Mẫn Nhi
Admin xinh gái
Mô hình nguồn mở Kimi K3 của Moonshot AI đang gây xôn xao giới công nghệ nhờ sức mạnh ấn tượng với chi phí tối ưu. Tuy nhiên, startup Trung Quốc này lại lập tức rơi vào vòng xoáy rắc rối khi phía Mỹ cáo buộc họ "chưng cất" dữ liệu từ mô hình đối thủ và lách luật kiểm soát xuất khẩu chip Nvidia.
Theo ông Kratsios, để thực hiện việc này, Moonshot AI đã dựng nền tảng nội bộ tinh vi, tiến hành "chưng cất" quy mô lớn đối với các mô hình của Mỹ và liên tục chuyển đổi phương pháp truy cập nhằm tránh bị phát hiện.
Chưa dừng lại ở đó, vị quan chức này còn cho biết Moonshot AI đã âm thầm mua chip Nvidia GB300. Thay vì vận chuyển thẳng về Trung Quốc, công ty lại đặt hệ thống chip này tại một quốc gia châu Á khác để huấn luyện AI, vi phạm trực tiếp các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Theo Business Insider, Kimi K3 có khả năng xử lý hàng trăm trang văn bản chỉ với một dòng lệnh, rất phù hợp cho nhiệm vụ phân tích tài liệu dài hay các cơ sở mã lớn. Khả năng lập trình và làm tác nhân (agent) của mô hình này đủ sức cạnh tranh với các sản phẩm hàng đầu từ OpenAI hay Anthropic, nhưng chi phí lại thấp hơn nhiều.
Trên bảng xếp hạng chỉ số trí tuệ độc lập của Artificial Analysis, Kimi K3 đạt hiệu năng rất cao, chỉ xếp sau Claude Fable 5 và GPT-5.6 Sol. CEO Box Aaron Levie thừa nhận ông "ngỡ ngàng thật sự" trước sức mạnh của mô hình mở này và coi đây là một "chiến thắng lớn" cho các công ty xây dựng trên nền tảng AI.
Ở góc nhìn khác, trả lời phỏng vấn Axios ngày 22/7, CEO Nvidia Jensen Huang nhận định Mỹ "không có gì phải lo sợ" hay cấm đoán các mô hình AI nguồn mở từ Trung Quốc. Ông đánh giá các mô hình này rất xuất sắc và cộng đồng nên chủ động tận dụng chúng.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chia sẻ trên Fox Business rằng phía Mỹ đang làm rõ liệu các mô hình AI Trung Quốc có đánh cắp tính năng từ sản phẩm Mỹ hay không. Ông nhấn mạnh nếu xác định mô hình nước ngoài sao chép ý tưởng và đe dọa đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của Mỹ, chính quyền hoàn toàn có khả năng đưa ra các biện pháp xử phạt.
Trong kỹ thuật AI, "chưng cất" (distillation) là phương pháp chuyển giao kiến thức theo mô hình "giáo viên - học sinh". Hai nhà khoa học Vishal Yadav và Nikhil Pandey giải thích trên Forbes rằng kỹ thuật này nén kiến thức từ một mô hình lớn đã được đào tạo trước (giáo viên) sang một mô hình nhỏ hơn (học sinh). Cách làm này giúp mô hình nhỏ đạt hiệu suất tiệm cận mô hình lớn nhưng giảm đáng kể chi phí suy luận và tính toán.
Moonshot AI do Yang Zhilin, một nhà nghiên cứu từng làm nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ), đồng sáng lập vào năm 2023. Theo Reuters, startup này đã huy động được hơn 2 tỷ USD vào tháng 5, nâng tổng số vốn gọi được lên hơn 5,5 tỷ USD. Công ty được cho là đang tiếp tục gọi thêm 2 tỷ USD và hướng tới mức định giá 30 tỷ USD.
Cáo buộc "học lỏm" mô hình Mỹ và lách luật kiểm soát chip
Ông Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng kiêm cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, vừa công bố những thông tin đáng chú ý trên mạng xã hội X vào ngày 22/7. Ông cho biết Moonshot AI đã "chắt lọc" ý tưởng từ mô hình Fable của Anthropic để phát triển K3.
Theo ông Kratsios, để thực hiện việc này, Moonshot AI đã dựng nền tảng nội bộ tinh vi, tiến hành "chưng cất" quy mô lớn đối với các mô hình của Mỹ và liên tục chuyển đổi phương pháp truy cập nhằm tránh bị phát hiện.
Chưa dừng lại ở đó, vị quan chức này còn cho biết Moonshot AI đã âm thầm mua chip Nvidia GB300. Thay vì vận chuyển thẳng về Trung Quốc, công ty lại đặt hệ thống chip này tại một quốc gia châu Á khác để huấn luyện AI, vi phạm trực tiếp các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Kimi K3 mạnh cỡ nào mà khiến giới công nghệ xôn xao?
Cáo buộc trên xuất hiện ngay thời điểm Kimi K3 đang thu hút sự chú ý lớn trên toàn cầu. Được công bố ngày 17/7 và dự kiến phát hành đầy đủ vào ngày 27/7, đây là mô hình trọng số mở lớn nhất thế giới tính đến hiện tại với 2,8 nghìn tỷ tham số, cho phép người dùng tự do tải xuống và tùy chỉnh.Theo Business Insider, Kimi K3 có khả năng xử lý hàng trăm trang văn bản chỉ với một dòng lệnh, rất phù hợp cho nhiệm vụ phân tích tài liệu dài hay các cơ sở mã lớn. Khả năng lập trình và làm tác nhân (agent) của mô hình này đủ sức cạnh tranh với các sản phẩm hàng đầu từ OpenAI hay Anthropic, nhưng chi phí lại thấp hơn nhiều.
Trên bảng xếp hạng chỉ số trí tuệ độc lập của Artificial Analysis, Kimi K3 đạt hiệu năng rất cao, chỉ xếp sau Claude Fable 5 và GPT-5.6 Sol. CEO Box Aaron Levie thừa nhận ông "ngỡ ngàng thật sự" trước sức mạnh của mô hình mở này và coi đây là một "chiến thắng lớn" cho các công ty xây dựng trên nền tảng AI.
Ở góc nhìn khác, trả lời phỏng vấn Axios ngày 22/7, CEO Nvidia Jensen Huang nhận định Mỹ "không có gì phải lo sợ" hay cấm đoán các mô hình AI nguồn mở từ Trung Quốc. Ông đánh giá các mô hình này rất xuất sắc và cộng đồng nên chủ động tận dụng chúng.
Mỹ vào cuộc điều tra, đe dọa áp lệnh trừng phạt
Những diễn biến mới khiến cơ quan quản lý Mỹ bắt đầu hành động. The Information ngày 22/7 đưa tin Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ (BIS) đã tiến hành điều tra các công ty AI Trung Quốc, bao gồm cả Moonshot AI, liên quan đến việc truy cập trái phép vào các dòng chip AI tiên tiến của Mỹ.Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chia sẻ trên Fox Business rằng phía Mỹ đang làm rõ liệu các mô hình AI Trung Quốc có đánh cắp tính năng từ sản phẩm Mỹ hay không. Ông nhấn mạnh nếu xác định mô hình nước ngoài sao chép ý tưởng và đe dọa đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của Mỹ, chính quyền hoàn toàn có khả năng đưa ra các biện pháp xử phạt.
"Chưng cất" AI là gì và quy mô của Moonshot AI
Đây không phải lần đầu Moonshot AI dính rắc rối liên quan đến việc thu thập dữ liệu. Anthropic từng tố cáo startup này cùng DeepSeek và MiniMax lập tới 24.000 tài khoản giả mạo để "chưng cất" mô hình của họ.Trong kỹ thuật AI, "chưng cất" (distillation) là phương pháp chuyển giao kiến thức theo mô hình "giáo viên - học sinh". Hai nhà khoa học Vishal Yadav và Nikhil Pandey giải thích trên Forbes rằng kỹ thuật này nén kiến thức từ một mô hình lớn đã được đào tạo trước (giáo viên) sang một mô hình nhỏ hơn (học sinh). Cách làm này giúp mô hình nhỏ đạt hiệu suất tiệm cận mô hình lớn nhưng giảm đáng kể chi phí suy luận và tính toán.
Moonshot AI do Yang Zhilin, một nhà nghiên cứu từng làm nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ), đồng sáng lập vào năm 2023. Theo Reuters, startup này đã huy động được hơn 2 tỷ USD vào tháng 5, nâng tổng số vốn gọi được lên hơn 5,5 tỷ USD. Công ty được cho là đang tiếp tục gọi thêm 2 tỷ USD và hướng tới mức định giá 30 tỷ USD.
