Lizzie
Writer
Một trong những vụ án nổi tiếng nhất gắn với Bao Công là câu chuyện “câu đối phá án”. Điều khiến vụ án này đặc biệt nằm ở chỗ gần như không có bất kỳ chứng cứ nào, nhưng Bao Công vẫn tìm ra hung thủ chỉ nhờ một câu đối.
Chuyện kể rằng vào thời Bắc Tống, tại Khai Phong có một gia đình giàu họ Từ tổ chức hôn lễ cho con trai duy nhất. Đêm tân hôn, cô dâu và chú rể lần đầu gặp nhau trong phòng cưới. Vì muốn thử tài chồng, cô dâu ra một câu đối:
“Đợi đèn lên gác đọc sách.”
Đây vốn chỉ là lời thử tài nhẹ nhàng của một cô gái có học. Thế nhưng chú rể lại quá căng thẳng, suy nghĩ mãi vẫn không đối được. Xấu hổ vì bị bí câu đối ngay đêm cưới, anh ta bỏ ra ngoài uống rượu rồi ngủ luôn trong thư phòng.
Sáng hôm sau, mọi chuyện bỗng trở thành thảm kịch. Cô dâu được phát hiện đã treo cổ tự vẫn trong phòng tân hôn. Khi quan phủ khám nghiệm tử thi, kết quả cho thấy cô dâu đã thất thân trước khi chết.
Lập tức, mọi nghi ngờ đều đổ dồn vào chú rể. Nhưng điều kỳ lạ là anh ta một mực khẳng định mình chưa từng quay lại phòng cô dâu trong đêm đó. Anh khai rằng vì không đối được câu đối nên quá xấu hổ, sau khi rời đi đã ngủ ở thư phòng suốt đêm.
Ban đầu không ai tin lời khai ấy. Tuy nhiên, điều khó xử là không có ai nhìn thấy chú rể vào phòng cô dâu, cũng không có dấu vết đánh nhau hay cưỡng ép. Nếu chú rể nói thật thì người đàn ông vào phòng cô dâu đêm đó là ai?
Khi điều tra, Bao Công đặc biệt chú ý đến chi tiết câu đối. Ông hỏi rất kỹ chú rể về cuộc trò chuyện trong phòng tân hôn và biết được rằng cô dâu đã ra vế:
“Đợi đèn lên gác đọc sách.”
Đến đây, Bao Công lập tức nhận ra một điều quan trọng: người bước vào phòng cô dâu chắc chắn đã nghe được câu đối này, hơn nữa còn phải đủ giỏi văn chương để đối lại ngay lập tức khiến cô dâu tin rằng đó là chú rể quay lại.
Bao Công suy luận rằng kiểu người có tài đối đáp như vậy thường rất thích thể hiện bản thân. Vì thế, ông lập một cái bẫy. Ông cho người dán thông báo khắp thành rằng ai đối được vế dưới của câu: “Đợi đèn lên gác đọc sách” sẽ được thưởng lớn và tiến cử làm quan.
Không lâu sau, quả nhiên có một người tự tin bước ra đọc ngay:
“Dời ghế tựa cây ngắm trăng.”
Nghe xong, Bao Công lập tức ra lệnh bắt giữ. Mọi người xung quanh đều ngạc nhiên vì chỉ đối được câu đối thì có gì đáng nghi. Nhưng Bao Công phân tích rằng người này không chỉ “đối được”, mà còn đọc đúng chính xác câu từng được nói trong đêm tân hôn. Điều đó chứng tỏ hắn đã có mặt bên ngoài phòng cô dâu hôm ấy.
Sau nhiều lần tra hỏi, kẻ kia cuối cùng cúi đầu nhận tội. Hắn khai rằng trong lúc dự tiệc cưới đã nghe lén được câu đối của cô dâu. Khi thấy chú rể bỏ đi, hắn liền đứng ngoài cửa sổ đối lại để cô dâu tưởng chồng quay về. Sau đó hắn giả làm chú rể bước vào phòng tân hôn.
Biết mình bị lừa, cô dâu vì quá đau khổ và tuyệt vọng nên đã tự vẫn vào sáng hôm sau.
Điều khiến câu chuyện này nổi tiếng suốt nhiều thế kỷ không phải vì Bao Công có khả năng thần bí, mà vì ông hiểu rất rõ tâm lý con người. Ông biết hung thủ tuy thông minh nhưng cũng thích khoe tài và chính sự tự phụ ấy đã khiến hắn tự bước vào bẫy. Truyền thuyết này vì thế trở thành biểu tượng cho niềm tin của người xưa rằng dù tội ác có che giấu khéo léo đến đâu, cuối cùng công lý vẫn sẽ tìm ra sự thật.
Chuyện kể rằng vào thời Bắc Tống, tại Khai Phong có một gia đình giàu họ Từ tổ chức hôn lễ cho con trai duy nhất. Đêm tân hôn, cô dâu và chú rể lần đầu gặp nhau trong phòng cưới. Vì muốn thử tài chồng, cô dâu ra một câu đối:
“Đợi đèn lên gác đọc sách.”
Đây vốn chỉ là lời thử tài nhẹ nhàng của một cô gái có học. Thế nhưng chú rể lại quá căng thẳng, suy nghĩ mãi vẫn không đối được. Xấu hổ vì bị bí câu đối ngay đêm cưới, anh ta bỏ ra ngoài uống rượu rồi ngủ luôn trong thư phòng.
Sáng hôm sau, mọi chuyện bỗng trở thành thảm kịch. Cô dâu được phát hiện đã treo cổ tự vẫn trong phòng tân hôn. Khi quan phủ khám nghiệm tử thi, kết quả cho thấy cô dâu đã thất thân trước khi chết.
Lập tức, mọi nghi ngờ đều đổ dồn vào chú rể. Nhưng điều kỳ lạ là anh ta một mực khẳng định mình chưa từng quay lại phòng cô dâu trong đêm đó. Anh khai rằng vì không đối được câu đối nên quá xấu hổ, sau khi rời đi đã ngủ ở thư phòng suốt đêm.
Ban đầu không ai tin lời khai ấy. Tuy nhiên, điều khó xử là không có ai nhìn thấy chú rể vào phòng cô dâu, cũng không có dấu vết đánh nhau hay cưỡng ép. Nếu chú rể nói thật thì người đàn ông vào phòng cô dâu đêm đó là ai?
Khi điều tra, Bao Công đặc biệt chú ý đến chi tiết câu đối. Ông hỏi rất kỹ chú rể về cuộc trò chuyện trong phòng tân hôn và biết được rằng cô dâu đã ra vế:
“Đợi đèn lên gác đọc sách.”
Đến đây, Bao Công lập tức nhận ra một điều quan trọng: người bước vào phòng cô dâu chắc chắn đã nghe được câu đối này, hơn nữa còn phải đủ giỏi văn chương để đối lại ngay lập tức khiến cô dâu tin rằng đó là chú rể quay lại.
Bao Công suy luận rằng kiểu người có tài đối đáp như vậy thường rất thích thể hiện bản thân. Vì thế, ông lập một cái bẫy. Ông cho người dán thông báo khắp thành rằng ai đối được vế dưới của câu: “Đợi đèn lên gác đọc sách” sẽ được thưởng lớn và tiến cử làm quan.
Không lâu sau, quả nhiên có một người tự tin bước ra đọc ngay:
“Dời ghế tựa cây ngắm trăng.”
Nghe xong, Bao Công lập tức ra lệnh bắt giữ. Mọi người xung quanh đều ngạc nhiên vì chỉ đối được câu đối thì có gì đáng nghi. Nhưng Bao Công phân tích rằng người này không chỉ “đối được”, mà còn đọc đúng chính xác câu từng được nói trong đêm tân hôn. Điều đó chứng tỏ hắn đã có mặt bên ngoài phòng cô dâu hôm ấy.
Sau nhiều lần tra hỏi, kẻ kia cuối cùng cúi đầu nhận tội. Hắn khai rằng trong lúc dự tiệc cưới đã nghe lén được câu đối của cô dâu. Khi thấy chú rể bỏ đi, hắn liền đứng ngoài cửa sổ đối lại để cô dâu tưởng chồng quay về. Sau đó hắn giả làm chú rể bước vào phòng tân hôn.
Biết mình bị lừa, cô dâu vì quá đau khổ và tuyệt vọng nên đã tự vẫn vào sáng hôm sau.
Điều khiến câu chuyện này nổi tiếng suốt nhiều thế kỷ không phải vì Bao Công có khả năng thần bí, mà vì ông hiểu rất rõ tâm lý con người. Ông biết hung thủ tuy thông minh nhưng cũng thích khoe tài và chính sự tự phụ ấy đã khiến hắn tự bước vào bẫy. Truyền thuyết này vì thế trở thành biểu tượng cho niềm tin của người xưa rằng dù tội ác có che giấu khéo léo đến đâu, cuối cùng công lý vẫn sẽ tìm ra sự thật.
