Không cần camera: Công nghệ mới biến WiFi thành hệ thống theo dõi con người

[MinhSec]

Một hệ thống trí tuệ nhân tạo biên (edge AI) mã nguồn mở mới có tên π RuView đang gây chú ý trong cộng đồng công nghệ khi biến các thiết bị WiFi thông thường thành một nền tảng cảm biến có khả năng phát hiện con người xuyên tường. Công nghệ này có thể nhận diện tư thế cơ thể, theo dõi chuyển động và thậm chí ghi nhận các dấu hiệu sinh tồn mà không cần đến camera hay thiết bị giám sát truyền thống.

Trong nhiều năm qua, các nhà nghiên cứu đã cho rằng tín hiệu vô tuyến trong môi trường có thể được khai thác để giám sát thụ động. Giờ đây, ý tưởng đó đã trở thành một hệ thống thực tế có thể triển khai với chi phí rất thấp.

RuView do nhà phát triển Reuven Cohen xây dựng và công bố mã nguồn trên GitHub. Hệ thống này triển khai công nghệ WiFi DensePose phương pháp cảm biến ban đầu được nghiên cứu tại Carnegie Mellon University nhằm tái tạo hình dạng và tư thế cơ thể con người chỉ dựa trên tín hiệu WiFi.

WiFi trở thành “radar” phát hiện con người​

Cốt lõi của hệ thống nằm ở việc khai thác dữ liệu Channel State Information (CSI), một dạng siêu dữ liệu mà thiết bị WiFi vốn đã thu thập để tối ưu hóa việc truyền tín hiệu.

Khi cơ thể con người di chuyển trong một không gian có sóng WiFi, các tín hiệu vô tuyến sẽ bị phản xạ và biến dạng. Những thay đổi nhỏ trong biên độ và pha của tín hiệu được ghi lại trên nhiều sóng mang phụ của chuẩn OFDM. RuView xử lý các dữ liệu này với tốc độ lên tới hàng chục nghìn khung mỗi giây bằng ngôn ngữ Rust, sau đó đưa vào hệ thống học sâu được cải tiến từ mô hình DensePose-RCNN trong lĩnh vực thị giác máy tính.

Kết quả là hệ thống có thể tái tạo hình ảnh tư thế cơ thể theo thời gian thực, chia cơ thể thành 24 vùng bề mặt như đầu, thân, tay và các khớp, tương tự những gì camera có thể nhìn thấy, nhưng toàn bộ dữ liệu lại được suy ra từ tín hiệu vô tuyến.

Song song với đó, hệ thống còn có thể trích xuất các dấu hiệu sinh tồn. Bằng cách lọc tín hiệu ở dải tần thấp khoảng 0,1 đến 0,5 Hz, RuView có thể nhận diện nhịp thở. Trong khi đó, dải tần từ 0,8 đến 2 Hz cho phép phát hiện nhịp tim của con người.

Thiết bị giá rẻ nhưng khả năng đáng lo ngại​

Một trong những điểm gây tranh cãi nhất của công nghệ này là yêu cầu phần cứng cực kỳ đơn giản. RuView có thể chạy trên các vi điều khiển WiFi phổ biến như ESP32 với giá chỉ vài đô la.

Chỉ cần bốn đến sáu thiết bị đặt trong một phòng, hệ thống có thể tạo ra mạng cảm biến đa điểm, kết hợp nhiều đường truyền tín hiệu chồng chéo để theo dõi chuyển động với độ chính xác rất cao. Công nghệ này còn có khả năng phát hiện xuyên tường ở khoảng cách vài mét nhờ hiện tượng đa đường truyền của sóng vô tuyến.

Không giống camera, cảm biến WiFi hoạt động hoàn toàn thụ động và gần như vô hình. Điều này khiến các chuyên gia an ninh lo ngại về nguy cơ lạm dụng. Trong khi các hệ thống camera chịu sự quản lý của các quy định về quyền riêng tư như General Data Protection Regulation, việc theo dõi con người bằng tín hiệu WiFi hiện vẫn nằm trong vùng xám pháp lý.

Các chuyên gia cảnh báo rằng trong tương lai, công nghệ cảm biến vô tuyến thụ động có thể trở thành một dạng “giám sát vật lý” mới. Do đó, các tổ chức an ninh khuyến nghị cần giám sát các thiết bị WiFi bất thường trong mạng nội bộ, đồng thời nghiên cứu các biện pháp che chắn tín hiệu vô tuyến tại những khu vực nhạy cảm.

Sự xuất hiện của RuView cho thấy ranh giới giữa hạ tầng mạng thông thường và hệ thống giám sát thông minh đang ngày càng mờ đi, đặt ra nhiều câu hỏi mới về quyền riêng tư và an ninh trong kỷ nguyên AI.

Đọc thêm tại đây: cybersecuritynews​

 

Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav, cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview