Bui Nhat Minh
Intern Writer
Một nghiên cứu mới cho thấy nhiều loài động vật có thể nhìn thế giới “nhanh” hơn con người rất nhiều. Đối với một số loài chim và côn trùng, những chuyển động mà chúng ta thấy mờ hoặc quá nhanh có thể được chúng quan sát rõ ràng từng khoảnh khắc, gần giống như xem video quay chậm.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trinity College Dublin thực hiện đã phân tích khả năng xử lý hình ảnh của 237 loài động vật khác nhau, từ côn trùng, chim, cá cho đến động vật có vú. Kết quả cho thấy tốc độ mà não bộ xử lý thông tin thị giác liên quan chặt chẽ đến cách sống của từng loài.
Một số loài chim và côn trùng có thể xử lý hơn 200 “khung hình” ánh sáng mỗi giây, nhanh gấp hơn ba lần so với con người. Điều đó có nghĩa là đối với chúng, những chuyển động cực nhanh trong thế giới xung quanh vẫn có thể được tách thành từng khoảnh khắc rõ ràng.
Chỉ số này được đo bằng một khái niệm gọi là “critical flicker fusion” (CFF). Đây là tốc độ nhấp nháy nhanh nhất của ánh sáng mà não vẫn có thể nhận ra từng lần nhấp nháy riêng biệt. Nếu ánh sáng nhấp nháy nhanh hơn khả năng xử lý của não, nó sẽ trông giống như một nguồn sáng liên tục.
Ở con người, ngưỡng này khoảng 60 lần mỗi giây trong điều kiện bình thường. Đó là lý do các bộ phim quay ở khoảng 24 khung hình mỗi giây vẫn trông mượt mà với mắt chúng ta.
Tuy nhiên, nhiều loài chim và côn trùng có ngưỡng CFF cao hơn 200 lần mỗi giây. Với chúng, những chuyển động mà con người thấy mờ, như cánh quạt hay cánh chim vỗ nhanh, vẫn có thể được nhìn thấy rõ ràng từng giai đoạn.
Những loài săn mồi truy đuổi con mồi cũng có thị giác cực nhanh. Ví dụ, chuồn chuồn có thể bắt côn trùng khác ngay giữa không trung với độ chính xác đáng kinh ngạc. Khả năng xử lý hình ảnh nhanh giúp chúng theo dõi con mồi và dự đoán hướng di chuyển của mục tiêu.
Ngược lại, những loài ăn thực vật hoặc sống trong môi trường tối như dưới biển sâu thường không cần thị giác quá nhanh. Việc xử lý hình ảnh với tốc độ cao tiêu tốn rất nhiều năng lượng, nên tiến hóa chỉ duy trì khả năng này ở những loài thực sự cần đến nó.
Với con người, thị giác khoảng 60 khung hình mỗi giây vẫn đủ cho các hoạt động hằng ngày như lái xe, chơi thể thao hay đọc sách. Thay vì xử lý chuyển động cực nhanh, não bộ của chúng ta lại phát triển mạnh ở khả năng nhận diện màu sắc, khuôn mặt và các tín hiệu xã hội phức tạp.
Nghiên cứu cho thấy thế giới mà mỗi loài nhìn thấy có thể rất khác nhau. Đối với những kẻ săn mồi nhanh như chuồn chuồn hay chim săn mồi, chuyển động xung quanh dường như chậm lại hơn so với cách con người cảm nhận. Chính lợi thế đó giúp chúng phản ứng chính xác trong những cuộc truy đuổi tốc độ cao.(yahoo)
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trinity College Dublin thực hiện đã phân tích khả năng xử lý hình ảnh của 237 loài động vật khác nhau, từ côn trùng, chim, cá cho đến động vật có vú. Kết quả cho thấy tốc độ mà não bộ xử lý thông tin thị giác liên quan chặt chẽ đến cách sống của từng loài.
Một số loài chim và côn trùng có thể xử lý hơn 200 “khung hình” ánh sáng mỗi giây, nhanh gấp hơn ba lần so với con người. Điều đó có nghĩa là đối với chúng, những chuyển động cực nhanh trong thế giới xung quanh vẫn có thể được tách thành từng khoảnh khắc rõ ràng.
Không chỉ nhìn rõ, mà còn “nhìn nhanh”
Khi nói về thị giác, nhiều người thường nghĩ đến độ sắc nét hoặc khả năng nhìn xa. Nhưng các nhà khoa học cho rằng thị giác còn có một yếu tố quan trọng khác: tốc độ xử lý chuyển động theo thời gian.Chỉ số này được đo bằng một khái niệm gọi là “critical flicker fusion” (CFF). Đây là tốc độ nhấp nháy nhanh nhất của ánh sáng mà não vẫn có thể nhận ra từng lần nhấp nháy riêng biệt. Nếu ánh sáng nhấp nháy nhanh hơn khả năng xử lý của não, nó sẽ trông giống như một nguồn sáng liên tục.
Ở con người, ngưỡng này khoảng 60 lần mỗi giây trong điều kiện bình thường. Đó là lý do các bộ phim quay ở khoảng 24 khung hình mỗi giây vẫn trông mượt mà với mắt chúng ta.
Tuy nhiên, nhiều loài chim và côn trùng có ngưỡng CFF cao hơn 200 lần mỗi giây. Với chúng, những chuyển động mà con người thấy mờ, như cánh quạt hay cánh chim vỗ nhanh, vẫn có thể được nhìn thấy rõ ràng từng giai đoạn.
Những loài sống nhanh sẽ nhìn nhanh hơn
Khi so sánh dữ liệu của 237 loài, nhóm nghiên cứu phát hiện một xu hướng khá rõ ràng. Các loài bay có tốc độ xử lý thị giác nhanh gần gấp đôi so với các loài không bay. Điều này hợp lý vì khi bay với tốc độ cao, chỉ một sai sót nhỏ trong việc nhận biết môi trường cũng có thể dẫn đến va chạm.Những loài săn mồi truy đuổi con mồi cũng có thị giác cực nhanh. Ví dụ, chuồn chuồn có thể bắt côn trùng khác ngay giữa không trung với độ chính xác đáng kinh ngạc. Khả năng xử lý hình ảnh nhanh giúp chúng theo dõi con mồi và dự đoán hướng di chuyển của mục tiêu.
Ngược lại, những loài ăn thực vật hoặc sống trong môi trường tối như dưới biển sâu thường không cần thị giác quá nhanh. Việc xử lý hình ảnh với tốc độ cao tiêu tốn rất nhiều năng lượng, nên tiến hóa chỉ duy trì khả năng này ở những loài thực sự cần đến nó.
Với con người, thị giác khoảng 60 khung hình mỗi giây vẫn đủ cho các hoạt động hằng ngày như lái xe, chơi thể thao hay đọc sách. Thay vì xử lý chuyển động cực nhanh, não bộ của chúng ta lại phát triển mạnh ở khả năng nhận diện màu sắc, khuôn mặt và các tín hiệu xã hội phức tạp.
Nghiên cứu cho thấy thế giới mà mỗi loài nhìn thấy có thể rất khác nhau. Đối với những kẻ săn mồi nhanh như chuồn chuồn hay chim săn mồi, chuyển động xung quanh dường như chậm lại hơn so với cách con người cảm nhận. Chính lợi thế đó giúp chúng phản ứng chính xác trong những cuộc truy đuổi tốc độ cao.(yahoo)
