Người Nhật đổ xô tích trữ giấy vệ sinh

[Mẫn Nhi]

Mới đây, làn sóng tích trữ giấy vệ sinh tại Nhật Bản bất ngờ bùng phát trở lại sau những tin đồn thất thiệt lan truyền trên mạng xã hội về tình trạng khan hiếm do xung đột tại Trung Đông. Dù các kệ hàng trống trơn khiến nhiều người lo lắng, nhưng theo mình tìm hiểu, đây thực chất là một 'cơn sốt ảo' không dựa trên cơ sở thực tế về nguồn cung. Bài viết này sẽ giúp anh em hiểu rõ bản chất vấn đề và vì sao Chính phủ Nhật phải can thiệp gấp.

Nguồn cơn của làn sóng tích trữ giấy vệ sinh tại Nhật Bản​

Mọi chuyện bắt đầu từ những bài đăng trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), khi một số người dùng chia sẻ hình ảnh các kệ hàng trống trơn tại hiệu thuốc kèm theo những dòng trạng thái đầy lo âu. Họ cho rằng chiến sự tại Trung Đông sẽ làm đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu, khiến việc sản xuất giấy vệ sinh bị đình trệ. Ngay lập tức, hiệu ứng domino xảy ra khi người này thấy người kia mua, dẫn đến tình trạng xếp hàng dài tại các siêu thị.

Mình thấy kịch bản này khá giống với những gì đã xảy ra hồi đầu đại dịch COVID-19. Chỉ cần một vài tấm ảnh 'xe đẩy chất đầy giấy vệ sinh' là đủ để kích hoạt tâm lý tích trữ của đám đông, dù thực tế nhu cầu sử dụng của mỗi gia đình không hề thay đổi đột ngột. Điều này cho thấy sức mạnh khủng khiếp của mạng xã hội trong việc điều hướng hành vi tiêu dùng, dù thông tin đó chưa hề được kiểm chứng.

Sự thật về nguồn cung: Tại sao người Nhật không cần lo lắng?​

Tin đồn cho rằng giấy bị thiếu hụt do nguyên nhân từ dầu thô là không đúng sự thật. Phần lớn các sản phẩm giấy được sản xuất trong nước, và nguyên liệu không có nguồn gốc từ dầu thô. Các nhà sản xuất đang sản xuất rất nhiều. Xin vui lòng không mua sắm trong hoảng loạn. ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH X

Trước tình trạng lộn xộn, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đã phải nhanh chóng lên tiếng trấn an dư luận. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Công nghiệp Giấy vệ sinh Gia dụng Nhật Bản, khoảng 97% sản lượng giấy vệ sinh tiêu thụ tại nước này là hàng 'Made in Japan'. Nguyên liệu chính được sử dụng là giấy tái chế và bột giấy không phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Trung Đông.

Hoạt động sản xuất tại các nhà máy hiện vẫn diễn ra bình thường, thậm chí họ còn có đủ năng lực để tăng sản lượng ngay lập tức nếu nhu cầu thị trường tăng cao. Anh em có thể thấy, việc tích trữ giấy vệ sinh tại Nhật Bản hoàn toàn là một quyết định thiếu cơ sở logic. Sai lầm lớn nhất của người tiêu dùng lúc này chính là tin vào những lời đồn thổi thay vì nhìn vào các con số thống kê chính thức từ cơ quan quản lý.

Bóng ma quá khứ và tâm lý đám đông tại xứ sở mặt trời mọc​

Tại sao người Nhật lại nhạy cảm với giấy vệ sinh đến vậy? Để hiểu điều này, chúng ta cần nhìn lại lịch sử. Vào cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, Nhật Bản từng chứng kiến cơn sốt tích trữ giấy vệ sinh kỷ lục do lo ngại giá dầu tăng làm gián đoạn sản xuất. Ký ức đó, cộng với trải nghiệm 'cháy hàng' hồi năm 2020 khi dịch COVID-19 bùng phát, đã tạo nên một phản xạ có điều kiện trong tâm trí nhiều người dân.

Mình đánh giá đây là một loại 'sang chấn tâm lý tập thể'. Khi đối mặt với những biến động địa chính trị không chắc chắn, con người có xu hướng muốn kiểm soát những thứ cơ bản nhất trong cuộc sống hằng ngày, và giấy vệ sinh vô tình trở thành biểu tượng của sự an toàn. Tuy nhiên, việc đổ xô đi mua sắm không cần thiết chỉ làm trầm trọng thêm tình hình và gây khó khăn cho những người thực sự có nhu cầu sử dụng ngay lập tức.

Lời khuyên từ VnReview: Tỉnh táo trước 'bẫy' thông tin mạng xã hội​

Qua sự việc này, bài học lớn nhất dành cho chúng ta chính là sự tỉnh táo trước các luồng tin tức không chính thống. Trong thời đại AI và mạng xã hội phát triển như hiện nay, tin giả có tốc độ lan truyền nhanh hơn bao giờ hết. Nếu anh em đang sống hoặc làm việc tại Nhật, lời khuyên chân thành là hãy theo dõi các kênh thông tin chính thống như NHK hoặc thông báo từ các bộ ngành thay vì nghe theo các 'giang cư mận'.

Chính phủ Nhật Bản cũng khuyến cáo người dân nên đưa ra quyết định mua sắm hợp lý dựa trên nhu cầu thực tế. Việc tích trữ quá mức không chỉ gây lãng phí mà còn tạo ra áp lực ảo lên hệ thống logistics. Hãy là một người tiêu dùng thông thái, đừng để FOMO làm mờ mắt trước những kệ hàng được dàn dựng hoặc những thông tin thiếu kiểm chứng trên X. Anh em nghĩ sao về hiện tượng này? Comment bên dưới nhé!