Anthropic: Từ kỳ vọng IPO 2.000 tỷ USD đến làn sóng hoài nghi của giới đầu tư

Mr. Darcy
Mr. Darcy✔
Phản hồi: 0

Mr. Darcy✔

Editor
Thành viên BQT
Đợt IPO được mong đợi từ lâu của Anthropic, một trong những công ty AI hàng đầu thế giới, đang diễn biến theo cách ít ai ngờ tới. Chỉ trong chưa đầy hai tuần, mức định giá được đồn đoán ban đầu lên tới 2.000 tỷ USD đã giảm xuống còn khoảng 1.400 tỷ USD. Đáng chú ý hơn, chính Anthropic cũng phải bất ngờ rút lại tài liệu định giá chỉ một ngày trước buổi giới thiệu với các nhà đầu tư.

Ngày 9/11, Anthropic thu hồi tài liệu định giá IPO đã gửi trước đó. Bản tài liệu ban đầu đề xuất mức giá 70 đến 80 USD/cổ phiếu, tương ứng với mức vốn hóa thị trường tối đa khoảng 1.441 tỷ USD. Tuy nhiên, trong phiên bản cập nhật, công ty hạ khoảng giá xuống còn 70 đến 78 USD/cổ phiếu, đồng thời giảm số lượng cổ phiếu chào bán. Mức vốn hóa dự kiến theo đó dao động từ khoảng 1.260 tỷ đến 1.404 tỷ USD.

Động thái này khiến cuộc tranh luận về giá trị thực của Anthropic càng trở nên gay gắt. Một bên vẫn tin rằng đây sẽ là thương vụ IPO lịch sử, có thể tạo cú hích mới cho ngành AI. Bên còn lại bắt đầu đặt câu hỏi liệu những kỳ vọng quá lớn dành cho các công ty AI có đang đi trước thực tế kinh doanh hay không.

Đáng chú ý, sự hoài nghi ấy không chỉ xuất hiện trên các diễn đàn đầu tư mà còn thể hiện rõ trên thị trường dự đoán, nơi người tham gia phải bỏ tiền thật để đặt cược vào kết quả IPO của Anthropic.
1794798826795.png

Thị trường dự đoán đang nghiêng về phe bi quan​

Trong hai tuần qua, đợt IPO của Anthropic trở thành một trong những chủ đề thu hút nhiều giao dịch nhất trên Polymarket, nền tảng dự đoán lớn nhất thế giới. Kể từ tháng 10, hơn một chục thị trường dự đoán liên quan đến thương vụ này đã xuất hiện trên nền tảng, với tổng giá trị đặt cược vượt 37 triệu USD. Con số này chưa bao gồm hoạt động trên những nền tảng khác như Kalshi hay trade.xyz.

Thị trường dự đoán cho phép người dùng mua bán các hợp đồng gắn với khả năng xảy ra của một sự kiện trong tương lai. Chẳng hạn, nếu tin rằng vốn hóa thị trường của Anthropic sẽ vượt 1.500 tỷ USD sau ngày giao dịch đầu tiên, người tham gia có thể mua hợp đồng tương ứng. Giá mỗi hợp đồng dao động từ 0 đến 1 USD, phản ánh xác suất mà thị trường đang gán cho kết quả đó.

Khác với cá cược truyền thống, các giao dịch diễn ra trực tiếp giữa người dùng với nhau. Giá hợp đồng thay đổi liên tục theo cung cầu và những thông tin mới xuất hiện.

Polymarket ngày càng có ảnh hưởng trong lĩnh vực này. Khối lượng giao dịch hằng ngày của nền tảng trong nửa đầu năm nay đã tăng gấp bốn lần so với cùng kỳ năm trước. Sau vòng gọi vốn Series F vào cuối tháng 10, công ty được định giá khoảng 21 tỷ USD.

Dù tài chính không phải chủ đề giao dịch truyền thống phổ biến nhất trên Polymarket, các thương vụ IPO lớn đang thu hút ngày càng nhiều sự quan tâm. Trước Anthropic, đợt IPO của SpaceX hồi đầu năm cũng từng tạo ra cuộc tranh luận lớn về mức định giá. Khi đó, xác suất dự đoán SpaceX đạt vốn hóa trên 2.000 tỷ USD ngay trong ngày giao dịch đầu tiên đã tăng từ 45% lên 62% trong khoảng thời gian từ đầu tháng 4 đến đầu tháng 5. Kết quả cuối cùng đúng như dự đoán.

Sự kiện này khiến nhiều nhà đầu tư và giới phân tích bắt đầu xem dữ liệu từ các nền tảng dự đoán như một nguồn tham khảo để đánh giá tâm lý thị trường trước những đợt IPO lớn.

Với Anthropic, mức độ quan tâm thậm chí còn lớn hơn. Reuters dẫn lời một nhà quản lý tài sản mô tả sự háo hức của nhà đầu tư đối với việc dự đoán IPO của công ty giống như cảnh mọi người xếp hàng chờ mua chiếc iPhone mới nhất.

Trong số nhiều nội dung được đem ra dự đoán, từ thời điểm niêm yết đến số tiền huy động được, câu hỏi về vốn hóa thị trường của Anthropic khi đóng cửa phiên giao dịch đầu tiên nhận được nhiều sự chú ý nhất.

Nhưng diễn biến gần đây đang cho thấy tâm lý thị trường thay đổi rất nhanh.

Theo dữ liệu Polymarket ngày 10/11, xác suất dự đoán vốn hóa thị trường của Anthropic dưới 1.250 tỷ USD vào cuối ngày giao dịch đầu tiên đã tăng mạnh. Một tuần trước, mức giá hợp đồng tương ứng chỉ khoảng 2,4 cent, tức thị trường đánh giá khả năng xảy ra kịch bản này vào khoảng 2,4%. Đến ngày 10/11, giá đã tăng lên khoảng 36 cent, tương đương xác suất 36%.

Ở chiều ngược lại, hợp đồng dự đoán Anthropic đạt vốn hóa từ 1.750 tỷ đến 2.000 tỷ USD đang mất dần sức hấp dẫn. Giá hợp đồng này giảm từ khoảng 40 cent vào cuối tháng 10 xuống còn khoảng 18 cent.

Điều đáng nói là đây không đơn thuần là những cuộc thăm dò ý kiến. Người tham gia phải bỏ tiền thật để mua các hợp đồng dự đoán và có thể bán lại chúng khi giá thay đổi. Vì thế, sự dịch chuyển trên Polymarket phần nào phản ánh cách các nhà đầu tư đang điều chỉnh kỳ vọng trước những thông tin mới.

Về lý thuyết, người mua hợp đồng dự đoán vốn hóa Anthropic dưới 1.250 tỷ USD từ một tuần trước có thể thu về khoản lợi nhuận rất lớn nếu bán ở mức giá hiện tại. Điều này cho thấy thị trường đang chuyển từ tâm lý kỳ vọng mạnh mẽ sang trạng thái thận trọng, thậm chí bi quan.

Nếu vốn hóa thực tế của Anthropic xuống dưới 1.250 tỷ USD trong ngày giao dịch đầu tiên, công ty thậm chí có thể rơi xuống dưới mức định giá tương ứng với giá thấp nhất trong khoảng chào bán. Đây là kịch bản hoàn toàn trái ngược với sự hưng phấn từng xuất hiện quanh thương vụ IPO SpaceX hồi tháng 5.

Vì sao Anthropic phải điều chỉnh kế hoạch IPO?​

Diễn biến bất thường bắt đầu vào tối 9/11, theo giờ Mỹ.

Reuters cho biết Anthropic đã gửi tài liệu cho các ngân hàng đầu tư, đề xuất chào bán khoảng 867 triệu cổ phiếu với mức giá từ 70 đến 80 USD/cổ phiếu. Nếu bán ở mức giá cao nhất, công ty có thể huy động khoảng 69,3 tỷ USD.

Tuy nhiên, chưa đầy hai giờ sau, Anthropic lại gửi email thông báo thông tin giá trước đó không chính xác và sẽ có tài liệu cập nhật.

Trong phiên bản mới, công ty giảm số cổ phiếu loại A chào bán xuống còn 825 triệu, giữ mức giá thấp nhất ở 70 USD nhưng hạ mức cao nhất xuống 78 USD. Số tiền dự kiến huy động theo đó giảm còn khoảng 57,75 đến 64,35 tỷ USD.

Việc thay đổi tài liệu vào thời điểm nhạy cảm như vậy lập tức làm dấy lên nhiều suy đoán.

Một cách diễn giải cho rằng Anthropic có thể đã thử thăm dò phản ứng của nhà đầu tư trước khi chính thức chốt các điều khoản IPO. Khi nhận thấy mức định giá ban đầu không nhận được sự hưởng ứng như kỳ vọng, công ty buộc phải điều chỉnh lại kế hoạch.

Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng đây chỉ là một sai sót trong quá trình trao đổi nội bộ, chẳng hạn các ngân hàng đầu tư nhận nhầm phiên bản tài liệu. Hiện chưa có đủ cơ sở để khẳng định nguyên nhân thực sự.

Dù lý do là gì, việc định giá Anthropic liên tục đi xuống trong thời gian ngắn cho thấy bối cảnh thị trường đã thay đổi đáng kể.

Trước tháng 10, mức vốn hóa 2.000 tỷ USD từng được nhắc đến như một kỳ vọng cho thương vụ IPO. Đầu tháng 11, giới truyền thông đã bắt đầu đề cập đến mức 1.500 tỷ USD như giới hạn trên hợp lý hơn.

Sau đó, thị trường chứng khoán công nghệ trải qua một phiên bán tháo mạnh vào ngày 5/11. Nasdaq Composite giảm 5,56% chỉ trong một ngày, xóa sổ khoảng 2.500 tỷ USD vốn hóa thị trường. Cổ phiếu công nghệ, bán dẫn và các doanh nghiệp liên quan đến AI đều chịu áp lực bán lớn.

Cùng ngày, Wall Street Journal đưa tin một số nhà đầu tư tham gia các thương vụ IPO tỏ ra hoài nghi về khả năng Anthropic đạt mức định giá 1.500 tỷ USD. Thậm chí, đã xuất hiện tin đồn công ty có thể trì hoãn kế hoạch niêm yết.

Thay vì chờ đợi thị trường phục hồi, Anthropic dường như đang lựa chọn phương án điều chỉnh giá chào bán để tiếp tục triển khai IPO.

IPO của Anthropic có thể ảnh hưởng đến toàn bộ ngành AI​

Cuộc tranh luận về mức định giá Anthropic thực chất phản ánh một vấn đề lớn hơn: giới đầu tư đang đánh giá lại triển vọng của ngành AI.

Cùng một bản cáo bạch, những người lạc quan nhìn thấy một doanh nghiệp có tốc độ phát triển mạnh, sản phẩm chất lượng cao và tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Họ xem IPO của Anthropic là sự kiện có thể khôi phục niềm tin vào ngành AI sau giai đoạn thị trường biến động.

Ngược lại, phe bi quan tập trung vào dấu hiệu tăng trưởng chậm lại trong quý III và cho rằng câu chuyện tăng trưởng nóng của AI có thể đã đạt đến đỉnh điểm.

Anthropic đang trở thành một phép thử quan trọng cho cả hai quan điểm này.

Trước hết, kết quả IPO có ý nghĩa rất lớn đối với hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm tại Thung lũng Silicon. Trong những năm gần đây, Anthropic và OpenAI cần lượng vốn khổng lồ để phát triển mô hình AI, xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng năng lực tính toán. Điều này khiến nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm phải mở rộng quy mô, huy động thêm vốn, thậm chí sử dụng các cấu trúc đầu tư đặc biệt như SPV để tham gia.

Vấn đề là nhiều quỹ VC hiện nắm giữ lượng tài sản có giá trị rất lớn trên giấy tờ nhưng lại chưa tạo ra được dòng tiền tương ứng cho các nhà đầu tư trong suốt nhiều năm qua. Khi các khoản đầu tư chưa được hiện thực hóa thành tiền mặt, khả năng huy động vốn cho những quỹ tiếp theo cũng bị hạn chế.

Một thương vụ IPO thành công của Anthropic có thể giúp giải quyết phần nào vấn đề này. Khi cổ phiếu được niêm yết và các nhà đầu tư có cơ hội hiện thực hóa lợi nhuận, dòng tiền có thể quay trở lại hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm.

Đối với toàn ngành AI, tác động còn rộng hơn. Mức định giá của Anthropic sau IPO sẽ trở thành một thước đo quan trọng để thị trường đánh giá các doanh nghiệp AI khác.

Đặc biệt, công ty đang có những cam kết chi tiêu rất lớn cho năng lực tính toán và cơ sở hạ tầng trong tương lai, với tổng giá trị được đề cập lên tới 895,4 tỷ USD. Trong đó, khoảng 447,5 tỷ USD sẽ đến hạn trước năm 2030.

Đây là những khoản đầu tư khổng lồ, đòi hỏi Anthropic phải duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu và khả năng tạo dòng tiền đủ mạnh. Nếu kết quả kinh doanh không đáp ứng kỳ vọng, không chỉ riêng Anthropic mà cả lĩnh vực trung tâm dữ liệu, chip AI và hạ tầng tính toán cũng có thể phải đối mặt với một đợt định giá lại.

Sản phẩm AI vẫn tiến lên, nhưng nhà đầu tư đã thận trọng hơn​

Điều đáng chú ý là những biến động trong kế hoạch IPO không đồng nghĩa với việc Anthropic đang mất đi lợi thế về công nghệ.

Ngày 9/11, công ty vẫn tiếp tục giới thiệu các mô hình mới, trong đó có Fable 5.2 và Mythos 5.2. Theo những thông tin được công bố, Fable 5.2 tiếp tục đạt hiệu năng cạnh tranh hàng đầu, trong khi chi phí sử dụng được giảm đáng kể.

Đây là một nghịch lý đáng chú ý của ngành AI hiện nay: các mô hình ngày càng mạnh hơn, chi phí vận hành có xu hướng giảm, nhưng thị trường vốn lại không còn sẵn sàng trả bất kỳ mức giá nào cho những lời hứa tăng trưởng trong tương lai.

Trước đây, chỉ cần một công ty AI công bố mô hình mới có năng lực vượt trội, thị trường đã có thể phản ứng rất tích cực. Nhưng hiện tại, nhà đầu tư muốn nhìn thấy nhiều hơn những màn trình diễn công nghệ. Họ cần biết sản phẩm có tạo ra doanh thu thực tế hay không, chi phí phát triển và vận hành có được kiểm soát không, và doanh nghiệp có thể duy trì tốc độ tăng trưởng trong bao lâu.

Một diễn biến khác cũng đáng chú ý là báo cáo tài chính mới nhất của SoftBank, công bố ngày 10/11.

Trong quý từ tháng 7 đến tháng 9, tập đoàn này ghi nhận khoản lỗ ròng 1,12 nghìn tỷ yên. Báo cáo cũng đề cập đến những vấn đề liên quan đến các đơn hàng thiết bị phát điện, vốn được dự kiến phục vụ một trung tâm dữ liệu tại Ohio, Mỹ, thuộc dự án Stargate do OpenAI, Oracle và SoftBank phối hợp triển khai.

Những thông tin này càng khiến giới đầu tư đặt câu hỏi về khả năng tài chính và tiến độ thực hiện các dự án hạ tầng AI quy mô lớn.

Từ câu chuyện định giá IPO của Anthropic đến những khó khăn tài chính của SoftBank, có thể thấy ngành AI đang bước vào một giai đoạn khác. Công nghệ vẫn phát triển nhanh, các mô hình liên tục được cải tiến, nhưng niềm tin của thị trường vốn không còn dễ dàng như trước.

Gọi đây là thời điểm bong bóng AI bắt đầu vỡ có lẽ vẫn còn quá sớm. Nhưng có một điều ngày càng rõ: thị trường đang chuyển từ việc hào hứng trả tiền cho tiềm năng AI sang đòi hỏi các doanh nghiệp phải chứng minh giá trị kinh doanh thực sự của công nghệ này.
 
Back
Top