Thanh Phong✔
Editor
Anthropic, công ty đứng sau Claude, cảnh báo rằng các "sâu" AI (phần mềm tự nhân bản dựa trên trí tuệ nhân tạo) đã có thể tự sao chép thông qua các thiết bị TV thiếu bảo mật, chẳng hạn như các thiết bị Android TV box.
Đây không chỉ là lý thuyết. Anthropic đã thực hiện các thí nghiệm trong môi trường kiểm soát.
"Các thí nghiệm của chúng tôi cho thấy, chỉ trong vài tháng tới, các mô hình AI quy mô nhỏ có thể đạt đủ năng lực để tự nhân bản trên các thiết bị Internet vạn vật (IoT) thương mại, như lò nướng thông minh hay các thiết bị Android TV box không rõ nguồn gốc. Một chương trình tự nhân bản như vậy sẽ rất khó ngăn chặn vì không có điểm kiểm soát tập trung nào để tắt nó đi — mặc dù tốc độ lây lan có thể chậm (mất vài ngày để nhân đôi số lượng)," Anthropic viết, đồng thời bổ sung:
"Khác với các phần mềm độc hại thông thường, loại này có thể tự nhận diện và thích nghi với các thiết bị lạ. Trong các đánh giá của chúng tôi, một mô hình AI với 9 tỷ tham số (9B) đã có thể vận hành trên 8 trong số 9 loại phần cứng mà chúng tôi thử nghiệm."
Các thiết bị Android TV box được nhắc đến ở đây chính là những sản phẩm có xuất xứ từ Trung Quốc, vốn thường bị cài sẵn phần mềm độc hại và các mạng botnet. Chúng chạy trên nền tảng Android mã nguồn mở (AOSP).
Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là ARA (Autonomous Replication and Adaptation – Tự nhân bản và Thích nghi tự động). Có thể hiểu đây là một dạng "sâu" AI có khả năng lây lan mà không cần bất kỳ chỉ dẫn nào từ con người.
Các mô hình AI lớn đã có thể thực hiện điều này
Theo các thí nghiệm của Anthropic, những mô hình AI với 30 tỷ tham số đã có khả năng thực hiện tác vụ này.
Các ví dụ bao gồm mô hình GLM-5.2, cùng những mô hình AI mạnh mẽ hơn từ các đơn vị như OpenAI (ChatGPT), Google (Gemini), Meta (Muse) và xAI (Grok). Anthropic cho rằng các mô hình này hiện vẫn nằm trong tầm kiểm soát, trong khi các mô hình nhỏ hơn — bao gồm cả các mô hình mã nguồn mở — có thể hành xử theo những cách khó dự đoán hơn.
"Nếu các mô hình nhỏ tiếp tục cải thiện với tốc độ như trước đây, chúng sẽ đạt đến ngưỡng năng lực này ngay trong năm nay. Không lâu sau đó, các chương trình tự nhân bản dựa trên trọng số mô hình AI có thể xuất hiện," Anthropic cho biết thêm.
Điều này có ý nghĩa gì với bạn?
Nếu bạn đang sở hữu một thiết bị Android TV box có xuất xứ từ Trung Quốc, bạn nên cảnh giác. Có một rủi ro đáng kể là thiết bị trong nhà bạn có thể đã bị biến thành một phần của mạng botnet. Các loại "sâu" (worm) dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) có thể là mối đe dọa tiếp theo.
Rủi ro sẽ thấp hơn nếu bạn sử dụng thiết bị Google TV đã được chứng nhận chính thức. Các thiết bị Android TV box có nguồn gốc từ Trung Quốc không sở hữu những cơ chế bảo mật giống như các thiết bị Google TV hoặc TV đã được chứng nhận chính thức từ những thương hiệu như Sony, TCL, Philips, Sharp, Strong, Xiaomi, Walmart và Google. Dù các biện pháp bảo mật là một phần trong quy trình chứng nhận của Google, nhưng chúng không hoàn toàn tuyệt đối; người dùng vẫn có thể cài đặt ứng dụng từ các nguồn bên ngoài (side-loading).
Các nền tảng Smart TV khép kín hơn, chẳng hạn như webOS của LG hay Tizen của Samsung, vẫn tồn tại những lỗ hổng nhất định. Các nền tảng này từng đối mặt với vấn đề ứng dụng bị nhiễm phần mềm độc hại hoặc bị lợi dụng cho mạng máy tính ma (botnet). Một nghiên cứu từ công ty bảo mật Spur vào đầu năm nay cho thấy 42,5% tổng số ứng dụng trên Smart TV của LG chứa mã độc có khả năng cho phép các mạng botnet chiếm quyền điều khiển TV tại nhà người dùng.
tvOS của Apple hiện là nền tảng TV khép kín và bảo mật nhất.
Đây không chỉ là lý thuyết. Anthropic đã thực hiện các thí nghiệm trong môi trường kiểm soát.
"Các thí nghiệm của chúng tôi cho thấy, chỉ trong vài tháng tới, các mô hình AI quy mô nhỏ có thể đạt đủ năng lực để tự nhân bản trên các thiết bị Internet vạn vật (IoT) thương mại, như lò nướng thông minh hay các thiết bị Android TV box không rõ nguồn gốc. Một chương trình tự nhân bản như vậy sẽ rất khó ngăn chặn vì không có điểm kiểm soát tập trung nào để tắt nó đi — mặc dù tốc độ lây lan có thể chậm (mất vài ngày để nhân đôi số lượng)," Anthropic viết, đồng thời bổ sung:
"Khác với các phần mềm độc hại thông thường, loại này có thể tự nhận diện và thích nghi với các thiết bị lạ. Trong các đánh giá của chúng tôi, một mô hình AI với 9 tỷ tham số (9B) đã có thể vận hành trên 8 trong số 9 loại phần cứng mà chúng tôi thử nghiệm."
Các thiết bị Android TV box được nhắc đến ở đây chính là những sản phẩm có xuất xứ từ Trung Quốc, vốn thường bị cài sẵn phần mềm độc hại và các mạng botnet. Chúng chạy trên nền tảng Android mã nguồn mở (AOSP).
Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là ARA (Autonomous Replication and Adaptation – Tự nhân bản và Thích nghi tự động). Có thể hiểu đây là một dạng "sâu" AI có khả năng lây lan mà không cần bất kỳ chỉ dẫn nào từ con người.
Các mô hình AI lớn đã có thể thực hiện điều này
Theo các thí nghiệm của Anthropic, những mô hình AI với 30 tỷ tham số đã có khả năng thực hiện tác vụ này.
Các ví dụ bao gồm mô hình GLM-5.2, cùng những mô hình AI mạnh mẽ hơn từ các đơn vị như OpenAI (ChatGPT), Google (Gemini), Meta (Muse) và xAI (Grok). Anthropic cho rằng các mô hình này hiện vẫn nằm trong tầm kiểm soát, trong khi các mô hình nhỏ hơn — bao gồm cả các mô hình mã nguồn mở — có thể hành xử theo những cách khó dự đoán hơn.
"Nếu các mô hình nhỏ tiếp tục cải thiện với tốc độ như trước đây, chúng sẽ đạt đến ngưỡng năng lực này ngay trong năm nay. Không lâu sau đó, các chương trình tự nhân bản dựa trên trọng số mô hình AI có thể xuất hiện," Anthropic cho biết thêm.
Điều này có ý nghĩa gì với bạn?
Nếu bạn đang sở hữu một thiết bị Android TV box có xuất xứ từ Trung Quốc, bạn nên cảnh giác. Có một rủi ro đáng kể là thiết bị trong nhà bạn có thể đã bị biến thành một phần của mạng botnet. Các loại "sâu" (worm) dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) có thể là mối đe dọa tiếp theo.
Rủi ro sẽ thấp hơn nếu bạn sử dụng thiết bị Google TV đã được chứng nhận chính thức. Các thiết bị Android TV box có nguồn gốc từ Trung Quốc không sở hữu những cơ chế bảo mật giống như các thiết bị Google TV hoặc TV đã được chứng nhận chính thức từ những thương hiệu như Sony, TCL, Philips, Sharp, Strong, Xiaomi, Walmart và Google. Dù các biện pháp bảo mật là một phần trong quy trình chứng nhận của Google, nhưng chúng không hoàn toàn tuyệt đối; người dùng vẫn có thể cài đặt ứng dụng từ các nguồn bên ngoài (side-loading).
Các nền tảng Smart TV khép kín hơn, chẳng hạn như webOS của LG hay Tizen của Samsung, vẫn tồn tại những lỗ hổng nhất định. Các nền tảng này từng đối mặt với vấn đề ứng dụng bị nhiễm phần mềm độc hại hoặc bị lợi dụng cho mạng máy tính ma (botnet). Một nghiên cứu từ công ty bảo mật Spur vào đầu năm nay cho thấy 42,5% tổng số ứng dụng trên Smart TV của LG chứa mã độc có khả năng cho phép các mạng botnet chiếm quyền điều khiển TV tại nhà người dùng.
tvOS của Apple hiện là nền tảng TV khép kín và bảo mật nhất.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview