Hoàng Nam
Writer
Từ lâu, vẫn có ý kiến cho rằng dù Không quân Trung Quốc sở hữu số lượng máy bay rất lớn, nhưng khi bước vào xung đột cường độ cao thì nhiều chiếc sẽ “lộ nguyên hình”, phần lớn là máy bay cũ, số thực sự sẵn sàng chiến đấu không nhiều. Các báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ thường nhấn mạnh tốc độ hiện đại hóa chưa đồng đều, cho rằng nhiều dòng máy bay đã lạc hậu. Trong khi đó, các nước láng giềng như Nhật Bản và Hàn Quốc đã đưa vào biên chế F-35, còn Ấn Độ nâng cấp Su-30, khiến dư luận bên ngoài cảm thấy khoảng cách thế hệ thiết bị là khá rõ.
Tuy nhiên, chuyên gia quân sự Nga Konstantin Sivkov, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Tên lửa và Pháo binh Nga, cho rằng đánh giá đó quá phiến diện. Theo ông, nhiều phân tích của phương Tây vẫn dựa trên dữ liệu cách đây 20 năm, trong khi cấu trúc và hệ thống tác chiến của Không quân Trung Quốc đã thay đổi đáng kể.
Không quân Trung Quốc đã chuyển từ số lượng sang chất lượng, và cơ sở công nghiệp là chìa khóa.
Hiện Trung Quốc được cho là có hơn 2.800 máy bay quân sự đang hoạt động, trong đó lực lượng chủ lực gồm J-10C, J-16 và số lượng J-20 ngày càng tăng. Các dòng cũ như J-6 đã rút khỏi biên chế từ đầu thập niên 2010, còn J-7 gần như không còn giữ vai trò chiến đấu chính. Một phần trong số đó được chuyển đổi thành nền tảng không người lái, có thể dùng để nghi binh, gây nhiễu phòng không và tiêu hao tên lửa đối phương với chi phí thấp.
Ông Sivkov đặc biệt nhấn mạnh thế mạnh của Trung Quốc nằm ở khả năng tác chiến theo hệ thống, chứ không phải từng máy bay riêng lẻ. Máy bay cảnh báo sớm KJ-500, còn gọi là “Air Police-500”, có tầm phát hiện rộng và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Hệ thống vệ tinh, chỉ huy mặt đất và liên kết dữ liệu giữa các tiêm kích được tích hợp chặt chẽ. Trong các cuộc tuần tra chung Trung Quốc và Nga, Su-35 và J-16 đã phối hợp dựa trên nền tảng liên kết này. Ở Trung Đông, một số UAV xuất khẩu của Trung Quốc cũng cho thấy khả năng vận hành ổn định trong môi trường thực chiến.
Theo quan điểm của ông, chiến tranh hiện đại không còn là những trận không chiến tay đôi để phân thắng bại. Đó là cuộc đối đầu giữa các hệ thống. Và ở khía cạnh này, Trung Quốc đã tiến rất nhanh.
Sự chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng gắn liền với nền tảng công nghiệp quốc phòng. Từ giai đoạn tiếp nhận dây chuyền Su-27 để học hỏi công nghệ, đến nay Trung Quốc đã tự sản xuất J-20. Khả năng tự chủ giúp họ chủ động sửa chữa, nâng cấp phần mềm và bảo đảm chuỗi cung ứng trong nước. Hạ tầng sân bay, cơ chế sửa chữa nhanh và đào tạo phi công với thời lượng bay hơn 200 giờ mỗi năm cũng được tăng cường, kể cả trong môi trường phức tạp như sa mạc Gobi.
Từ 17 máy bay tại lễ thành lập nước năm 1949, đến năm 2025 lực lượng tiêm kích đã vượt mốc 2.000 chiếc. Sự xuất hiện của J-35A tại Triển lãm Hàng không Chu Hải cho thấy tham vọng hoàn thiện đội hình tàng hình.
So với các nước phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài, Trung Quốc có lợi thế tự chủ. Nhật Bản và Hàn Quốc vận hành F-35 nhưng bảo trì và linh kiện vẫn phụ thuộc vào Mỹ. Ấn Độ sở hữu nhiều Su-30 song từng đối mặt vấn đề tích hợp phần mềm. Theo ông Sivkov, Trung Quốc không chỉ chế tạo máy bay mà còn xây dựng cả hệ sinh thái tác chiến, bao gồm liên kết dữ liệu, chỉ huy và hậu cần.
Trong bối cảnh đó, 3.000 máy bay không đơn thuần là con số trên giấy. Đó là mạng lưới tấn công nhiều lớp, với J-20 đảm nhiệm xâm nhập tàng hình, J-16 chế áp điện tử và các UAV làm nhiệm vụ tiêu hao. Khả năng huy động nhanh, hậu cần ổn định và tích hợp hệ thống khiến Không quân Trung Quốc trở thành cấu phần tiêu chuẩn của một cường quốc quân sự, thay vì điểm yếu như một số đánh giá cũ từng nêu.
Theo lập luận của Sivkov, nhiều nhận định trước đây chưa theo kịp thực tế. Và trong chiến tranh hiện đại, sức mạnh không nằm ở từng chiếc máy bay, mà ở cách toàn bộ hệ thống vận hành như một chỉnh thể. (Sohu)
Tuy nhiên, chuyên gia quân sự Nga Konstantin Sivkov, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Tên lửa và Pháo binh Nga, cho rằng đánh giá đó quá phiến diện. Theo ông, nhiều phân tích của phương Tây vẫn dựa trên dữ liệu cách đây 20 năm, trong khi cấu trúc và hệ thống tác chiến của Không quân Trung Quốc đã thay đổi đáng kể.
Không quân Trung Quốc đã chuyển từ số lượng sang chất lượng, và cơ sở công nghiệp là chìa khóa.
Hiện Trung Quốc được cho là có hơn 2.800 máy bay quân sự đang hoạt động, trong đó lực lượng chủ lực gồm J-10C, J-16 và số lượng J-20 ngày càng tăng. Các dòng cũ như J-6 đã rút khỏi biên chế từ đầu thập niên 2010, còn J-7 gần như không còn giữ vai trò chiến đấu chính. Một phần trong số đó được chuyển đổi thành nền tảng không người lái, có thể dùng để nghi binh, gây nhiễu phòng không và tiêu hao tên lửa đối phương với chi phí thấp.
Ông Sivkov đặc biệt nhấn mạnh thế mạnh của Trung Quốc nằm ở khả năng tác chiến theo hệ thống, chứ không phải từng máy bay riêng lẻ. Máy bay cảnh báo sớm KJ-500, còn gọi là “Air Police-500”, có tầm phát hiện rộng và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Hệ thống vệ tinh, chỉ huy mặt đất và liên kết dữ liệu giữa các tiêm kích được tích hợp chặt chẽ. Trong các cuộc tuần tra chung Trung Quốc và Nga, Su-35 và J-16 đã phối hợp dựa trên nền tảng liên kết này. Ở Trung Đông, một số UAV xuất khẩu của Trung Quốc cũng cho thấy khả năng vận hành ổn định trong môi trường thực chiến.
Theo quan điểm của ông, chiến tranh hiện đại không còn là những trận không chiến tay đôi để phân thắng bại. Đó là cuộc đối đầu giữa các hệ thống. Và ở khía cạnh này, Trung Quốc đã tiến rất nhanh.
Sự chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng gắn liền với nền tảng công nghiệp quốc phòng. Từ giai đoạn tiếp nhận dây chuyền Su-27 để học hỏi công nghệ, đến nay Trung Quốc đã tự sản xuất J-20. Khả năng tự chủ giúp họ chủ động sửa chữa, nâng cấp phần mềm và bảo đảm chuỗi cung ứng trong nước. Hạ tầng sân bay, cơ chế sửa chữa nhanh và đào tạo phi công với thời lượng bay hơn 200 giờ mỗi năm cũng được tăng cường, kể cả trong môi trường phức tạp như sa mạc Gobi.
Từ 17 máy bay tại lễ thành lập nước năm 1949, đến năm 2025 lực lượng tiêm kích đã vượt mốc 2.000 chiếc. Sự xuất hiện của J-35A tại Triển lãm Hàng không Chu Hải cho thấy tham vọng hoàn thiện đội hình tàng hình.
So với các nước phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài, Trung Quốc có lợi thế tự chủ. Nhật Bản và Hàn Quốc vận hành F-35 nhưng bảo trì và linh kiện vẫn phụ thuộc vào Mỹ. Ấn Độ sở hữu nhiều Su-30 song từng đối mặt vấn đề tích hợp phần mềm. Theo ông Sivkov, Trung Quốc không chỉ chế tạo máy bay mà còn xây dựng cả hệ sinh thái tác chiến, bao gồm liên kết dữ liệu, chỉ huy và hậu cần.
Trong bối cảnh đó, 3.000 máy bay không đơn thuần là con số trên giấy. Đó là mạng lưới tấn công nhiều lớp, với J-20 đảm nhiệm xâm nhập tàng hình, J-16 chế áp điện tử và các UAV làm nhiệm vụ tiêu hao. Khả năng huy động nhanh, hậu cần ổn định và tích hợp hệ thống khiến Không quân Trung Quốc trở thành cấu phần tiêu chuẩn của một cường quốc quân sự, thay vì điểm yếu như một số đánh giá cũ từng nêu.
Theo lập luận của Sivkov, nhiều nhận định trước đây chưa theo kịp thực tế. Và trong chiến tranh hiện đại, sức mạnh không nằm ở từng chiếc máy bay, mà ở cách toàn bộ hệ thống vận hành như một chỉnh thể. (Sohu)
