Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Ngày 15/1, tại bãi thử China Lake (California), Lockheed Martin đã gây chú ý khi phóng thành công tên lửa không đối đất liên hợp JAGM (AGM-179) ở góc gần như thẳng đứng 90 độ. Đáng chú ý hơn, vũ khí này còn đánh chặn và vô hiệu hóa một hệ thống máy bay không người lái, cho thấy JAGM có thể tiêu diệt UAV ngay cả trong những quỹ đạo khó.
JAGM được xem là phiên bản kế nhiệm của tên lửa Longbow Hellfire, từng được trang bị trên nhiều tàu chiến ven biển của Hải quân Mỹ. Theo Lockheed Martin, đây sẽ là “giải pháp đạn dược lý tưởng” để đối phó với các mối đe dọa trên không, cũng như các phương tiện mặt nước không người lái (USV).
Trong bức tranh đó, JAGM được xem là một lớp phòng thủ điểm tức bảo vệ các căn cứ hoặc khu vực quan trọng trước UAV, xuồng không người lái hoặc mục tiêu tầm thấp. Theo các chuyên gia quốc phòng Mỹ, loại tên lửa này có thể lấp một phần khoảng trống phòng không tầm ngắn của quân đội.
JAGM sử dụng đầu dò hai chế độ gồm radar sóng milimét và laser bán chủ động, giúp theo dõi mục tiêu di động trong mọi điều kiện thời tiết. Tên lửa cũng hỗ trợ khóa mục tiêu trước hoặc sau khi phóng, tăng độ linh hoạt khi tác chiến. Điểm mới trong thử nghiệm gần đây là hệ thống phóng bốn bệ JQL phiên bản nâng cấp của bệ M299 cho phép phóng thẳng đứng và tạo vùng phòng thủ 360 độ.
Hệ thống này có thể lắp đặt trên tàu tuần tra, tàu khu trục, phương tiện mặt đất, thậm chí tích hợp vào các nền tảng hải quân không người lái như Saildrone Surveyor một USV trông giống thuyền buồm robot.
Ngoài ra, tầm bắn hạn chế khiến JAGM khó trở thành giải pháp phòng thủ toàn diện cho lãnh thổ Mỹ. Để phủ kín biên giới, bờ biển và các căn cứ trong nước, quân đội sẽ cần triển khai hàng chục nghìn bệ phóng một phương án gần như không khả thi về mặt tài chính.
Dù vậy, quân đội Mỹ vẫn tiếp tục đầu tư vào chương trình này. Tháng 8/2025, Lục quân Mỹ ký hợp đồng hơn 720 triệu USD với Lockheed Martin để sản xuất JAGM và Hellfire, dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Điều này cho thấy JAGM không phải “lá chắn toàn năng”, nhưng sẽ là mảnh ghép quan trọng trong hệ thống phòng thủ nhiều lớp nhằm đối phó mối đe dọa UAV ngày càng gia tăng trên chiến trường hiện đại.(popularmechanics)
JAGM được xem là phiên bản kế nhiệm của tên lửa Longbow Hellfire, từng được trang bị trên nhiều tàu chiến ven biển của Hải quân Mỹ. Theo Lockheed Martin, đây sẽ là “giải pháp đạn dược lý tưởng” để đối phó với các mối đe dọa trên không, cũng như các phương tiện mặt nước không người lái (USV).
Vai trò của JAGM trong mạng lưới phòng thủ nhiều lớp
Sự kiện thử nghiệm diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang chú trọng phát triển hệ thống phòng thủ nhiều tầng. Tháng 5/2025, Tổng thống Donald Trump công bố kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” nhằm bảo vệ lãnh thổ trước các cuộc tấn công đường không. Một phần cấu trúc này được đề xuất triển khai tại Greenland, vị trí chiến lược giúp tăng khả năng cảnh báo sớm và hỗ trợ các hệ thống đánh chặn như Patriot.
Trong bức tranh đó, JAGM được xem là một lớp phòng thủ điểm tức bảo vệ các căn cứ hoặc khu vực quan trọng trước UAV, xuồng không người lái hoặc mục tiêu tầm thấp. Theo các chuyên gia quốc phòng Mỹ, loại tên lửa này có thể lấp một phần khoảng trống phòng không tầm ngắn của quân đội.
JAGM sử dụng đầu dò hai chế độ gồm radar sóng milimét và laser bán chủ động, giúp theo dõi mục tiêu di động trong mọi điều kiện thời tiết. Tên lửa cũng hỗ trợ khóa mục tiêu trước hoặc sau khi phóng, tăng độ linh hoạt khi tác chiến. Điểm mới trong thử nghiệm gần đây là hệ thống phóng bốn bệ JQL phiên bản nâng cấp của bệ M299 cho phép phóng thẳng đứng và tạo vùng phòng thủ 360 độ.
Hệ thống này có thể lắp đặt trên tàu tuần tra, tàu khu trục, phương tiện mặt đất, thậm chí tích hợp vào các nền tảng hải quân không người lái như Saildrone Surveyor một USV trông giống thuyền buồm robot.
Hiệu quả cao nhưng bài toán chi phí còn gây tranh cãi
Dù có khả năng đánh chặn mục tiêu lớn và nhanh với chi phí thấp hơn tên lửa Patriot, JAGM vẫn đối mặt bài toán kinh tế. Mỗi quả tên lửa được ước tính có giá tới 720.000 USD, trong khi một UAV cảm tử như Shahed-136 chỉ khoảng 30.000 USD. Điều đó đồng nghĩa chi phí tiêu diệt một mục tiêu giá rẻ bằng JAGM có thể bị coi là quá tốn kém.Ngoài ra, tầm bắn hạn chế khiến JAGM khó trở thành giải pháp phòng thủ toàn diện cho lãnh thổ Mỹ. Để phủ kín biên giới, bờ biển và các căn cứ trong nước, quân đội sẽ cần triển khai hàng chục nghìn bệ phóng một phương án gần như không khả thi về mặt tài chính.
Dù vậy, quân đội Mỹ vẫn tiếp tục đầu tư vào chương trình này. Tháng 8/2025, Lục quân Mỹ ký hợp đồng hơn 720 triệu USD với Lockheed Martin để sản xuất JAGM và Hellfire, dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Điều này cho thấy JAGM không phải “lá chắn toàn năng”, nhưng sẽ là mảnh ghép quan trọng trong hệ thống phòng thủ nhiều lớp nhằm đối phó mối đe dọa UAV ngày càng gia tăng trên chiến trường hiện đại.(popularmechanics)
