Linh Pham
Intern Writer
Vào tối ngày 3 tháng 1 năm 2026 theo giờ miền Đông, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, mặc áo len đen, bị còng tay và đi dép lê, đã bị lực lượng đặc nhiệm Mỹ dẫn giải lên máy bay. Chiến dịch quân sự quy mô lớn của Mỹ nhắm vào Venezuela bề ngoài là hành động thực thi pháp luật liên quan đến cáo buộc ma túy, nhưng thực chất mở đường cho việc tiếp cận nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ của quốc gia này. Maduro và vợ, bà Cilia Flores, bị bắt khi đang ngủ tại dinh thự trong khu phức hợp quân sự Fuerte Tiuna ở Caracas.
Hơn 150 máy bay, bao gồm máy bay ném bom, chiến đấu, trinh sát và trực thăng, cất cánh từ hàng chục căn cứ Mỹ ở Tây bán cầu. Các trực thăng đột kích bay thấp ở độ cao khoảng 30 mét để tránh radar, duy trì yếu tố bất ngờ hoàn toàn. Lúc 1h01 sáng ngày 3 tháng 1, lực lượng đặc nhiệm Delta Force tiến vào dinh thự, phong tỏa khu vực và bắt giữ Maduro cùng vợ một cách nhanh chóng, chính xác. Đến 3h29 sáng, cặp đôi được đưa lên tàu chiến Mỹ, sau đó chuyển đến New York. Maduro hiện bị giam tại trung tâm giam giữ ở Brooklyn và dự kiến ra tòa với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
Phần lớn dầu nằm ở Vành đai Orinoco với dầu nặng, bổ sung hoàn hảo cho các nhà máy lọc dầu Mỹ. Dù giàu có, sản lượng dầu Venezuela hiện chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày do bất ổn kinh tế, cơ sở hạ tầng xuống cấp và trừng phạt quốc tế, thấp hơn nhiều so với mức 3,5 triệu thùng/ngày cách đây hai thập kỷ. Tổng thống Trump công khai tuyên bố các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ sẽ đầu tư hàng tỷ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng và khai thác, giúp nước này "tạo ra lợi nhuận khổng lồ".
Bên cạnh dầu mỏ, Venezuela còn sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn thứ tám thế giới với 5,67 nghìn tỷ mét khối, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động do xung đột Nga-Ukraine. Nước này xếp thứ tư thế giới về trữ lượng vàng (khoảng 792 tấn), thứ ba về bauxite (nguồn chính để sản xuất nhôm, vật liệu quan trọng cho xe quân sự và xe năng lượng mới), đồng thời có trữ lượng đáng kể titan (39 triệu tấn, dùng cho ngành hàng không vũ trụ và quân sự) và niken (490.000 tấn, thành phần chính cho pin xe điện). Những tài nguyên này mang giá trị chiến lược cao, giúp giảm phụ thuộc của Mỹ vào các nguồn cung khác và hỗ trợ chuỗi cung ứng quân sự, năng lượng mới.
Tổng thống Maduro
Chiến dịch mang mật danh "Operation Absolute Resolve" (Quyết tâm Tuyệt đối) được phát động theo yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ, với sự chuẩn bị kéo dài nhiều tháng. Lực lượng tình báo Mỹ đã xác định chính xác nơi ở, thói quen sinh hoạt, tuyến đường di chuyển và thậm chí sở thích của Maduro. Vào lúc 22h46 phút tối ngày 2 tháng 1 theo giờ miền Đông, Tổng thống Donald Trump ban hành mệnh lệnh bất ngờ.Hơn 150 máy bay, bao gồm máy bay ném bom, chiến đấu, trinh sát và trực thăng, cất cánh từ hàng chục căn cứ Mỹ ở Tây bán cầu. Các trực thăng đột kích bay thấp ở độ cao khoảng 30 mét để tránh radar, duy trì yếu tố bất ngờ hoàn toàn. Lúc 1h01 sáng ngày 3 tháng 1, lực lượng đặc nhiệm Delta Force tiến vào dinh thự, phong tỏa khu vực và bắt giữ Maduro cùng vợ một cách nhanh chóng, chính xác. Đến 3h29 sáng, cặp đôi được đưa lên tàu chiến Mỹ, sau đó chuyển đến New York. Maduro hiện bị giam tại trung tâm giam giữ ở Brooklyn và dự kiến ra tòa với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
Giá trị chiến lược của tài nguyên Venezuela
Venezuela sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, nổi bật nhất là dầu mỏ với trữ lượng đã chứng minh khoảng 303 tỷ thùng, đứng đầu thế giới và chiếm gần 17-20% tổng trữ lượng toàn cầu. Với giá dầu thô WTI hiện khoảng 57 USD/thùng, giá trị trữ lượng này vượt quá 17 nghìn tỷ USD, lớn hơn trữ lượng của Ả Rập Xê Út và gấp nhiều lần Mỹ.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) thể hiện sản lượng dầu mỏ của Venezuela từ năm 1973.
Phần lớn dầu nằm ở Vành đai Orinoco với dầu nặng, bổ sung hoàn hảo cho các nhà máy lọc dầu Mỹ. Dù giàu có, sản lượng dầu Venezuela hiện chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày do bất ổn kinh tế, cơ sở hạ tầng xuống cấp và trừng phạt quốc tế, thấp hơn nhiều so với mức 3,5 triệu thùng/ngày cách đây hai thập kỷ. Tổng thống Trump công khai tuyên bố các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ sẽ đầu tư hàng tỷ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng và khai thác, giúp nước này "tạo ra lợi nhuận khổng lồ".
Bên cạnh dầu mỏ, Venezuela còn sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn thứ tám thế giới với 5,67 nghìn tỷ mét khối, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động do xung đột Nga-Ukraine. Nước này xếp thứ tư thế giới về trữ lượng vàng (khoảng 792 tấn), thứ ba về bauxite (nguồn chính để sản xuất nhôm, vật liệu quan trọng cho xe quân sự và xe năng lượng mới), đồng thời có trữ lượng đáng kể titan (39 triệu tấn, dùng cho ngành hàng không vũ trụ và quân sự) và niken (490.000 tấn, thành phần chính cho pin xe điện). Những tài nguyên này mang giá trị chiến lược cao, giúp giảm phụ thuộc của Mỹ vào các nguồn cung khác và hỗ trợ chuỗi cung ứng quân sự, năng lượng mới.
Trữ lượng vàng của các quốc gia Mỹ Latinh tính đến tháng 6 năm 2024
Hành động của Mỹ được xem là biểu hiện của "phiên bản Học thuyết Monroe dưới thời Trump", nhằm tái khẳng định ảnh hưởng tại Mỹ Latinh và kiểm soát năng lượng khu vực. Trump nhấn mạnh việc khai thác dầu mỏ Venezuela sẽ giúp giảm lạm phát trong nước và mang lại lợi ích kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra nhiều thách thức: giá dầu thấp hạn chế lợi nhuận đầu tư, cơ sở hạ tầng dầu mỏ Venezuela cũ kỹ cần hàng tỷ USD và nhiều năm để phục hồi, cộng với rủi ro chính trị từ lịch sử quốc hữu hóa trước đây. Các công ty dầu Mỹ như Chevron hiện hoạt động hạn chế, và nhiều doanh nghiệp lớn tỏ ra thận trọng do lo ngại rủi ro dài hạn. Dù vậy, với dư cung dầu toàn cầu và chuyển dịch năng lượng, việc kiểm soát trữ lượng Venezuela có thể thay đổi cục diện địa chính trị Tây bán cầu.
