Nhật Bản đưa 'nữ cảnh sát AI' vào cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến

[Kaya]

Trong bối cảnh các chiêu trò giả mạo cảnh sát, người nổi tiếng hay người thân để lừa đảo ngày càng tinh vi, Nhật Bản vừa triển khai một "trợ lý" đặc biệt là một "nữ cảnh sát AI" nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức và giúp người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.​

"Nữ cảnh sát AI" mang tên AIko​

Nhân vật mới có tên AIko, được Cảnh sát tỉnh Osaka ra mắt nhằm hỗ trợ công tác tuyên truyền phòng, chống tội phạm công nghệ cao.
​

Ảnh: Internet​

Tên gọi AIko được ghép từ "AI" (trí tuệ nhân tạo) và "ko" - hậu tố thường xuất hiện trong tên của phụ nữ tại Nhật Bản. AIko được xây dựng với ngoại hình, giọng nói của một nữ cảnh sát trẻ để tạo cảm giác gần gũi, giúp người xem dễ tiếp cận hơn với các nội dung cảnh báo.

Thay vì chỉ đăng tải các thông báo khô khan, AIko xuất hiện trong các video trên YouTube của Cảnh sát Osaka, mô phỏng những tình huống lừa đảo thực tế và hướng dẫn người dân cách xử lý khi gặp phải.​

Khi nạn nhân không còn chỉ là người cao tuổi​

Theo thống kê của Cảnh sát tỉnh Osaka, gần một nửa số nạn nhân của các vụ lừa đảo mạo danh trong năm qua là những người từ 64 tuổi trở xuống. Điều này cho thấy tội phạm mạng hiện không còn chỉ nhắm vào người cao tuổi mà đang mở rộng mục tiêu sang cả người trẻ và người trong độ tuổi lao động.

Các hình thức giả mạo phổ biến gồm:​

• Giả danh cảnh sát hoặc cơ quan điều tra.​
• Mạo danh người nổi tiếng để kêu gọi đầu tư.​
• Giả làm người yêu hoặc bạn bè trên mạng xã hội.​
• Tạo các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.​

Theo giới chức Nhật Bản, nhiều nạn nhân bị lừa chỉ vì tin rằng mình đang trao đổi với người có thẩm quyền hoặc một người quen biết.​

AI hướng dẫn người dân nhận diện lừa đảo​

Trong video đầu tiên, AIko đưa ra nhiều tình huống lừa đảo có thật, đồng thời nhấn mạnh một nguyên tắc rất quan trọng:​

"Cảnh sát thật sẽ không bao giờ gửi thẻ ngành hay lệnh bắt giữ qua Internet."​

Thông điệp tưởng chừng đơn giản này lại đánh trúng thủ đoạn mà nhiều nhóm lừa đảo đang sử dụng. Chúng thường gửi hình ảnh giả mạo thẻ ngành, quyết định khởi tố hoặc lệnh bắt giữ để tạo áp lực tâm lý, khiến nạn nhân hoảng sợ và làm theo yêu cầu.​

AI đang trở thành "đồng đội" mới của lực lượng thực thi pháp luật​

Sự xuất hiện của AIko cho thấy trí tuệ nhân tạo không chỉ được ứng dụng trong công việc hay sản xuất mà còn đang trở thành công cụ hỗ trợ các cơ quan thực thi pháp luật trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Thay vì chờ người dân trở thành nạn nhân rồi mới xử lý, cảnh sát Nhật Bản lựa chọn cách chủ động đưa AI vào các nền tảng trực tuyến để tiếp cận nhiều đối tượng hơn, đặc biệt là giới trẻ - nhóm thường xuyên sử dụng mạng xã hội và các dịch vụ trực tuyến.​

Bài học cho người dùng Việt Nam​

Tại Việt Nam, các vụ lừa đảo giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng hay nhân viên giao hàng vẫn liên tục xảy ra với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi. Dù kẻ gian sử dụng giọng nói thật, hình ảnh giả mạo hay thậm chí công nghệ AI để tạo video, người dân vẫn cần ghi nhớ các nguyên tắc quan trọng:​

• Không chuyển tiền theo yêu cầu qua điện thoại hoặc mạng xã hội.​
• Không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin tài khoản cho bất kỳ ai.​
• Không tin vào hình ảnh thẻ ngành, lệnh bắt giữ hoặc giấy tờ được gửi qua Internet.​
• Khi nhận cuộc gọi nghi vấn, hãy chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng qua các kênh chính thức để xác minh.​

Khi công nghệ AI ngày càng phát triển, cả tội phạm mạng lẫn lực lượng thực thi pháp luật đều đang tận dụng công nghệ này. Điều quan trọng nhất vẫn là nhận thức và sự cảnh giác của mỗi người dùng. Chỉ cần bình tĩnh xác minh thông tin trước khi làm theo bất kỳ yêu cầu nào, chúng ta có thể tránh được phần lớn các chiêu trò lừa đảo đang diễn ra trên không gian mạng.​

 

Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav, cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview