Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Ý tưởng con người ngủ đông để du hành vũ trụ từ lâu chỉ xuất hiện trong phim khoa học viễn tưởng. Nhưng một nghiên cứu mới đang khiến điều đó trở nên… bớt viển vông hơn.
Các nhà khoa học vừa phát hiện rằng mô não của chuột có thể phục hồi hoạt động bình thường sau khi bị đông lạnh ở nhiệt độ cực thấp. Đây là một bước tiến đáng chú ý, mở ra khả năng nghiên cứu sâu hơn về “ngủ đông sinh học” thứ có thể giúp con người thực hiện những chuyến bay dài tới các hệ sao như Alpha Centauri.
Nghiên cứu được công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences, tập trung vào một câu hỏi quan trọng: liệu mô não của động vật có vú trưởng thành có thể hoạt động trở lại sau khi bị đưa vào trạng thái đông lạnh sâu hay không?
Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm trên vùng hippocampus của chuột khu vực liên quan đến trí nhớ và học tập. Mô não được làm lạnh xuống khoảng -196°C, sau đó được làm ấm trở lại.
Kết quả khá bất ngờ: các tế bào thần kinh vẫn giữ được cấu trúc, và quan trọng hơn, các kết nối thần kinh liên quan đến trí nhớ vẫn hoạt động trở lại. Nói cách khác, mô não không chỉ “sống sót”, mà còn tiếp tục thực hiện chức năng của mình.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng kết quả này mới chỉ áp dụng cho mô não (và phần nào là toàn bộ não chuột), chứ chưa thể mở rộng sang con người.
Thực tế, khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tế vẫn còn rất lớn. Việc làm lạnh và làm ấm những khối mô lớn như toàn bộ cơ thể người là một thách thức cực kỳ phức tạp. Ngoài ra, các hệ thống sinh học lớn dễ bị tổn thương hơn nhiều so với các mẫu mô nhỏ.
Dù vậy, nghiên cứu này cho thấy một điều quan trọng: não bộ có khả năng chịu lạnh tốt hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ.
Trong khi đó, các nghiên cứu về động vật ngủ đông cũng đang cung cấp thêm manh mối. Một số loài có thể giảm mạnh hoạt động trao đổi chất, sau đó tự “đánh thức” mà không gây tổn thương mô. Điều này gợi ý rằng cơ thể sống hoàn toàn có thể tồn tại trong trạng thái “tạm dừng” nếu hiểu đúng cơ chế.
Tuy nhiên, ngay cả khi công nghệ ngủ đông trở thành hiện thực, nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu có nên đưa con người vào trạng thái đó hay không, hay sẽ đơn giản hơn nếu để máy móc thực hiện các chuyến du hành dài thay chúng ta?
Dù câu trả lời là gì, nghiên cứu lần này vẫn là một bước đi quan trọng. Nó không biến giấc ngủ đông thành hiện thực ngay lập tức, nhưng đã mở ra cánh cửa nơi khoa học bắt đầu chạm tới những ý tưởng từng chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng.(popularmechanics)
Các nhà khoa học vừa phát hiện rằng mô não của chuột có thể phục hồi hoạt động bình thường sau khi bị đông lạnh ở nhiệt độ cực thấp. Đây là một bước tiến đáng chú ý, mở ra khả năng nghiên cứu sâu hơn về “ngủ đông sinh học” thứ có thể giúp con người thực hiện những chuyến bay dài tới các hệ sao như Alpha Centauri.
Nghiên cứu được công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences, tập trung vào một câu hỏi quan trọng: liệu mô não của động vật có vú trưởng thành có thể hoạt động trở lại sau khi bị đưa vào trạng thái đông lạnh sâu hay không?
Từ não chuột đến giấc ngủ đông: Khoảng cách vẫn còn rất xa
Để kiểm tra, các nhà khoa học sử dụng một kỹ thuật gọi là vitrification làm lạnh cực nhanh đến mức các phân tử gần như “đóng băng” tại chỗ. Phương pháp này vốn đã được dùng trong y học, chẳng hạn để bảo quản trứng trong điều trị hiếm muộn.Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm trên vùng hippocampus của chuột khu vực liên quan đến trí nhớ và học tập. Mô não được làm lạnh xuống khoảng -196°C, sau đó được làm ấm trở lại.
Kết quả khá bất ngờ: các tế bào thần kinh vẫn giữ được cấu trúc, và quan trọng hơn, các kết nối thần kinh liên quan đến trí nhớ vẫn hoạt động trở lại. Nói cách khác, mô não không chỉ “sống sót”, mà còn tiếp tục thực hiện chức năng của mình.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng kết quả này mới chỉ áp dụng cho mô não (và phần nào là toàn bộ não chuột), chứ chưa thể mở rộng sang con người.
Thực tế, khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tế vẫn còn rất lớn. Việc làm lạnh và làm ấm những khối mô lớn như toàn bộ cơ thể người là một thách thức cực kỳ phức tạp. Ngoài ra, các hệ thống sinh học lớn dễ bị tổn thương hơn nhiều so với các mẫu mô nhỏ.
Dù vậy, nghiên cứu này cho thấy một điều quan trọng: não bộ có khả năng chịu lạnh tốt hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ.
Trong khi đó, các nghiên cứu về động vật ngủ đông cũng đang cung cấp thêm manh mối. Một số loài có thể giảm mạnh hoạt động trao đổi chất, sau đó tự “đánh thức” mà không gây tổn thương mô. Điều này gợi ý rằng cơ thể sống hoàn toàn có thể tồn tại trong trạng thái “tạm dừng” nếu hiểu đúng cơ chế.
Tuy nhiên, ngay cả khi công nghệ ngủ đông trở thành hiện thực, nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu có nên đưa con người vào trạng thái đó hay không, hay sẽ đơn giản hơn nếu để máy móc thực hiện các chuyến du hành dài thay chúng ta?
Dù câu trả lời là gì, nghiên cứu lần này vẫn là một bước đi quan trọng. Nó không biến giấc ngủ đông thành hiện thực ngay lập tức, nhưng đã mở ra cánh cửa nơi khoa học bắt đầu chạm tới những ý tưởng từng chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng.(popularmechanics)
