Hoàng Khang
Writer
Công nghệ màn hình OLED từ lâu đã được xem là "chén thánh" của giới game thủ nhờ khả năng tái tạo màu đen hoàn hảo và tốc độ phản hồi tức thì. Tuy nhiên, nỗi ám ảnh mang tên "burn-in" (hiện tượng lưu ảnh) vẫn luôn là một bóng ma đe dọa độ bền của những thiết bị đắt đỏ này. Mới đây, một thử nghiệm thực tế từ kênh công nghệ uy tín Optimum đã gióng lên hồi chuông cảnh báo khi chiếc màn hình chuyên game trị giá gần 30 triệu đồng xuất hiện vết lưu ảnh vĩnh viễn chỉ sau một thời gian ngắn "chinh chiến" với tựa game bắn súng nổi tiếng Overwatch 2.
Thử nghiệm khắc nghiệt trên tấm nền WOLED 32 inch
Đối tượng của bài kiểm tra độ bền này là mẫu màn hình LG UltraGear 32GS95UV, một sản phẩm cao cấp sử dụng tấm nền WOLED kích thước 32 inch với khả năng hỗ trợ chế độ hiển thị kép, hiện có giá thị trường khoảng 29 triệu đồng. Để mô phỏng quá trình sử dụng thực tế của một game thủ chuyên nghiệp hoặc người dùng cường độ cao, YouTuber này đã vận hành thiết bị trong tổng thời gian 3.000 giờ. Con số này tương đương với khoảng 125 ngày bật máy liên tục, hoặc xấp xỉ 2 năm sử dụng với tần suất trung bình.
Trong suốt quá trình thử nghiệm, độ sáng màn hình được thiết lập ở mức cao từ 80% đến 100% để tối ưu hóa trải nghiệm hình ảnh. Đáng chú ý, người thử nghiệm không hề tắt các tính năng bảo vệ tấm nền. Tất cả các biện pháp chống burn-in mặc định do nhà sản xuất tích hợp như dịch chuyển điểm ảnh (pixel shift) hay làm sạch tấm nền đều được giữ nguyên và kích hoạt đầy đủ. Ngoài ra, thanh taskbar của Windows được đặt ở chế độ tự ẩn và màn hình được cài đặt tự tắt sau 15 phút không thao tác để giảm thiểu rủi ro.
"Thủ phạm" Overwatch 2 và vết sẹo vĩnh viễn
Mặc dù tổng thời gian sử dụng là 3.000 giờ bao gồm nhiều tác vụ hỗn hợp như làm việc, chỉnh sửa video và giải trí, nhưng "thủ phạm" chính gây ra hiện tượng lưu ảnh lại đến từ tựa game Overwatch 2. Chỉ sau khoảng 400 giờ chơi tựa game này, màn hình đã bắt đầu xuất hiện những dấu vết hư hại không thể đảo ngược. Khi kiểm tra kỹ lưỡng bằng các hình nền màu xám hoặc màu đơn sắc (solid color), người dùng có thể dễ dàng nhận ra hình ảnh mờ ảo của thanh hiển thị máu (Health Bar) và các chỉ số nhân vật nằm ở góc dưới bên trái màn hình.
Nguyên nhân của hiện tượng này nằm ở đặc thù thiết kế giao diện (UI) của các tựa game thi đấu như Overwatch 2. Các thành phần như thanh máu, bản đồ nhỏ hay bảng kỹ năng thường là những chi tiết tĩnh, có độ tương phản cực cao và nằm cố định tại một vị trí trong suốt thời gian dài. Đối với công nghệ OLED, việc các điểm ảnh (pixel) tại khu vực đó phải phát sáng liên tục với cường độ cao mà không được "nghỉ ngơi" sẽ dẫn đến sự xuống cấp không đồng đều so với các vùng xung quanh, tạo nên hiện tượng lưu ảnh vĩnh viễn.
Đánh đổi giữa chất lượng hình ảnh và độ bền
Theo đánh giá từ Optimum, trong điều kiện sử dụng thông thường với các nội dung động, người dùng rất khó phát hiện ra các dấu vết burn-in này nếu không chủ ý tìm kiếm. Tuy nhiên, sự xuất hiện của chúng là một lời nhắc nhở rõ ràng về giới hạn vật lý của công nghệ hữu cơ. Dù các hãng sản xuất đã nỗ lực cải tiến với nhiều thuật toán bù trừ và cơ chế bảo vệ, rủi ro đối với những game thủ "hardcore" chuyên cày các tựa game có giao diện tĩnh vẫn là hiện hữu.
Mặc dù vậy, Optimum khẳng định vẫn sẽ tiếp tục sử dụng chiếc màn hình này. Lý do là bởi những ưu điểm vượt trội về độ chính xác màu sắc, độ tương phản vô cực và khả năng hiển thị màu đen sâu thẳm của OLED vẫn mang lại trải nghiệm thị giác mà các công nghệ khác như IPS hay VA chưa thể bắt kịp. Kết quả thử nghiệm cũng được nhấn mạnh là có thể thay đổi tùy thuộc vào thói quen sử dụng, độ sáng và loại nội dung của từng người dùng cụ thể.
Thị trường màn hình OLED gaming sôi động nhưng cần thận trọng
Câu chuyện về burn-in tiếp tục gây ra những tranh luận trái chiều trong cộng đồng công nghệ. Một số game thủ cho rằng việc bỏ ra hàng chục triệu đồng cho một thiết bị có thể bị lỗi chỉ sau 400 giờ chơi game cụ thể là điều khó chấp nhận. Ngược lại, nhiều ý kiến khác xem đây là cái giá phải trả cho chất lượng hình ảnh đỉnh cao và hao mòn này nằm trong mức cho phép.
Hiện nay, thị trường màn hình gaming OLED đang trở nên cực kỳ sôi động với nhiều lựa chọn đa dạng. Ngoài LG với các dòng UltraGear cao cấp, người dùng còn có thể tìm đến các đối thủ cạnh tranh như Samsung với dòng Odyssey, hay các thương hiệu có mức giá dễ tiếp cận hơn như AOC và VSP. Tuy nhiên, dù chọn thương hiệu nào, người dùng OLED cũng được khuyến cáo nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động như sử dụng chế độ tối (Dark Mode), ẩn các thanh công cụ tĩnh và đa dạng hóa nội dung hiển thị để kéo dài tuổi thọ cho tấm nền.
Thử nghiệm khắc nghiệt trên tấm nền WOLED 32 inch
Đối tượng của bài kiểm tra độ bền này là mẫu màn hình LG UltraGear 32GS95UV, một sản phẩm cao cấp sử dụng tấm nền WOLED kích thước 32 inch với khả năng hỗ trợ chế độ hiển thị kép, hiện có giá thị trường khoảng 29 triệu đồng. Để mô phỏng quá trình sử dụng thực tế của một game thủ chuyên nghiệp hoặc người dùng cường độ cao, YouTuber này đã vận hành thiết bị trong tổng thời gian 3.000 giờ. Con số này tương đương với khoảng 125 ngày bật máy liên tục, hoặc xấp xỉ 2 năm sử dụng với tần suất trung bình.
Trong suốt quá trình thử nghiệm, độ sáng màn hình được thiết lập ở mức cao từ 80% đến 100% để tối ưu hóa trải nghiệm hình ảnh. Đáng chú ý, người thử nghiệm không hề tắt các tính năng bảo vệ tấm nền. Tất cả các biện pháp chống burn-in mặc định do nhà sản xuất tích hợp như dịch chuyển điểm ảnh (pixel shift) hay làm sạch tấm nền đều được giữ nguyên và kích hoạt đầy đủ. Ngoài ra, thanh taskbar của Windows được đặt ở chế độ tự ẩn và màn hình được cài đặt tự tắt sau 15 phút không thao tác để giảm thiểu rủi ro.
"Thủ phạm" Overwatch 2 và vết sẹo vĩnh viễn
Mặc dù tổng thời gian sử dụng là 3.000 giờ bao gồm nhiều tác vụ hỗn hợp như làm việc, chỉnh sửa video và giải trí, nhưng "thủ phạm" chính gây ra hiện tượng lưu ảnh lại đến từ tựa game Overwatch 2. Chỉ sau khoảng 400 giờ chơi tựa game này, màn hình đã bắt đầu xuất hiện những dấu vết hư hại không thể đảo ngược. Khi kiểm tra kỹ lưỡng bằng các hình nền màu xám hoặc màu đơn sắc (solid color), người dùng có thể dễ dàng nhận ra hình ảnh mờ ảo của thanh hiển thị máu (Health Bar) và các chỉ số nhân vật nằm ở góc dưới bên trái màn hình.
Nguyên nhân của hiện tượng này nằm ở đặc thù thiết kế giao diện (UI) của các tựa game thi đấu như Overwatch 2. Các thành phần như thanh máu, bản đồ nhỏ hay bảng kỹ năng thường là những chi tiết tĩnh, có độ tương phản cực cao và nằm cố định tại một vị trí trong suốt thời gian dài. Đối với công nghệ OLED, việc các điểm ảnh (pixel) tại khu vực đó phải phát sáng liên tục với cường độ cao mà không được "nghỉ ngơi" sẽ dẫn đến sự xuống cấp không đồng đều so với các vùng xung quanh, tạo nên hiện tượng lưu ảnh vĩnh viễn.
Đánh đổi giữa chất lượng hình ảnh và độ bền
Theo đánh giá từ Optimum, trong điều kiện sử dụng thông thường với các nội dung động, người dùng rất khó phát hiện ra các dấu vết burn-in này nếu không chủ ý tìm kiếm. Tuy nhiên, sự xuất hiện của chúng là một lời nhắc nhở rõ ràng về giới hạn vật lý của công nghệ hữu cơ. Dù các hãng sản xuất đã nỗ lực cải tiến với nhiều thuật toán bù trừ và cơ chế bảo vệ, rủi ro đối với những game thủ "hardcore" chuyên cày các tựa game có giao diện tĩnh vẫn là hiện hữu.
Mặc dù vậy, Optimum khẳng định vẫn sẽ tiếp tục sử dụng chiếc màn hình này. Lý do là bởi những ưu điểm vượt trội về độ chính xác màu sắc, độ tương phản vô cực và khả năng hiển thị màu đen sâu thẳm của OLED vẫn mang lại trải nghiệm thị giác mà các công nghệ khác như IPS hay VA chưa thể bắt kịp. Kết quả thử nghiệm cũng được nhấn mạnh là có thể thay đổi tùy thuộc vào thói quen sử dụng, độ sáng và loại nội dung của từng người dùng cụ thể.
Thị trường màn hình OLED gaming sôi động nhưng cần thận trọng
Câu chuyện về burn-in tiếp tục gây ra những tranh luận trái chiều trong cộng đồng công nghệ. Một số game thủ cho rằng việc bỏ ra hàng chục triệu đồng cho một thiết bị có thể bị lỗi chỉ sau 400 giờ chơi game cụ thể là điều khó chấp nhận. Ngược lại, nhiều ý kiến khác xem đây là cái giá phải trả cho chất lượng hình ảnh đỉnh cao và hao mòn này nằm trong mức cho phép.
Hiện nay, thị trường màn hình gaming OLED đang trở nên cực kỳ sôi động với nhiều lựa chọn đa dạng. Ngoài LG với các dòng UltraGear cao cấp, người dùng còn có thể tìm đến các đối thủ cạnh tranh như Samsung với dòng Odyssey, hay các thương hiệu có mức giá dễ tiếp cận hơn như AOC và VSP. Tuy nhiên, dù chọn thương hiệu nào, người dùng OLED cũng được khuyến cáo nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động như sử dụng chế độ tối (Dark Mode), ẩn các thanh công cụ tĩnh và đa dạng hóa nội dung hiển thị để kéo dài tuổi thọ cho tấm nền.
