Các tài liệu chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của SpaceX tiết lộ rằng Elon Musk đã thiết lập một cơ chế quản trị đặc biệt. Theo đó, không một cá nhân hay tổ chức nào có thể cách chức ông ngoại trừ chính bản thân ông.
Quyền biểu quyết siêu đa số từ cổ phiếu loại B
Dựa trên các trích đoạn từ hồ sơ IPO do Reuters tiếp cận, SpaceX áp dụng cấu trúc cổ phiếu hai tầng (dual-class). Cấu trúc này trao cho Elon Musk quyền kiểm soát thông qua các cổ phiếu có quyền biểu quyết siêu đa số. Tài liệu nêu rõ rằng ông chỉ có thể bị miễn nhiệm khỏi các vị trí lãnh đạo thông qua cuộc bỏ phiếu của các cổ đông sở hữu cổ phiếu loại B – nhóm mà ông sẽ trực tiếp nắm giữ quyền kiểm soát sau khi công ty niêm yết.
Kiểm soát tuyệt đối hội đồng quản trị
Tại các công ty đại chúng thông thường, hội đồng quản trị đại diện cho cổ đông có quyền bỏ phiếu sa thải CEO dựa trên hiệu suất hoặc hành vi sai phạm. Tuy nhiên, cơ chế của SpaceX cho phép Elon Musk tiếp tục kiểm soát việc bầu chọn và bãi nhiệm đa số thành viên hội đồng quản trị. Điều này giúp ông tránh khỏi các áp lực về kế nhiệm hoặc bị thay thế giống như những gì từng xảy ra tại Tesla.
Tính chất pháp lý của hồ sơ IPO
Hiện tại, các tài liệu IPO của SpaceX vẫn đang trong giai đoạn bảo mật và chưa được hoàn thiện cuối cùng. Công ty sẽ phải tiếp tục làm việc với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) để rà soát và thực hiện các sửa đổi cần thiết theo yêu cầu trước khi chính thức công bố rộng rãi.
Kết luận
Cấu trúc quản trị độc đáo tại SpaceX cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa giá trị doanh nghiệp và cá nhân Elon Musk. Chừng nào Musk còn nắm giữ số cổ phiếu đặc biệt này, vị thế của ông tại công ty vẫn sẽ là bất khả xâm phạm trước mọi áp lực từ bên ngoài.
