Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Sa mạc hóa đang âm thầm “nuốt chửng” đất nông nghiệp trên khắp thế giới. Tuy nhiên, các nhà khoa học thuộc Chinese Academy of Sciences vừa phát hiện một giải pháp đầy bất ngờ: phun vi khuẩn nuôi trong phòng thí nghiệm lên các đụn cát có thể tạo ra lớp đất ổn định và màu mỡ chỉ sau khoảng 10 tháng.
Công nghệ này hiện đang được thử nghiệm trực tiếp tại Taklamakan Desert, một trong những sa mạc khắc nghiệt nhất thế giới. Kết quả ban đầu cho thấy lớp “vỏ đất sinh học” hình thành từ vi khuẩn có khả năng chống gió cát còn tốt hơn cả các rào chắn bê tông truyền thống.
Trong điều kiện phòng thí nghiệm, “xi măng sinh học” này giúp giảm hơn 90% lượng đất bị gió cuốn đi. Có thể hình dung đây giống như công nghệ in 3D của tự nhiên, nhưng thay vì nhựa, vật liệu xây dựng chính là carbon trong không khí.
Lớp vi khuẩn màu sẫm giúp tập trung dinh dưỡng ở lớp đất mặt, đồng thời cấu trúc xốp giữ nước lâu hơn sau mỗi trận mưa. Chỉ sau khoảng hai năm, rêu và địa y bắt đầu phát triển trên bề mặt ổn định này, tạo nên một hệ sinh thái tự củng cố mà bình thường phải mất hàng chục năm mới hình thành.
Dù rất bền vững trước thời tiết khắc nghiệt, các lớp vỏ đất sinh học này lại khá nhạy cảm với tác động của con người và động vật. Việc đi lại, xe cộ hoặc chăn thả gia súc có thể phá vỡ cấu trúc mong manh của chúng.
Ngoài ra, việc lựa chọn chủng vi khuẩn phù hợp với từng vùng chịu mặn, chịu nóng hoặc chịu hạn là yếu tố then chốt. Quá trình này cũng cần lượng mưa đủ để kích hoạt chu kỳ sinh trưởng, nên chưa phù hợp với những khu vực khô hạn nhất, nơi thiếu nước chính là nguyên nhân gây sa mạc hóa.
Dù chưa thể đảo ngược biến đổi khí hậu ngay lập tức, công nghệ phun vi khuẩn đang trở thành một công cụ đầy hứa hẹn trong chiến dịch chống sa mạc hóa quy mô lớn của Trung Quốc. Thách thức tiếp theo là bảo vệ những “lớp đất sống” này khỏi chính các hoạt động của con người nguyên nhân ban đầu khiến đất đai trở nên khô cằn.(yahoo)
Công nghệ này hiện đang được thử nghiệm trực tiếp tại Taklamakan Desert, một trong những sa mạc khắc nghiệt nhất thế giới. Kết quả ban đầu cho thấy lớp “vỏ đất sinh học” hình thành từ vi khuẩn có khả năng chống gió cát còn tốt hơn cả các rào chắn bê tông truyền thống.
Vi khuẩn cổ đại giúp tạo đất sống
Vũ khí bí mật trong công nghệ này là vi khuẩn lam (cyanobacteria) những sinh vật siêu nhỏ đã tồn tại hơn 3,5 tỷ năm. Chúng sử dụng ánh sáng mặt trời và khí trong không khí để phát triển, đồng thời tiết ra các hợp chất dạng đường dính, giúp liên kết các hạt cát rời rạc thành một lớp đất chắc chắn.
Trong điều kiện phòng thí nghiệm, “xi măng sinh học” này giúp giảm hơn 90% lượng đất bị gió cuốn đi. Có thể hình dung đây giống như công nghệ in 3D của tự nhiên, nhưng thay vì nhựa, vật liệu xây dựng chính là carbon trong không khí.
Thử nghiệm ngoài thực địa cho kết quả ấn tượng
Các thử nghiệm ở tây bắc Trung Quốc cho thấy lớp màng vi sinh này có thể chịu được bão cát, biến động nhiệt độ và chu kỳ đóng băng tan băng, những yếu tố thường phá hủy các phương pháp cải tạo đất truyền thống.Lớp vi khuẩn màu sẫm giúp tập trung dinh dưỡng ở lớp đất mặt, đồng thời cấu trúc xốp giữ nước lâu hơn sau mỗi trận mưa. Chỉ sau khoảng hai năm, rêu và địa y bắt đầu phát triển trên bề mặt ổn định này, tạo nên một hệ sinh thái tự củng cố mà bình thường phải mất hàng chục năm mới hình thành.
Dù rất bền vững trước thời tiết khắc nghiệt, các lớp vỏ đất sinh học này lại khá nhạy cảm với tác động của con người và động vật. Việc đi lại, xe cộ hoặc chăn thả gia súc có thể phá vỡ cấu trúc mong manh của chúng.
Ngoài ra, việc lựa chọn chủng vi khuẩn phù hợp với từng vùng chịu mặn, chịu nóng hoặc chịu hạn là yếu tố then chốt. Quá trình này cũng cần lượng mưa đủ để kích hoạt chu kỳ sinh trưởng, nên chưa phù hợp với những khu vực khô hạn nhất, nơi thiếu nước chính là nguyên nhân gây sa mạc hóa.
Dù chưa thể đảo ngược biến đổi khí hậu ngay lập tức, công nghệ phun vi khuẩn đang trở thành một công cụ đầy hứa hẹn trong chiến dịch chống sa mạc hóa quy mô lớn của Trung Quốc. Thách thức tiếp theo là bảo vệ những “lớp đất sống” này khỏi chính các hoạt động của con người nguyên nhân ban đầu khiến đất đai trở nên khô cằn.(yahoo)
