Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động do căng thẳng tại Trung Đông, mạng xã hội gần đây xuất hiện nhiều thông tin sai sự thật kèm hình ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo dựng. Đáng chú ý là hành vi dùng AI chế ảnh người ngất tại cây xăng nhằm mục đích lôi kéo người dân đi đổ xăng gấp để thu hút tương tác, 'câu' like và view.
Tại cơ quan công an, N.T.Đ. thừa nhận hành vi sử dụng hình ảnh AI không đúng sự thật nhằm mục đích tăng tương tác cho trang cá nhân. Sau khi làm việc với cơ quan chức năng, đối tượng đã tự giác gỡ bỏ bài viết và cam kết không tái phạm hành vi tương tự. Đây là lời cảnh tỉnh cho những người sử dụng mạng xã hội thiếu trách nhiệm, lợi dụng công nghệ để lan truyền thông tin gây hoang mang dư luận.
Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Mức hình phạt cao nhất có thể lên đến 7 năm tù hoặc phạt tiền tới 1 tỉ đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn đối mặt với các hình phạt bổ sung như phạt tiền đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề từ 1 đến 5 năm. Việc sử dụng AI có trách nhiệm là yếu tố then chốt để tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ môi trường mạng.
Trước thực trạng này, Bộ Công an đang đề xuất tăng cường chế tài xử phạt. Cụ thể, đề xuất phạt tiền từ 70 triệu đến 100 triệu đồng đối với các hành vi mở hoặc duy trì tài khoản số bằng định danh giả mạo hoặc không đúng trình tự, thủ tục quy định. Những biện pháp này nhằm thắt chặt quản lý và giảm thiểu các rủi ro từ thông tin giả mạo trên mạng xã hội.
Xử lý trường hợp dùng AI chế ảnh người ngất tại cây xăng để câu view
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Hà Nội đã tiến hành xác minh và xử lý một trường hợp đăng tải thông tin sai lệch. Cụ thể, cơ quan chức năng phát hiện tài khoản Facebook của N.T.Đ. (sinh năm 2005, trú tại quận Hoàng Mai, Hà Nội) đăng bài viết với tiêu đề: 'Giá xăng dầu quay xe - anh em đi đổ xăng ngay'. Bài viết này đính kèm hình ảnh một người đàn ông ngất xỉu tại cây xăng được tạo ra bởi công nghệ AI.Tại cơ quan công an, N.T.Đ. thừa nhận hành vi sử dụng hình ảnh AI không đúng sự thật nhằm mục đích tăng tương tác cho trang cá nhân. Sau khi làm việc với cơ quan chức năng, đối tượng đã tự giác gỡ bỏ bài viết và cam kết không tái phạm hành vi tương tự. Đây là lời cảnh tỉnh cho những người sử dụng mạng xã hội thiếu trách nhiệm, lợi dụng công nghệ để lan truyền thông tin gây hoang mang dư luận.
Khung pháp lý và mức xử phạt đối với hành vi lan truyền tin giả bằng AI
Theo luật sư Bùi Thị Ánh Tuyết (Đoàn Luật sư TPHCM), việc dùng AI chế ảnh người ngất tại cây xăng và đăng tải thông tin sai sự thật có thể bị xử lý nghiêm khắc tùy theo mức độ vi phạm. Về mặt hành chính, người vi phạm có thể bị phạt từ 10-20 triệu đồng và buộc gỡ bỏ thông tin theo Nghị định 15/2020 (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022).Trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Mức hình phạt cao nhất có thể lên đến 7 năm tù hoặc phạt tiền tới 1 tỉ đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn đối mặt với các hình phạt bổ sung như phạt tiền đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề từ 1 đến 5 năm. Việc sử dụng AI có trách nhiệm là yếu tố then chốt để tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ môi trường mạng.
Các hành vi giả mạo và đề xuất tăng mức xử phạt trên không gian mạng
Bên cạnh vụ việc dùng AI chế ảnh người ngất tại cây xăng, cơ quan chức năng cũng ghi nhận nhiều trường hợp vi phạm khác. Tại Tây Ninh, chủ tài khoản Facebook 'Đức Lê' đã bị phạt 5 triệu đồng vì dùng AI tạo hình ảnh giả mạo cảnh sát giao thông để đăng tin sai sự thật. Tại Đồng Nai, công an cũng cảnh báo về thủ đoạn lập fanpage giả mạo các nhà hàng nổi tiếng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.Trước thực trạng này, Bộ Công an đang đề xuất tăng cường chế tài xử phạt. Cụ thể, đề xuất phạt tiền từ 70 triệu đến 100 triệu đồng đối với các hành vi mở hoặc duy trì tài khoản số bằng định danh giả mạo hoặc không đúng trình tự, thủ tục quy định. Những biện pháp này nhằm thắt chặt quản lý và giảm thiểu các rủi ro từ thông tin giả mạo trên mạng xã hội.
