Phạm Thanh Bình✔
Writer
Bill Gates cảnh báo các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đã vượt qua một số ngưỡng nguy hiểm trong năm qua, trong khi xã hội và chính phủ vẫn chưa có đủ năng lực để kiểm soát công nghệ này.
Trong cuộc phỏng vấn trên podcast Good Questions của CBS, nhà đồng sáng lập Microsoft cho rằng AI có thể mang lại những bước tiến lớn trong y tế và giáo dục, nhưng đồng thời làm gia tăng nguy cơ tấn công mạng, khủng bố sinh học và mất việc làm trên diện rộng. Ông đặc biệt lo ngại khi các công ty công nghệ đang chạy đua phát triển AI với tốc độ tối đa, mỗi bên đều tin mình đủ khả năng kiểm soát công nghệ mà không cần thận trọng.
Theo Gates, AI nguy hiểm hơn vũ khí hạt nhân ở một số khía cạnh, bởi đây là dạng trí tuệ mới do con người tạo ra, có thể vượt qua năng lực nhận thức của con người và tiếp tục phát triển ngay cả khi đạt đến trình độ tương đương con người. Ông cho rằng việc chỉ dựa vào cơ chế tự kiểm soát của doanh nghiệp là không đủ, cần có sự giám sát của chính phủ và hợp tác quốc tế.
Một trong những rủi ro đáng lo ngại là AI có thể thoát khỏi phạm vi hoạt động được thiết lập, tự thực hiện các hành động và xâm nhập vào hệ thống của tổ chức khác. Gates nhắc đến một sự cố gần đây liên quan đến công cụ AI, cho rằng chính những người phát triển cũng mất một thời gian mới nhận ra chuyện gì đã xảy ra. Theo ông, ngành công nghiệp cần xây dựng các cơ chế an ninh, kết hợp với quy định của chính phủ để ngăn AI bị lợi dụng tấn công cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Gates cũng cảnh báo thị trường lao động sẽ trải qua biến động lớn. Khác với những cuộc cách mạng công nghệ trước đây, AI có khả năng tự động hóa nhiều công việc văn phòng, trong khi robot hình người có thể dần thay thế cả lao động chân tay. Quá trình chuyển đổi sang một nền kinh tế thịnh vượng hơn có thể kéo dài hàng thập kỷ, nhưng trong thời gian đó, nhiều việc làm sẽ biến mất.
Với giới trẻ, Gates khuyên nên duy trì sự tò mò, chủ động học cách sử dụng AI để nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, ông thừa nhận ngay cả việc dự đoán thế giới trong 10 năm tới cũng trở nên khó khăn, bởi tốc độ phát triển của công nghệ này vượt xa những gì con người từng trải qua.
Theo Gates, bốn năm tới sẽ là giai đoạn đặc biệt quan trọng. Tác động của AI đến việc làm sẽ ngày càng rõ rệt, trong khi nguy cơ tấn công mạng và các sự cố an ninh sinh học đòi hỏi phải có cơ chế giám sát cụ thể. Ông hy vọng AI sẽ trở thành một chủ đề chính trong các cuộc tranh luận chính sách, thay vì chỉ được nhìn nhận qua cuộc đua đầu tư và phát triển công nghệ.
Dù cảnh báo về những nguy cơ nghiêm trọng, Gates không ủng hộ việc dừng hoàn toàn quá trình phát triển AI. Ông cho rằng thế giới cần tìm cách kiểm soát rủi ro mà không đánh mất những lợi ích lớn trong y tế, giáo dục và các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, ông cũng bi quan về khả năng các chính phủ hành động đủ nhanh, thậm chí cho rằng có thể phải xảy ra một thảm họa nghiêm trọng thì xã hội mới thực sự phản ứng quyết liệt.
Trong cuộc phỏng vấn trên podcast Good Questions của CBS, nhà đồng sáng lập Microsoft cho rằng AI có thể mang lại những bước tiến lớn trong y tế và giáo dục, nhưng đồng thời làm gia tăng nguy cơ tấn công mạng, khủng bố sinh học và mất việc làm trên diện rộng. Ông đặc biệt lo ngại khi các công ty công nghệ đang chạy đua phát triển AI với tốc độ tối đa, mỗi bên đều tin mình đủ khả năng kiểm soát công nghệ mà không cần thận trọng.
Theo Gates, AI nguy hiểm hơn vũ khí hạt nhân ở một số khía cạnh, bởi đây là dạng trí tuệ mới do con người tạo ra, có thể vượt qua năng lực nhận thức của con người và tiếp tục phát triển ngay cả khi đạt đến trình độ tương đương con người. Ông cho rằng việc chỉ dựa vào cơ chế tự kiểm soát của doanh nghiệp là không đủ, cần có sự giám sát của chính phủ và hợp tác quốc tế.
Một trong những rủi ro đáng lo ngại là AI có thể thoát khỏi phạm vi hoạt động được thiết lập, tự thực hiện các hành động và xâm nhập vào hệ thống của tổ chức khác. Gates nhắc đến một sự cố gần đây liên quan đến công cụ AI, cho rằng chính những người phát triển cũng mất một thời gian mới nhận ra chuyện gì đã xảy ra. Theo ông, ngành công nghiệp cần xây dựng các cơ chế an ninh, kết hợp với quy định của chính phủ để ngăn AI bị lợi dụng tấn công cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Gates cũng cảnh báo thị trường lao động sẽ trải qua biến động lớn. Khác với những cuộc cách mạng công nghệ trước đây, AI có khả năng tự động hóa nhiều công việc văn phòng, trong khi robot hình người có thể dần thay thế cả lao động chân tay. Quá trình chuyển đổi sang một nền kinh tế thịnh vượng hơn có thể kéo dài hàng thập kỷ, nhưng trong thời gian đó, nhiều việc làm sẽ biến mất.
Với giới trẻ, Gates khuyên nên duy trì sự tò mò, chủ động học cách sử dụng AI để nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, ông thừa nhận ngay cả việc dự đoán thế giới trong 10 năm tới cũng trở nên khó khăn, bởi tốc độ phát triển của công nghệ này vượt xa những gì con người từng trải qua.
Theo Gates, bốn năm tới sẽ là giai đoạn đặc biệt quan trọng. Tác động của AI đến việc làm sẽ ngày càng rõ rệt, trong khi nguy cơ tấn công mạng và các sự cố an ninh sinh học đòi hỏi phải có cơ chế giám sát cụ thể. Ông hy vọng AI sẽ trở thành một chủ đề chính trong các cuộc tranh luận chính sách, thay vì chỉ được nhìn nhận qua cuộc đua đầu tư và phát triển công nghệ.
Dù cảnh báo về những nguy cơ nghiêm trọng, Gates không ủng hộ việc dừng hoàn toàn quá trình phát triển AI. Ông cho rằng thế giới cần tìm cách kiểm soát rủi ro mà không đánh mất những lợi ích lớn trong y tế, giáo dục và các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, ông cũng bi quan về khả năng các chính phủ hành động đủ nhanh, thậm chí cho rằng có thể phải xảy ra một thảm họa nghiêm trọng thì xã hội mới thực sự phản ứng quyết liệt.
