.

Những sai lệch đáng kể trong đo lường vận động và nhịp tim​

Theo thông tin từ trang ScienceAlert công bố ngày 21-4, các chuyên gia y tế và công nghệ cho biết phần lớn dữ liệu từ đồng hồ thông minh không phải là kết quả của các phép đo trực tiếp. Thay vào đó, chúng là những kết quả được tính toán dựa trên các thuật toán phức tạp và cảm biến gián tiếp. Chính vì vậy, độ chính xác của các thiết bị này bị hạn chế đáng kể và dễ dàng bị tác động bởi các yếu tố ngoại cảnh như sự chuyển động của cơ thể, mồ hôi hay thậm chí là cách người dùng đeo thiết bị trên cổ tay.

Một trong những chỉ số thường xuyên bị sai lệch nhất chính là lượng calo tiêu hao. Các nghiên cứu thực tế đã chỉ ra rằng đồng hồ thông minh có thể gặp sai số lên đến hơn 20% khi tính toán lượng calo bị đốt cháy. Sự sai lệch này đặc biệt rõ rệt trong các hoạt động đòi hỏi sức mạnh như tập tạ hoặc các bài tập cường độ cao (HIIT). Việc tin tưởng tuyệt đối vào những con số này có thể dẫn đến việc người dùng điều chỉnh chế độ dinh dưỡng không phù hợp, gây ra tình trạng tăng cân ngoài ý muốn hoặc làm giảm hiệu suất tập luyện tổng thể.

Tương tự, chỉ số đếm bước chân cũng không hoàn toàn chính xác. Do các thiết bị này chủ yếu dựa vào chuyển động của cánh tay để ghi nhận bước đi, chúng thường bỏ sót dữ liệu trong các tình huống người dùng đang đẩy xe nôi, mang vác đồ đạc hoặc đi bộ nhưng ít vung tay. Đối với nhịp tim, độ chính xác của cảm biến thường có xu hướng giảm đi khi cường độ vận động tăng cao. Các yếu tố như mồ hôi tiết ra, sắc tố da hay độ chặt của dây đeo đều có thể gây nhiễu cho cảm biến quang học ở cổ tay. Điều này gây rủi ro cho những người tập luyện chuyên sâu theo vùng nhịp tim, vì một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến việc tập luyện sai cường độ cần thiết.

Thách thức trong việc phân tích giấc ngủ và chỉ số phục hồi​

Giấc ngủ là một khía cạnh khác mà các chuyên gia nhận định rằng đồng hồ thông minh đang thực hiện việc "đoán" nhiều hơn là "đo" một cách khoa học. Trong y học, phương pháp chính xác nhất để đánh giá giấc ngủ là ghi nhận hoạt động của não bộ trong môi trường phòng thí nghiệm chuyên dụng. Tuy nhiên, các thiết bị đeo trên tay chỉ có thể dựa vào sự chuyển động của cơ thể và biến thiên nhịp tim để đưa ra dự đoán.

Kết quả của phương pháp này là thiết bị có thể nhận biết khá tốt lúc người dùng đang ngủ hay đã thức dậy, nhưng lại gặp khó khăn lớn trong việc phân định chính xác các giai đoạn của giấc ngủ, chẳng hạn như giai đoạn ngủ sâu hay ngủ chuyển động mắt nhanh (REM). Bên cạnh đó, các chỉ số về khả năng phục hồi của cơ thể và VO₂ max (chỉ số đo lường thể lực tối đa) cũng đối mặt với những vấn đề tương tự về độ tin cậy. Vì các chỉ số này được xây dựng dựa trên một chuỗi các dữ liệu ước tính chồng chéo, chúng có thể không phản ánh đúng trạng thái sinh lý thực tế của người dùng. Điều này đôi khi khiến người dùng quyết định bỏ lỡ một buổi tập dù cơ thể vẫn đang ở trạng thái sẵn sàng, hoặc ngược lại, cố gắng tập luyện khi cơ thể thực sự cần nghỉ ngơi.

Cách tiếp cận đúng đắn với dữ liệu từ đồng hồ thông minh​

Mặc dù tồn tại những hạn chế về mặt kỹ thuật và độ chính xác của các con số cụ thể, các chuyên gia vẫn khẳng định rằng đồng hồ thông minh không hề vô dụng. Chúng vẫn đóng vai trò là những công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc theo dõi các xu hướng sức khỏe trong dài hạn và tạo động lực để người dùng duy trì thói quen vận động tích cực.

Điểm mấu chốt là người dùng cần thay đổi cách tiếp cận với các dữ liệu này. Thay vì quá phụ thuộc vào từng con số lẻ hiển thị trên màn hình, người dùng nên kết hợp các thông tin đó với cảm nhận thực tế của bản thân về sức khỏe và hiệu suất vận động hàng ngày. Việc hiểu rõ rằng đồng hồ thông minh chỉ là một công cụ tham khảo sẽ giúp người dùng có cái nhìn khách quan và khoa học hơn trong việc quản lý sức khỏe cá nhân.

Kết luận​

Tóm lại, đồng hồ thông minh là một trợ thủ đắc lực để duy trì lối sống lành mạnh nhưng không thể thay thế hoàn toàn các phép đo chuyên sâu. Người dùng nên sử dụng các số liệu này như một nguồn tham khảo để theo dõi xu hướng thay vì coi đó là những con số chính xác tuyệt đối.