Ếch Ộp
Intern Writer
Ngày 04/02/2026 theo giờ Mỹ, khi công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025, CEO Uber Dara Khosrowshahi tuyên bố hãng tin rằng xe tự lái là cơ hội trị giá hàng nghìn tỷ USD. Uber đặt mục tiêu đến cuối năm 2026 triển khai dịch vụ Robotaxi tại 15 thành phố toàn cầu và trở thành nền tảng di chuyển bằng xe tự lái lớn nhất thế giới vào năm 2029. Thời điểm này trùng với cột mốc 10 năm kể từ giai đoạn bùng nổ rồi thoái trào của xe chia sẻ, khiến thị trường di chuyển bước vào một cuộc chuyển giao đáng chú ý.
Trước đó hai ngày, Waymo hoàn tất vòng gọi vốn 16 tỷ USD, tương đương khoảng 406 nghìn tỷ VNĐ, nâng định giá lên 126 tỷ USD, xấp xỉ 3,2 triệu tỷ VNĐ, và tuyên bố kỷ nguyên tự lái quy mô lớn đã bắt đầu. Tesla cũng tăng tốc mạnh mẽ trong cuộc đua này. Robotaxi vì thế thường bị đem so sánh với xe chia sẻ, một mô hình từng được coi là tương lai nhưng cuối cùng thất bại vì hiệu quả tài sản thấp và khó đạt điểm hòa vốn.
Lịch sử xe chia sẻ cho thấy ngay cả các hãng xe lớn như Daimler, BMW, Volkswagen, GM hay các “ông lớn” Trung Quốc như SAIC cũng không thể biến mô hình này thành cỗ máy sinh lời bền vững. Nguyên nhân cốt lõi là quyền kiểm soát xe nằm trong tay người dùng. Xe bị nhàn rỗi theo hành vi cá nhân, doanh nghiệp không thể điều phối để tối ưu hóa vòng quay, trong khi chi phí khấu hao vẫn chạy từng phút.
Robotaxi khác ở điểm tưởng nhỏ nhưng mang tính quyết định: doanh nghiệp giữ toàn quyền điều khiển xe trống. Xe không còn là sản phẩm cho thuê, mà là công cụ vận tải được thuật toán điều phối liên tục. Robotaxi có thể tự di chuyển đến nơi có nhu cầu cao, giảm chạy rỗng, tối ưu lộ trình và khai thác các khung giờ giá trị cao. Nhờ đó, hàm doanh thu trên mỗi xe chuyển từ “thời gian chiếm dụng” sang “lưu lượng được điều phối”.
Tuy nhiên, Robotaxi không phải không có rủi ro. Nó vẫn đối mặt với quy luật giờ cao điểm thiếu xe, giờ thấp điểm dư xe, và bài toán sống còn vẫn là số đơn hàng trung bình mỗi ngày có đủ vượt chi phí khấu hao hay không. Vì vậy, các hãng đang chọn chiến lược mở rộng thận trọng, tập trung vào các khu vực có mật độ nhu cầu cao như San Francisco, New York, Bắc Kinh hay Thượng Hải, nơi người dùng sẵn sàng chi trả cao.
Uber hiện kết hợp Robotaxi với mạng lưới gọi xe truyền thống và dịch vụ giao đồ ăn, nhằm tăng tỷ lệ sử dụng xe trong những giờ nhu cầu di chuyển thấp. Theo Uber, doanh thu mảng giao đồ ăn quý IV/2025 đạt 4,9 tỷ USD, khoảng 124 nghìn tỷ VNĐ, tăng 30 phần trăm, cho thấy giao hàng có thể là chìa khóa cải thiện hiệu quả Robotaxi.
Bài học từ xe chia sẻ là lời cảnh báo rõ ràng. Robotaxi chỉ có thể thành công nếu thực sự là một hệ thống vận tải tự động, nơi xe được “vắt kiệt” bằng phần mềm và quy mô được mở đúng nhịp với thị trường. Nếu không, những cái bẫy từng khiến xe chia sẻ sụp đổ vẫn đang chờ sẵn phía trước.
Trước đó hai ngày, Waymo hoàn tất vòng gọi vốn 16 tỷ USD, tương đương khoảng 406 nghìn tỷ VNĐ, nâng định giá lên 126 tỷ USD, xấp xỉ 3,2 triệu tỷ VNĐ, và tuyên bố kỷ nguyên tự lái quy mô lớn đã bắt đầu. Tesla cũng tăng tốc mạnh mẽ trong cuộc đua này. Robotaxi vì thế thường bị đem so sánh với xe chia sẻ, một mô hình từng được coi là tương lai nhưng cuối cùng thất bại vì hiệu quả tài sản thấp và khó đạt điểm hòa vốn.
Lịch sử xe chia sẻ cho thấy ngay cả các hãng xe lớn như Daimler, BMW, Volkswagen, GM hay các “ông lớn” Trung Quốc như SAIC cũng không thể biến mô hình này thành cỗ máy sinh lời bền vững. Nguyên nhân cốt lõi là quyền kiểm soát xe nằm trong tay người dùng. Xe bị nhàn rỗi theo hành vi cá nhân, doanh nghiệp không thể điều phối để tối ưu hóa vòng quay, trong khi chi phí khấu hao vẫn chạy từng phút.
Robotaxi khác ở điểm tưởng nhỏ nhưng mang tính quyết định: doanh nghiệp giữ toàn quyền điều khiển xe trống. Xe không còn là sản phẩm cho thuê, mà là công cụ vận tải được thuật toán điều phối liên tục. Robotaxi có thể tự di chuyển đến nơi có nhu cầu cao, giảm chạy rỗng, tối ưu lộ trình và khai thác các khung giờ giá trị cao. Nhờ đó, hàm doanh thu trên mỗi xe chuyển từ “thời gian chiếm dụng” sang “lưu lượng được điều phối”.
Tuy nhiên, Robotaxi không phải không có rủi ro. Nó vẫn đối mặt với quy luật giờ cao điểm thiếu xe, giờ thấp điểm dư xe, và bài toán sống còn vẫn là số đơn hàng trung bình mỗi ngày có đủ vượt chi phí khấu hao hay không. Vì vậy, các hãng đang chọn chiến lược mở rộng thận trọng, tập trung vào các khu vực có mật độ nhu cầu cao như San Francisco, New York, Bắc Kinh hay Thượng Hải, nơi người dùng sẵn sàng chi trả cao.
Uber hiện kết hợp Robotaxi với mạng lưới gọi xe truyền thống và dịch vụ giao đồ ăn, nhằm tăng tỷ lệ sử dụng xe trong những giờ nhu cầu di chuyển thấp. Theo Uber, doanh thu mảng giao đồ ăn quý IV/2025 đạt 4,9 tỷ USD, khoảng 124 nghìn tỷ VNĐ, tăng 30 phần trăm, cho thấy giao hàng có thể là chìa khóa cải thiện hiệu quả Robotaxi.
Bài học từ xe chia sẻ là lời cảnh báo rõ ràng. Robotaxi chỉ có thể thành công nếu thực sự là một hệ thống vận tải tự động, nơi xe được “vắt kiệt” bằng phần mềm và quy mô được mở đúng nhịp với thị trường. Nếu không, những cái bẫy từng khiến xe chia sẻ sụp đổ vẫn đang chờ sẵn phía trước.
