New York Times và bóng ma AI trong phòng tin tức

Tờ New York Times đang đối mặt với một câu hỏi khó chịu: liệu nội dung do AI tạo ra có đang lọt vào mặt báo mà không ai hay biết?

Mọi chuyện bắt đầu từ một bài đăng trên X. Becky Tuch của Lit Mag News trích dẫn một bài báo thuộc chuyên mục "Modern Love" của NYT, đăng từ tháng 11 năm ngoái, và nhận xét thẳng rằng nó "giống như văn bản AI ghép lại". Bình luận đó lan nhanh, kéo theo một cuộc điều tra của The Atlantic.

Tác giả bài báo, nhà báo Kate Gilgan, thừa nhận đã dùng ChatGPT, Claude và Gemini trong quá trình viết, nhưng khẳng định chỉ dùng như "biên tập viên cộng tác", không sao chép trực tiếp. Vấn đề là ở giai đoạn này, ranh giới đó gần như không thể kiểm chứng. Dùng AI thường xuyên có thể dễ dàng dẫn đến ảnh hưởng vô thức lên cách diễn đạt và cấu trúc bài viết.

Con số từ các nhà nghiên cứu càng khiến vấn đề trở nên rõ hơn. Khoảng 9% bài báo mới xuất bản có ít nhất một phần do AI tạo ra, chủ yếu ở các tờ báo địa phương. Riêng với các mục bình luận của NYT, Wall Street Journal và Washington Post, xác suất có nội dung AI cao hơn gấp sáu lần so với tin tức thông thường, một phần vì tác giả bình luận thường không phải nhà báo chuyên nghiệp và ít chịu quy trình kiểm duyệt hơn.

Trong khi đó, chính các tòa soạn lớn cũng đang chủ động đưa AI vào quy trình làm việc. Washington Post dùng AI tóm tắt tin tức, NYT dùng AI viết tiêu đề, Bloomberg tích hợp tính năng tóm tắt tự động. AP thậm chí tuyên bố thẳng rằng chống lại AI "không có ý nghĩa gì".

Nhưng rủi ro là có thật. Tháng trước, một phóng viên kỳ cựu của Ars Technica phải đính chính bài báo vì vô tình dùng trích dẫn sai do AI tạo ra trong lúc sắp xếp ghi chú bằng chatbot. Kết quả: anh bị sa thải.

Câu hỏi không còn là AI có đang xâm nhập phòng tin tức hay không, mà là các tòa soạn đang kiểm soát điều đó đến đâu.