Mỹ Lệ✔
Writer
Tuần này, một robot hình người do Trung Quốc chế tạo đã phá vỡ kỷ lục thế giới chạy nước rút 100 mét của chân chạy Usain Bolt. Đây là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển các robot có khả năng sánh ngang, thậm chí vượt qua thành tích của con người.
Robot hình người Tiangong Ultra cán đích với thời gian 8,86 giây, bên cạnh các robot hình người Honor, trong lượt chạy bán kết cự ly 100m dành cho nhóm robot kích thước lớn tại Đại hội Robot Hình người Thế giới năm 2026 diễn ra ngày 25/8/2026.
Tuy nhiên, các chuyên gia khoa học thể thao cho biết robot này không đánh bại Bolt bằng cách chạy giống ông hay giống bất kỳ con người nào.
Trong lần chạy cuối cùng và nhanh nhất, robot hình người Tiangong Ultra của Trung Quốc đã hoàn thành cự ly 100m trong 8,64 giây, vượt xa kỷ lục thế giới của con người do Usain Bolt nắm giữ là 9,58 giây. Tốc độ trung bình của robot này đạt gần 42 km/h.
"Đây là một bước tiến công nghệ đáng kinh ngạc, khi robot hình người có thể giữ thăng bằng và chạy nước rút với tốc độ mà con người không thể theo kịp," ông Jung Moon-hyun, giáo sư khoa học thể thao tại Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc), nhận định.
Dù vậy, các chuyên gia khác cho rằng sự khác biệt giữa lần chạy lập kỷ lục thế giới năm 2009 tại Berlin của Usain Bolt và các lần chạy của robot hình người tại Bắc Kinh cũng làm nổi bật cả sức mạnh của robot lẫn những khía cạnh mà chúng vẫn còn hạn chế, chẳng hạn như khả năng ra quyết định và nhận thức.
Khởi đầu chậm chạp
Hãy xét đến giai đoạn xuất phát. Tại Berlin, Usain Bolt đã lao ra khỏi bục xuất phát với thời gian phản xạ nhanh như chớp: 0,146 giây. Bục xuất phát cho phép các vận động viên chạy nước rút tạo ra lực đẩy theo phương ngang ngay khi bắt đầu cuộc đua để gia tăng tốc độ.
Ngược lại, robot hình người Tiangong Ultra bắt đầu ở tư thế đứng thẳng có phần vụng về. Trong lần chạy lập kỷ lục thế giới đầu tiên, nó thậm chí đã mất gần một giây mới bắt đầu di chuyển, dường như do không nhận diện được tín hiệu xuất phát.
"Nếu có thể sử dụng bục xuất phát, tôi tin rằng chúng sẽ đạt tốc độ nhanh hơn nhiều," ông Iain Hunter, giáo sư khoa học vận động tại Đại học Brigham Young kiêm chuyên gia khoa học thể thao của Liên đoàn Điền kinh Mỹ (USA Track and Field), nhận định.
Ông Hunter ước tính rằng Usain Bolt sẽ chạm mốc 5 mét sớm hơn robot Tiangong gần 2 giây. Tuy nhiên, lúc này những lợi thế của robot mới thực sự phát huy tác dụng. Nhà phát triển của Tiangong Ultra cho biết họ đã thiết kế lại một số bộ phận ở phần thân và eo của robot để giảm trọng lượng cũng như giảm bớt nỗ lực cần thiết khi di chuyển cơ thể lúc chạy.
Theo Guo Yijie, quản lý bộ phận đổi mới sáng tạo về robot hình người, họ cũng đã cải tiến động cơ, phạm vi chuyển động và phần mềm điều khiển của robot.
Kết quả là robot đạt được nhịp độ bước chân ngắn và nhanh đến mức gần như phi thường. Usain Bolt hoàn thành cự ly 100 mét trong 41 bước chạy. Dù robot Tiangong dường như cần hơn 50 bước để hoàn thành quãng đường trong lần chạy lập kỷ lục thế giới đầu tiên, nhưng các bước chạy của nó lại nhanh hơn nhiều so với Usain Bolt – theo phân tích của Reuters về video cuộc đua.
Park Suhan, giáo sư ngành robot tại Đại học Kwangwoon (Hàn Quốc), nhận định rằng dáng chạy của robot dường như phản ánh khả năng tối ưu của động cơ, thay vì cố gắng mô phỏng động tác chạy nước rút của con người.
Parunchaya Jamkrajang, nhà khoa học thể thao tại Đại học Mahidol (Thái Lan), cho biết những bước chạy ngắn và dồn dập hơn có thể giúp robot giữ thăng bằng. "Chúng cố gắng tăng tốc, nhưng nếu sải bước quá rộng, chúng sẽ bị ngã," bà nói.
Một robot hình người đang chạy nước rút trong cuộc đua cự ly 100m dành cho nhóm robot cỡ nhỏ tại Thế vận hội Robot Hình người Thế giới lần thứ hai diễn ra vào ngày 25/8/2026.
Không gặp bức tường chuyển hóa năng lượng như con người nhưng lại có bức tường thật
Con người tạo ra lực chạy nước rút nhờ sự phối hợp giữa cơ bắp và gân tại các khớp linh hoạt. Cổ chân, đầu gối và hông của họ hấp thụ lực và phản hồi lại một phần năng lượng đó trong mỗi sải bước.
Robot tạo ra lực nhanh hơn nhờ động cơ điện và hộp số, theo lời Park Hae-won, giáo sư tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) và là người đứng đầu phòng thí nghiệm robot hình người của trường. "Động cơ điện chỉ đơn thuần tạo ra chuyển động quay. Nó không cần co và duỗi như cơ bắp. Bạn chỉ cần gắn nó vào khớp nối là được."
Ngay cả những vận động viên chạy nước rút đẳng cấp thế giới cũng bắt đầu mệt mỏi và giảm tốc trong 20 mét cuối cùng do tình trạng mỏi cơ thần kinh, Matt Bundle – chuyên gia cơ sinh học tại Đại học Montana – cho biết. Trong khi đó, robot Tiangong dường như không hề giảm tốc.
"Vì robot không bị hạn chế bởi những yếu tố đó," ông nói, "nên nó có thể tiếp tục duy trì tốc độ." Video ghi lại cuộc chạy cho thấy robot Tiangong duy trì tốc độ tối đa trong giai đoạn cuối của lần chạy lập kỷ lục đầu tiên, trước khi đâm vào bức tường có lớp đệm ở đích đến.
"Sẽ chẳng có ích gì nếu chúng ta đạt được tốc độ tối đa ấn tượng nhưng kết cục lại là một đống đổ nát vì không thể dừng lại," Bundle nói.
Jamkrajang đồng tình và cho rằng trong những năm tới, những robot có khả năng rẽ hướng tốt hơn và tự đưa ra quyết định sẽ gây ấn tượng mạnh hơn so với việc chỉ đơn thuần tăng tốc độ.
"Chẳng hạn như thay đổi hướng đi, hoặc vừa chạy vừa đưa ra quyết định kiểu như 'mình sẽ không đâm vào vật này', rồi giảm tốc độ. Chúng ta vẫn chưa thấy được khả năng này."
Robot hình người Tiangong Ultra cán đích với thời gian 8,86 giây, bên cạnh các robot hình người Honor, trong lượt chạy bán kết cự ly 100m dành cho nhóm robot kích thước lớn tại Đại hội Robot Hình người Thế giới năm 2026 diễn ra ngày 25/8/2026.
Tuy nhiên, các chuyên gia khoa học thể thao cho biết robot này không đánh bại Bolt bằng cách chạy giống ông hay giống bất kỳ con người nào.
Trong lần chạy cuối cùng và nhanh nhất, robot hình người Tiangong Ultra của Trung Quốc đã hoàn thành cự ly 100m trong 8,64 giây, vượt xa kỷ lục thế giới của con người do Usain Bolt nắm giữ là 9,58 giây. Tốc độ trung bình của robot này đạt gần 42 km/h.
"Đây là một bước tiến công nghệ đáng kinh ngạc, khi robot hình người có thể giữ thăng bằng và chạy nước rút với tốc độ mà con người không thể theo kịp," ông Jung Moon-hyun, giáo sư khoa học thể thao tại Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc), nhận định.
Dù vậy, các chuyên gia khác cho rằng sự khác biệt giữa lần chạy lập kỷ lục thế giới năm 2009 tại Berlin của Usain Bolt và các lần chạy của robot hình người tại Bắc Kinh cũng làm nổi bật cả sức mạnh của robot lẫn những khía cạnh mà chúng vẫn còn hạn chế, chẳng hạn như khả năng ra quyết định và nhận thức.
Khởi đầu chậm chạp
Hãy xét đến giai đoạn xuất phát. Tại Berlin, Usain Bolt đã lao ra khỏi bục xuất phát với thời gian phản xạ nhanh như chớp: 0,146 giây. Bục xuất phát cho phép các vận động viên chạy nước rút tạo ra lực đẩy theo phương ngang ngay khi bắt đầu cuộc đua để gia tăng tốc độ.
Ngược lại, robot hình người Tiangong Ultra bắt đầu ở tư thế đứng thẳng có phần vụng về. Trong lần chạy lập kỷ lục thế giới đầu tiên, nó thậm chí đã mất gần một giây mới bắt đầu di chuyển, dường như do không nhận diện được tín hiệu xuất phát.
"Nếu có thể sử dụng bục xuất phát, tôi tin rằng chúng sẽ đạt tốc độ nhanh hơn nhiều," ông Iain Hunter, giáo sư khoa học vận động tại Đại học Brigham Young kiêm chuyên gia khoa học thể thao của Liên đoàn Điền kinh Mỹ (USA Track and Field), nhận định.
Ông Hunter ước tính rằng Usain Bolt sẽ chạm mốc 5 mét sớm hơn robot Tiangong gần 2 giây. Tuy nhiên, lúc này những lợi thế của robot mới thực sự phát huy tác dụng. Nhà phát triển của Tiangong Ultra cho biết họ đã thiết kế lại một số bộ phận ở phần thân và eo của robot để giảm trọng lượng cũng như giảm bớt nỗ lực cần thiết khi di chuyển cơ thể lúc chạy.
Theo Guo Yijie, quản lý bộ phận đổi mới sáng tạo về robot hình người, họ cũng đã cải tiến động cơ, phạm vi chuyển động và phần mềm điều khiển của robot.
Kết quả là robot đạt được nhịp độ bước chân ngắn và nhanh đến mức gần như phi thường. Usain Bolt hoàn thành cự ly 100 mét trong 41 bước chạy. Dù robot Tiangong dường như cần hơn 50 bước để hoàn thành quãng đường trong lần chạy lập kỷ lục thế giới đầu tiên, nhưng các bước chạy của nó lại nhanh hơn nhiều so với Usain Bolt – theo phân tích của Reuters về video cuộc đua.
Park Suhan, giáo sư ngành robot tại Đại học Kwangwoon (Hàn Quốc), nhận định rằng dáng chạy của robot dường như phản ánh khả năng tối ưu của động cơ, thay vì cố gắng mô phỏng động tác chạy nước rút của con người.
Parunchaya Jamkrajang, nhà khoa học thể thao tại Đại học Mahidol (Thái Lan), cho biết những bước chạy ngắn và dồn dập hơn có thể giúp robot giữ thăng bằng. "Chúng cố gắng tăng tốc, nhưng nếu sải bước quá rộng, chúng sẽ bị ngã," bà nói.
Một robot hình người đang chạy nước rút trong cuộc đua cự ly 100m dành cho nhóm robot cỡ nhỏ tại Thế vận hội Robot Hình người Thế giới lần thứ hai diễn ra vào ngày 25/8/2026.
Không gặp bức tường chuyển hóa năng lượng như con người nhưng lại có bức tường thật
Con người tạo ra lực chạy nước rút nhờ sự phối hợp giữa cơ bắp và gân tại các khớp linh hoạt. Cổ chân, đầu gối và hông của họ hấp thụ lực và phản hồi lại một phần năng lượng đó trong mỗi sải bước.
Robot tạo ra lực nhanh hơn nhờ động cơ điện và hộp số, theo lời Park Hae-won, giáo sư tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) và là người đứng đầu phòng thí nghiệm robot hình người của trường. "Động cơ điện chỉ đơn thuần tạo ra chuyển động quay. Nó không cần co và duỗi như cơ bắp. Bạn chỉ cần gắn nó vào khớp nối là được."
Ngay cả những vận động viên chạy nước rút đẳng cấp thế giới cũng bắt đầu mệt mỏi và giảm tốc trong 20 mét cuối cùng do tình trạng mỏi cơ thần kinh, Matt Bundle – chuyên gia cơ sinh học tại Đại học Montana – cho biết. Trong khi đó, robot Tiangong dường như không hề giảm tốc.
"Vì robot không bị hạn chế bởi những yếu tố đó," ông nói, "nên nó có thể tiếp tục duy trì tốc độ." Video ghi lại cuộc chạy cho thấy robot Tiangong duy trì tốc độ tối đa trong giai đoạn cuối của lần chạy lập kỷ lục đầu tiên, trước khi đâm vào bức tường có lớp đệm ở đích đến.
"Sẽ chẳng có ích gì nếu chúng ta đạt được tốc độ tối đa ấn tượng nhưng kết cục lại là một đống đổ nát vì không thể dừng lại," Bundle nói.
Jamkrajang đồng tình và cho rằng trong những năm tới, những robot có khả năng rẽ hướng tốt hơn và tự đưa ra quyết định sẽ gây ấn tượng mạnh hơn so với việc chỉ đơn thuần tăng tốc độ.
"Chẳng hạn như thay đổi hướng đi, hoặc vừa chạy vừa đưa ra quyết định kiểu như 'mình sẽ không đâm vào vật này', rồi giảm tốc độ. Chúng ta vẫn chưa thấy được khả năng này."
Nguồn: Reuters
