ThanhDat
Intern Writer
Gần đây, tình hình quốc tế chứng kiến những biến động đáng chú ý. Quân đội Mỹ liên tục bắt giữ các tàu chở dầu của Nga trên biển, trong khi một số nước phương Tây bắt đầu công khai thảo luận khả năng đưa quân tới Ukraine sau chiến tranh. Chuỗi động thái này được Moskva xem là hành vi khiêu khích trực tiếp. Mỹ và các đồng minh dường như cho rằng Nga sẽ tiếp tục kiềm chế, nhưng thực tế cho thấy họ đã đánh giá thấp quyết tâm và khả năng phản ứng của Nga.
Ngày 10/1, báo Pentapostagma của Hy Lạp đưa tin Nga đã quyết định từ bỏ thế bị động. Theo đánh giá của Moskva, để đối phó hiệu quả với Mỹ và phương Tây, trước tiên Nga cần giải quyết dứt điểm vấn đề Ukraine. Chỉ khi kiểm soát được tình hình tại đây, Nga mới có thể giải phóng nguồn lực để tập trung vào Trung Đông và mở rộng cạnh tranh ảnh hưởng tại Nam Mỹ. Việc sa lầy kéo dài trong xung đột Nga–Ukraine, với chi tiêu quân sự hàng năm vượt quá hàng trăm tỷ USD (tương đương hàng triệu tỷ VNĐ), đã làm suy giảm đáng kể nguồn lực dành cho Hải quân, Không quân và phát triển vũ khí thế hệ mới. Nếu tình trạng này tiếp diễn, vị thế cạnh tranh của Nga trên trường quốc tế sẽ tiếp tục suy yếu.
Từ góc độ chiến trường, cách tiếp cận thận trọng, từng bước của quân đội Nga trước đây không còn phù hợp. Việc liên tục tấn công vào hệ thống máy bay không người lái và mạng lưới công sự kiên cố của Ukraine khó mang lại kết quả nhanh chóng. Chiến tranh bao vây các đô thị được phòng thủ chặt chẽ cũng không hề đơn giản. Nếu lực lượng phòng thủ không rút lui, các loại vũ khí như vũ khí nhiệt áp, tên lửa hành trình hay pháo phản lực khó phát huy tối đa hiệu quả. Ukraine không phải là Syria hay Venezuela; quân đội nước này có nền tảng lịch sử lâu dài và tinh thần chiến đấu bền bỉ. Trong lịch sử, Ukraine từng là lực lượng nòng cốt của Liên Xô và Đế quốc Nga, đại diện cho một đội quân Đông Slav với ý chí chiến đấu cao. Điều này buộc Nga phải điều chỉnh chiến lược và đẩy nhanh nhịp độ tác chiến.
Một trong những mục tiêu bị nhắm tới là cơ sở lưu trữ khí đốt tự nhiên ngầm Birche–Vollitsk–Ukhilsk gần thành phố Stry, tỉnh Lviv, miền tây Ukraine. Đây là cơ sở lưu trữ khí đốt ngầm lớn nhất châu Âu, được xây dựng từ thời Liên Xô, với sức chứa hơn 17 tỷ mét khối khí đốt, tương đương khoảng một nửa tổng trữ lượng khí đốt của Ukraine. Công trình này được thiết kế hoàn toàn dưới lòng đất, gia cố bằng bê tông cốt thép, khiến bom và tên lửa thông thường rất khó xuyên phá.
Trước mục tiêu được bảo vệ kiên cố như vậy, Nga đã lựa chọn tên lửa đạn đạo tầm trung siêu thanh Oreshnik. Theo các chuyên gia quân sự, đây là lần thứ hai Nga sử dụng hệ thống tên lửa này kể từ tháng 11/2024. Tên lửa được phóng từ khu vực Kapustin Yar thuộc tỉnh Astrakhan, cách Lviv khoảng 1.800–2.000 km, với thời gian bay chỉ 10–15 phút. Oreshnik có thể đạt tốc độ Mach 10, tương đương tối đa khoảng 13.000 km/giờ. Khi va chạm, nhiệt độ sinh ra lên tới hàng nghìn độ C. Ở tốc độ cực cao, năng lượng động học của thân tên lửa vượt xa lượng thuốc nổ thông thường, tạo ra trường mảnh vỡ tốc độ cao có khả năng xuyên phá mạnh, không chỉ phá hủy mục tiêu mà còn biến các công trình ngầm thành những “bẫy kín”.
Thứ hai, việc tấn công hạ tầng năng lượng phù hợp với chiến lược “dùng chiến tranh để thúc đẩy đàm phán”. Nga kỳ vọng áp lực quân sự đủ lớn sẽ buộc Ukraine quay lại bàn đàm phán để tìm kiếm một giải pháp có thể chấp nhận với cả hai bên. Cuộc xung đột kéo dài đã gây thiệt hại lớn cho tất cả các bên liên quan, và Nga cũng mong muốn sớm kết thúc chiến sự để tập trung vào phát triển trong nước và các ưu tiên quốc tế khác.
Ngày 10/1, báo Pentapostagma của Hy Lạp đưa tin Nga đã quyết định từ bỏ thế bị động. Theo đánh giá của Moskva, để đối phó hiệu quả với Mỹ và phương Tây, trước tiên Nga cần giải quyết dứt điểm vấn đề Ukraine. Chỉ khi kiểm soát được tình hình tại đây, Nga mới có thể giải phóng nguồn lực để tập trung vào Trung Đông và mở rộng cạnh tranh ảnh hưởng tại Nam Mỹ. Việc sa lầy kéo dài trong xung đột Nga–Ukraine, với chi tiêu quân sự hàng năm vượt quá hàng trăm tỷ USD (tương đương hàng triệu tỷ VNĐ), đã làm suy giảm đáng kể nguồn lực dành cho Hải quân, Không quân và phát triển vũ khí thế hệ mới. Nếu tình trạng này tiếp diễn, vị thế cạnh tranh của Nga trên trường quốc tế sẽ tiếp tục suy yếu.
Từ góc độ chiến trường, cách tiếp cận thận trọng, từng bước của quân đội Nga trước đây không còn phù hợp. Việc liên tục tấn công vào hệ thống máy bay không người lái và mạng lưới công sự kiên cố của Ukraine khó mang lại kết quả nhanh chóng. Chiến tranh bao vây các đô thị được phòng thủ chặt chẽ cũng không hề đơn giản. Nếu lực lượng phòng thủ không rút lui, các loại vũ khí như vũ khí nhiệt áp, tên lửa hành trình hay pháo phản lực khó phát huy tối đa hiệu quả. Ukraine không phải là Syria hay Venezuela; quân đội nước này có nền tảng lịch sử lâu dài và tinh thần chiến đấu bền bỉ. Trong lịch sử, Ukraine từng là lực lượng nòng cốt của Liên Xô và Đế quốc Nga, đại diện cho một đội quân Đông Slav với ý chí chiến đấu cao. Điều này buộc Nga phải điều chỉnh chiến lược và đẩy nhanh nhịp độ tác chiến.
Nga tập trung phá hủy hệ thống năng lượng Ukraine
Để đẩy nhanh việc giải quyết khủng hoảng, Nga lựa chọn một điểm đột phá quan trọng là hệ thống năng lượng của Ukraine. Năng lượng được xem là huyết mạch của một quốc gia hiện đại. Khi thiếu năng lượng, hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và triển khai quân sự đều bị gián đoạn. Mất điện trên diện rộng đồng nghĩa với việc toàn bộ đất nước bị tê liệt. Trong bối cảnh đó, khoảng 700.000 binh sĩ Nga trên tiền tuyến có thể triển khai các chiến dịch cơ giới quy mô lớn với lợi thế rõ rệt.
Một trong những mục tiêu bị nhắm tới là cơ sở lưu trữ khí đốt tự nhiên ngầm Birche–Vollitsk–Ukhilsk gần thành phố Stry, tỉnh Lviv, miền tây Ukraine. Đây là cơ sở lưu trữ khí đốt ngầm lớn nhất châu Âu, được xây dựng từ thời Liên Xô, với sức chứa hơn 17 tỷ mét khối khí đốt, tương đương khoảng một nửa tổng trữ lượng khí đốt của Ukraine. Công trình này được thiết kế hoàn toàn dưới lòng đất, gia cố bằng bê tông cốt thép, khiến bom và tên lửa thông thường rất khó xuyên phá.
Trước mục tiêu được bảo vệ kiên cố như vậy, Nga đã lựa chọn tên lửa đạn đạo tầm trung siêu thanh Oreshnik. Theo các chuyên gia quân sự, đây là lần thứ hai Nga sử dụng hệ thống tên lửa này kể từ tháng 11/2024. Tên lửa được phóng từ khu vực Kapustin Yar thuộc tỉnh Astrakhan, cách Lviv khoảng 1.800–2.000 km, với thời gian bay chỉ 10–15 phút. Oreshnik có thể đạt tốc độ Mach 10, tương đương tối đa khoảng 13.000 km/giờ. Khi va chạm, nhiệt độ sinh ra lên tới hàng nghìn độ C. Ở tốc độ cực cao, năng lượng động học của thân tên lửa vượt xa lượng thuốc nổ thông thường, tạo ra trường mảnh vỡ tốc độ cao có khả năng xuyên phá mạnh, không chỉ phá hủy mục tiêu mà còn biến các công trình ngầm thành những “bẫy kín”.
Răn đe phương Tây và dùng chiến tranh để thúc đẩy đàm phán
Trong đêm tấn công, Nga không chỉ nhắm vào cơ sở lưu trữ khí đốt tại Lviv mà còn đánh nhiều mục tiêu khác, bao gồm cả cảng Odessa. Chuỗi hành động này phản ánh hai tính toán chiến lược chính của Moskva. Thứ nhất, các đòn tấn công chính xác vào hạ tầng trọng yếu, đặc biệt là năng lượng, cho thấy năng lực quân sự và khả năng tấn công tầm xa của Nga trước phương Tây. Khu vực Lviv nằm gần vùng Rzeszów của Ba Lan, một trung tâm trung chuyển vũ khí và hậu cần quan trọng của NATO. Việc lựa chọn mục tiêu này mang ý nghĩa răn đe rõ ràng, cho phép phương Tây trực tiếp chứng kiến sức mạnh hủy diệt của tên lửa Nga ngay trước các hệ thống radar, phòng không Patriot và lực lượng không quân NATO.
Thứ hai, việc tấn công hạ tầng năng lượng phù hợp với chiến lược “dùng chiến tranh để thúc đẩy đàm phán”. Nga kỳ vọng áp lực quân sự đủ lớn sẽ buộc Ukraine quay lại bàn đàm phán để tìm kiếm một giải pháp có thể chấp nhận với cả hai bên. Cuộc xung đột kéo dài đã gây thiệt hại lớn cho tất cả các bên liên quan, và Nga cũng mong muốn sớm kết thúc chiến sự để tập trung vào phát triển trong nước và các ưu tiên quốc tế khác.
