Thanh Phong
Editor
Một nghiên cứu ở California (Mỹ) phát hiện ra rằng ngay cả sự gia tăng nhỏ trong việc sử dụng xe điện cũng dẫn đến sự giảm đáng kể ô nhiễm không khí ở cấp độ khu dân cư.
Lý lẽ đằng sau lợi ích của xe điện đối với sức khỏe cộng đồng từ lâu đã rất vững chắc: Nhiều xe điện hơn đồng nghĩa với việc ít động cơ đốt trong hơn trên đường, và giảm lượng khí thải độc hại. Nhưng giờ đây, các nhà nghiên cứu đã xác nhận, ở mức độ lớn nhất từ trước đến nay, rằng điều này thực sự đang xảy ra trên thực tế. Hơn nữa, họ phát hiện ra rằng ngay cả sự gia tăng tương đối nhỏ trong việc sử dụng xe điện cũng có thể có tác động tích cực đáng kể đến cộng đồng.
Trong khi các nghiên cứu trước đây chủ yếu dựa trên mô hình hóa, một nghiên cứu được công bố tháng Hai trên tạp chí Lancet Planetary Health đã sử dụng vệ tinh để đo lượng khí thải thực tế. Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2019 đến năm 2023, tập trung vào khu vực California, nơi có tỷ lệ sử dụng xe điện cao nhất nước Mỹ, và khí nitơ dioxide, một trong những loại khí được thải ra trong quá trình đốt cháy, bao gồm cả khi đốt nhiên liệu hóa thạch. Tiếp xúc với chất gây ô nhiễm này có thể góp phần gây ra các vấn đề về tim và phổi, hoặc thậm chí tử vong sớm. Phân tích trên phạm vi gần 1.700 mã bưu chính cho thấy, cứ mỗi lần tăng thêm 200 xe điện, lượng khí thải nitơ dioxide giảm 1,1%.
“Chỉ cần tăng thêm một lượng xe nhỏ ở cấp độ mã bưu chính đã dẫn đến sự suy giảm ô nhiễm không khí”, Sandrah Eckel, giáo sư về sức khỏe cộng đồng tại Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. “Điều này thật đáng chú ý.”
Nhóm nghiên cứu đã từng cố gắng thiết lập mối liên hệ này bằng cách sử dụng các thiết bị giám sát chất lượng không khí của Cơ quan Bảo vệ Môi trường trước đây, nhưng vì chỉ có khoảng 100 thiết bị như vậy ở California, nên kết quả không có ý nghĩa thống kê. Dữ liệu cũng được thu thập từ năm 2013 đến năm 2019, khi số lượng xe điện lưu thông trên đường ít hơn. Mặc dù thiết bị vệ tinh mà họ sử dụng chỉ phát hiện nitơ dioxide, nhưng nó cho phép các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu cho hầu hết toàn bộ tiểu bang, và lần này kết quả rất rõ ràng.
“Nó đang tạo ra sự khác biệt thực sự trong các khu dân cư của chúng ta”, Eckel nói, và cho rằng phương pháp luận như của họ có thể được sử dụng ở bất cứ đâu trên thế giới. Sự xuất hiện của những vệ tinh mạnh mẽ như vậy cho phép các nhà khoa học xem xét cả những nguồn phát thải khác, chẳng hạn như nhà máy hoặc nhà ở. “Đây là một phương pháp mang tính cách mạng.”
Mary Johnson, người nghiên cứu về sức khỏe môi trường tại Trường Y tế Công cộng T.H. Chan thuộc Đại học Harvard và không tham gia vào nghiên cứu này, cho biết bà không biết đến một nghiên cứu tương tự nào có quy mô lớn như vậy, hoặc một nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh rộng rãi đến thế. “Phân tích của họ có vẻ hợp lý,” bà nói, lưu ý rằng các tác giả đã kiểm soát các biến số như đại dịch COVID-19 và sự chuyển đổi sang làm việc tại nhà.
Bà cho rằng những nghiên cứu như thế này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục áp dụng xe điện, loại xe mà doanh số bán hàng ở Mỹ đã giảm mạnh gần đây, và cần phải thực hiện điều đó một cách công bằng. Mặc dù các khu dân cư có thu nhập thấp từ lâu đã phải gánh chịu phần lớn ô nhiễm từ đường cao tốc và giao thông, nhưng họ không phải lúc nào cũng đủ khả năng chi trả cho chi phí tương đối cao của xe điện. Eckel hy vọng rằng những nghiên cứu như thế này có thể giúp định hướng các nhà hoạch định chính sách.
“Có những lo ngại rằng một số cộng đồng thực sự được hưởng lợi nhiều nhất từ việc giảm ô nhiễm không khí cũng chính là những cộng đồng có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi,” bà nói. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng xe điện có thể làm giảm các tác hại như hen suyễn ở trẻ em, và dữ liệu chi tiết như nghiên cứu mới nhất này có thể giúp làm nổi bật cả những lĩnh vực cần cải thiện và những biện pháp đang hiệu quả.
“Thật sự rất đáng mừng khi chúng tôi có thể chứng minh được những cải thiện có thể đo lường được trong không khí mà tất cả chúng ta đang hít thở,” bà nói. Một phát hiện đáng mừng khác là mức tăng trung bình về việc sử dụng xe điện trong suốt nghiên cứu là 272 chiếc trên mỗi mã bưu chính.
Bà Eckel cho rằng điều đó có nghĩa là vẫn còn rất nhiều cơ hội để làm cho không khí của chúng ta sạch hơn nữa.
Nguồn: Fast Company
Lý lẽ đằng sau lợi ích của xe điện đối với sức khỏe cộng đồng từ lâu đã rất vững chắc: Nhiều xe điện hơn đồng nghĩa với việc ít động cơ đốt trong hơn trên đường, và giảm lượng khí thải độc hại. Nhưng giờ đây, các nhà nghiên cứu đã xác nhận, ở mức độ lớn nhất từ trước đến nay, rằng điều này thực sự đang xảy ra trên thực tế. Hơn nữa, họ phát hiện ra rằng ngay cả sự gia tăng tương đối nhỏ trong việc sử dụng xe điện cũng có thể có tác động tích cực đáng kể đến cộng đồng.
Trong khi các nghiên cứu trước đây chủ yếu dựa trên mô hình hóa, một nghiên cứu được công bố tháng Hai trên tạp chí Lancet Planetary Health đã sử dụng vệ tinh để đo lượng khí thải thực tế. Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2019 đến năm 2023, tập trung vào khu vực California, nơi có tỷ lệ sử dụng xe điện cao nhất nước Mỹ, và khí nitơ dioxide, một trong những loại khí được thải ra trong quá trình đốt cháy, bao gồm cả khi đốt nhiên liệu hóa thạch. Tiếp xúc với chất gây ô nhiễm này có thể góp phần gây ra các vấn đề về tim và phổi, hoặc thậm chí tử vong sớm. Phân tích trên phạm vi gần 1.700 mã bưu chính cho thấy, cứ mỗi lần tăng thêm 200 xe điện, lượng khí thải nitơ dioxide giảm 1,1%.
“Chỉ cần tăng thêm một lượng xe nhỏ ở cấp độ mã bưu chính đã dẫn đến sự suy giảm ô nhiễm không khí”, Sandrah Eckel, giáo sư về sức khỏe cộng đồng tại Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. “Điều này thật đáng chú ý.”
Nhóm nghiên cứu đã từng cố gắng thiết lập mối liên hệ này bằng cách sử dụng các thiết bị giám sát chất lượng không khí của Cơ quan Bảo vệ Môi trường trước đây, nhưng vì chỉ có khoảng 100 thiết bị như vậy ở California, nên kết quả không có ý nghĩa thống kê. Dữ liệu cũng được thu thập từ năm 2013 đến năm 2019, khi số lượng xe điện lưu thông trên đường ít hơn. Mặc dù thiết bị vệ tinh mà họ sử dụng chỉ phát hiện nitơ dioxide, nhưng nó cho phép các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu cho hầu hết toàn bộ tiểu bang, và lần này kết quả rất rõ ràng.
“Nó đang tạo ra sự khác biệt thực sự trong các khu dân cư của chúng ta”, Eckel nói, và cho rằng phương pháp luận như của họ có thể được sử dụng ở bất cứ đâu trên thế giới. Sự xuất hiện của những vệ tinh mạnh mẽ như vậy cho phép các nhà khoa học xem xét cả những nguồn phát thải khác, chẳng hạn như nhà máy hoặc nhà ở. “Đây là một phương pháp mang tính cách mạng.”
Mary Johnson, người nghiên cứu về sức khỏe môi trường tại Trường Y tế Công cộng T.H. Chan thuộc Đại học Harvard và không tham gia vào nghiên cứu này, cho biết bà không biết đến một nghiên cứu tương tự nào có quy mô lớn như vậy, hoặc một nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh rộng rãi đến thế. “Phân tích của họ có vẻ hợp lý,” bà nói, lưu ý rằng các tác giả đã kiểm soát các biến số như đại dịch COVID-19 và sự chuyển đổi sang làm việc tại nhà.
Bà cho rằng những nghiên cứu như thế này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục áp dụng xe điện, loại xe mà doanh số bán hàng ở Mỹ đã giảm mạnh gần đây, và cần phải thực hiện điều đó một cách công bằng. Mặc dù các khu dân cư có thu nhập thấp từ lâu đã phải gánh chịu phần lớn ô nhiễm từ đường cao tốc và giao thông, nhưng họ không phải lúc nào cũng đủ khả năng chi trả cho chi phí tương đối cao của xe điện. Eckel hy vọng rằng những nghiên cứu như thế này có thể giúp định hướng các nhà hoạch định chính sách.
“Có những lo ngại rằng một số cộng đồng thực sự được hưởng lợi nhiều nhất từ việc giảm ô nhiễm không khí cũng chính là những cộng đồng có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi,” bà nói. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng xe điện có thể làm giảm các tác hại như hen suyễn ở trẻ em, và dữ liệu chi tiết như nghiên cứu mới nhất này có thể giúp làm nổi bật cả những lĩnh vực cần cải thiện và những biện pháp đang hiệu quả.
“Thật sự rất đáng mừng khi chúng tôi có thể chứng minh được những cải thiện có thể đo lường được trong không khí mà tất cả chúng ta đang hít thở,” bà nói. Một phát hiện đáng mừng khác là mức tăng trung bình về việc sử dụng xe điện trong suốt nghiên cứu là 272 chiếc trên mỗi mã bưu chính.
Bà Eckel cho rằng điều đó có nghĩa là vẫn còn rất nhiều cơ hội để làm cho không khí của chúng ta sạch hơn nữa.
Nguồn: Fast Company
