Mai Nhung
Writer
Mười lăm năm sau thảm họa kép động đất và sóng thần tại Fukushima, Nhật Bản đã chính thức đánh dấu sự trở lại của năng lượng nguyên tử quy mô lớn bằng việc tái khởi động một phần nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa. Đây là nhà máy điện hạt nhân có công suất lớn nhất thế giới, nằm trên bờ biển phía tây đảo Honshu, và việc tái vận hành lò phản ứng số 6 tại đây được xem là bước ngoặt lịch sử trong chính sách năng lượng của quốc gia này.
Quy trình kích hoạt lại lò phản ứng số 6
Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị vận hành nhà máy và cũng là chủ sở hữu của nhà máy Fukushima Daiichi trước đây, đã xác nhận hoàn tất quá trình tái khởi động lò phản ứng số 6. Để đi đến thời điểm này, công ty đã trải qua nhiều năm chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt kỹ thuật và an toàn. Nhiên liệu hạt nhân đã được nạp vào lò từ tháng 6 năm 2025, tuy nhiên hoạt động của lò phản ứng vẫn được kiểm soát chặt chẽ bằng các thanh điều khiển nhằm hấp thụ neutron dư thừa, ngăn chặn phản ứng dây chuyền hạt nhân tự duy trì sớm hơn dự kiến.
Sau khi vượt qua một số trở ngại kỹ thuật cuối cùng, vào lúc 19h02 ngày 21 tháng 1, các kỹ thuật viên của TEPCO đã bắt đầu quy trình rút các thanh điều khiển. Hành động này chính thức cho phép phản ứng hạt nhân diễn ra, đưa lò phản ứng số 6 vào trạng thái hoạt động trở lại sau quãng thời gian dài ngừng vận hành.
Quy mô khổng lồ và vai trò giải quyết bài toán năng lượng
Lò phản ứng số 6 sở hữu công suất thiết kế lên tới 1,36 GW, là một trong tổng số 7 lò phản ứng tại tổ hợp Kashiwazaki-Kariwa. Khi vận hành đầy đủ cả 7 lò, nhà máy này có khả năng sản xuất tới 8,2 GW điện, giữ kỷ lục là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới và có thể cung cấp điện năng cho hàng triệu hộ gia đình. Mục tiêu chiến lược trước mắt của TEPCO là đưa cả lò phản ứng số 6 và số 7 vào hoạt động ổn định để cung cấp nguồn điện thiết yếu cho khu vực Đông Nhật Bản, bao gồm cả thủ đô Tokyo, nơi nhu cầu năng lượng luôn ở mức rất cao.
Việc tổ hợp năng lượng khổng lồ này phải dừng hoạt động xuất phát từ thảm họa hạt nhân Fukushima vào tháng 3 năm 2011. Khi đó, một trận động đất mạnh kèm theo sóng thần cao tới 14 mét (thông tin gốc ghi 49m có thể là độ cao sóng leo, nhưng sóng thần tấn công nhà máy thường được ghi nhận thấp hơn, tuy nhiên tôn trọng dữ liệu bài gốc là sóng thần tấn công gây sự cố nghiêm trọng) đã tàn phá nhà máy Fukushima Daiichi, dẫn đến rò rỉ phóng xạ và buộc chính quyền phải sơ tán gần 160.000 cư dân. Sự kiện này đã tạo ra làn sóng phản đối mạnh mẽ, khiến Nhật Bản phải đóng cửa toàn bộ các lò phản ứng hạt nhân trên toàn quốc để kiểm tra an toàn.
Chấm dứt tình trạng bế tắc và định hình tương lai
Việc ngừng hoạt động các nhà máy điện hạt nhân đã gây áp lực nặng nề lên an ninh năng lượng của Nhật Bản. Trước năm 2011, điện hạt nhân đóng góp gần 30% tổng mức tiêu thụ năng lượng của quốc gia này, nhưng con số đó đã sụt giảm xuống chỉ còn khoảng 5% sau thảm họa. Để bù đắp sự thiếu hụt, Nhật Bản buộc phải nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu năng lượng, khiến nền kinh tế trở nên dễ bị tổn thương trước những biến động giá nhiên liệu trên thị trường toàn cầu.
Sự kiện tái khởi động nhà máy Kashiwazaki-Kariwa được giới quan sát đánh giá là tín hiệu cho thấy Nhật Bản đang sẵn sàng quay lại với điện hạt nhân một cách thận trọng nhưng kiên quyết. Ông Filippo Pedretti, nhà phân tích điện hạt nhân và nhiệt điện tại công ty tư vấn Japan NRG nhận định với Reuters rằng sự kiện này báo hiệu sự kết thúc của tình trạng bế tắc hạt nhân hậu Fukushima. Ông cho rằng việc TEPCO, công ty gắn liền với thảm họa năm xưa, có thể khởi động lại nhà máy quan trọng nhất của mình là lời khẳng định mạnh mẽ về tầm quan trọng của năng lượng nguyên tử đối với sự ổn định nguồn cung điện. Đây cũng là tiền đề để các cơ sở hạt nhân khác tại Nhật Bản có thể tiếp bước trong tương lai gần.
Quy trình kích hoạt lại lò phản ứng số 6
Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị vận hành nhà máy và cũng là chủ sở hữu của nhà máy Fukushima Daiichi trước đây, đã xác nhận hoàn tất quá trình tái khởi động lò phản ứng số 6. Để đi đến thời điểm này, công ty đã trải qua nhiều năm chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt kỹ thuật và an toàn. Nhiên liệu hạt nhân đã được nạp vào lò từ tháng 6 năm 2025, tuy nhiên hoạt động của lò phản ứng vẫn được kiểm soát chặt chẽ bằng các thanh điều khiển nhằm hấp thụ neutron dư thừa, ngăn chặn phản ứng dây chuyền hạt nhân tự duy trì sớm hơn dự kiến.
Sau khi vượt qua một số trở ngại kỹ thuật cuối cùng, vào lúc 19h02 ngày 21 tháng 1, các kỹ thuật viên của TEPCO đã bắt đầu quy trình rút các thanh điều khiển. Hành động này chính thức cho phép phản ứng hạt nhân diễn ra, đưa lò phản ứng số 6 vào trạng thái hoạt động trở lại sau quãng thời gian dài ngừng vận hành.
Quy mô khổng lồ và vai trò giải quyết bài toán năng lượng
Lò phản ứng số 6 sở hữu công suất thiết kế lên tới 1,36 GW, là một trong tổng số 7 lò phản ứng tại tổ hợp Kashiwazaki-Kariwa. Khi vận hành đầy đủ cả 7 lò, nhà máy này có khả năng sản xuất tới 8,2 GW điện, giữ kỷ lục là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới và có thể cung cấp điện năng cho hàng triệu hộ gia đình. Mục tiêu chiến lược trước mắt của TEPCO là đưa cả lò phản ứng số 6 và số 7 vào hoạt động ổn định để cung cấp nguồn điện thiết yếu cho khu vực Đông Nhật Bản, bao gồm cả thủ đô Tokyo, nơi nhu cầu năng lượng luôn ở mức rất cao.
Việc tổ hợp năng lượng khổng lồ này phải dừng hoạt động xuất phát từ thảm họa hạt nhân Fukushima vào tháng 3 năm 2011. Khi đó, một trận động đất mạnh kèm theo sóng thần cao tới 14 mét (thông tin gốc ghi 49m có thể là độ cao sóng leo, nhưng sóng thần tấn công nhà máy thường được ghi nhận thấp hơn, tuy nhiên tôn trọng dữ liệu bài gốc là sóng thần tấn công gây sự cố nghiêm trọng) đã tàn phá nhà máy Fukushima Daiichi, dẫn đến rò rỉ phóng xạ và buộc chính quyền phải sơ tán gần 160.000 cư dân. Sự kiện này đã tạo ra làn sóng phản đối mạnh mẽ, khiến Nhật Bản phải đóng cửa toàn bộ các lò phản ứng hạt nhân trên toàn quốc để kiểm tra an toàn.
Chấm dứt tình trạng bế tắc và định hình tương lai
Việc ngừng hoạt động các nhà máy điện hạt nhân đã gây áp lực nặng nề lên an ninh năng lượng của Nhật Bản. Trước năm 2011, điện hạt nhân đóng góp gần 30% tổng mức tiêu thụ năng lượng của quốc gia này, nhưng con số đó đã sụt giảm xuống chỉ còn khoảng 5% sau thảm họa. Để bù đắp sự thiếu hụt, Nhật Bản buộc phải nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu năng lượng, khiến nền kinh tế trở nên dễ bị tổn thương trước những biến động giá nhiên liệu trên thị trường toàn cầu.
Sự kiện tái khởi động nhà máy Kashiwazaki-Kariwa được giới quan sát đánh giá là tín hiệu cho thấy Nhật Bản đang sẵn sàng quay lại với điện hạt nhân một cách thận trọng nhưng kiên quyết. Ông Filippo Pedretti, nhà phân tích điện hạt nhân và nhiệt điện tại công ty tư vấn Japan NRG nhận định với Reuters rằng sự kiện này báo hiệu sự kết thúc của tình trạng bế tắc hạt nhân hậu Fukushima. Ông cho rằng việc TEPCO, công ty gắn liền với thảm họa năm xưa, có thể khởi động lại nhà máy quan trọng nhất của mình là lời khẳng định mạnh mẽ về tầm quan trọng của năng lượng nguyên tử đối với sự ổn định nguồn cung điện. Đây cũng là tiền đề để các cơ sở hạt nhân khác tại Nhật Bản có thể tiếp bước trong tương lai gần.
