Bui Nhat Minh
Intern Writer
Sau nhiều năm gần như “đóng băng”, chương trình pháo điện từ của Hải quân Mỹ dường như đang có dấu hiệu hồi sinh. Quân đội Mỹ vừa tiến hành một đợt bắn thử nghiệm mới đối với nguyên mẫu railgun tại bãi thử tên lửa White Sands ở bang New Mexico.
Thông tin này xuất hiện trong báo cáo tổng kết năm 2025 của Trung tâm Tác chiến Mặt nước Hải quân chi nhánh Port Hueneme (NSWC PHD). Theo tài liệu này, cuộc thử nghiệm diễn ra trong ba ngày vào tháng 2/2025 nhằm thu thập dữ liệu quan trọng về khả năng bắn đạn với vận tốc cực cao.
Nguyên mẫu pháo điện từ ban đầu được lắp đặt tại cơ sở thử nghiệm trên đất liền của NSWC Dahlgren. Đến năm 2019, Hải quân Mỹ đã chuyển hệ thống này tới bãi thử White Sands Missile Range để tiếp tục thử nghiệm.
Trước đó, chương trình railgun từng được xem là một trong những dự án vũ khí đầy hứa hẹn của Mỹ. Tuy nhiên vào đầu thập niên 2020, Hải quân Mỹ tuyên bố tạm dừng chương trình do gặp nhiều thách thức kỹ thuật, đồng thời đưa phần lớn thiết bị vào trạng thái lưu trữ.
Chính vì vậy, việc pháo điện từ tiếp tục được bắn thử vào năm 2025 cho thấy hệ thống này vẫn còn hoạt động và có thể đang được đánh giá lại cho các mục đích mới.
Hiện vẫn chưa rõ liệu cuộc thử nghiệm này nhằm tiếp tục phát triển railgun hay chỉ sử dụng nó như một công cụ phóng thử nghiệm cho các nghiên cứu liên quan đến công nghệ siêu thanh.
Theo kế hoạch, những tàu chiến này có thể có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn và được trang bị nhiều loại vũ khí hiện đại như tên lửa, pháo hải quân cỡ 5 inch, vũ khí laser và có thể cả pháo điện từ.
Pháo điện từ sử dụng lực điện từ thay vì thuốc phóng hóa học để bắn đạn. Nhờ đó, đầu đạn có thể đạt vận tốc cực cao, mang lại tầm bắn xa và sức xuyên phá mạnh.
Về lý thuyết, railgun có thể tấn công mục tiêu trên biển, trên đất liền và thậm chí cả mục tiêu trên không. Một số nghiên cứu cho rằng loại vũ khí này cũng có khả năng đánh chặn các mối đe dọa tốc độ cao, bao gồm cả tên lửa siêu thanh.
Ngoài ra, đạn pháo điện từ có kích thước nhỏ hơn và rẻ hơn nhiều so với tên lửa, giúp tàu chiến có “kho đạn” lớn hơn với chi phí thấp hơn.
Tuy vậy, công nghệ railgun vẫn gặp nhiều thách thức. Hệ thống này cần nguồn điện cực lớn và hệ thống làm mát mạnh để bắn liên tiếp nhiều phát. Việc bắn đạn ở vận tốc rất cao cũng khiến nòng pháo bị mài mòn nhanh, làm giảm độ chính xác và tuổi thọ của vũ khí.
Trong khi Mỹ từng tạm dừng chương trình, nhiều quốc gia khác vẫn tiếp tục theo đuổi công nghệ này. Nhật Bản đã thử nghiệm pháo điện từ trên tàu vào năm 2024, còn Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang phát triển các phiên bản của riêng mình.
Việc nguyên mẫu pháo điện từ của Hải quân Mỹ vẫn được thử nghiệm cho thấy công nghệ này có thể chưa bị bỏ rơi hoàn toàn và nhiều khả năng sẽ quay trở lại trong các hệ thống vũ khí hải quân tương lai.(yahoo)
Thông tin này xuất hiện trong báo cáo tổng kết năm 2025 của Trung tâm Tác chiến Mặt nước Hải quân chi nhánh Port Hueneme (NSWC PHD). Theo tài liệu này, cuộc thử nghiệm diễn ra trong ba ngày vào tháng 2/2025 nhằm thu thập dữ liệu quan trọng về khả năng bắn đạn với vận tốc cực cao.
Hải quân Mỹ bí mật thử nghiệm lại pháo điện từ
Cuộc thử nghiệm được thực hiện bởi bộ phận White Sands Detachment phối hợp với chi nhánh NSWC Dahlgren tại bang Virginia. Hoạt động này được tiến hành cho Văn phòng Chuyển giao Công nghệ Siêu thanh Liên hợp (Joint Hypersonics Transition Office).Nguyên mẫu pháo điện từ ban đầu được lắp đặt tại cơ sở thử nghiệm trên đất liền của NSWC Dahlgren. Đến năm 2019, Hải quân Mỹ đã chuyển hệ thống này tới bãi thử White Sands Missile Range để tiếp tục thử nghiệm.
Trước đó, chương trình railgun từng được xem là một trong những dự án vũ khí đầy hứa hẹn của Mỹ. Tuy nhiên vào đầu thập niên 2020, Hải quân Mỹ tuyên bố tạm dừng chương trình do gặp nhiều thách thức kỹ thuật, đồng thời đưa phần lớn thiết bị vào trạng thái lưu trữ.
Chính vì vậy, việc pháo điện từ tiếp tục được bắn thử vào năm 2025 cho thấy hệ thống này vẫn còn hoạt động và có thể đang được đánh giá lại cho các mục đích mới.
Hiện vẫn chưa rõ liệu cuộc thử nghiệm này nhằm tiếp tục phát triển railgun hay chỉ sử dụng nó như một công cụ phóng thử nghiệm cho các nghiên cứu liên quan đến công nghệ siêu thanh.
Pháo điện từ có thể trở lại trên “thiết giáp hạm Trump”
Một yếu tố quan trọng khiến pháo điện từ thu hút sự chú ý trở lại là kế hoạch phát triển lớp tàu chiến cỡ lớn mới của Hải quân Mỹ, thường được gọi là “thiết giáp hạm lớp Trump” (BBG(X)).Theo kế hoạch, những tàu chiến này có thể có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn và được trang bị nhiều loại vũ khí hiện đại như tên lửa, pháo hải quân cỡ 5 inch, vũ khí laser và có thể cả pháo điện từ.
Pháo điện từ sử dụng lực điện từ thay vì thuốc phóng hóa học để bắn đạn. Nhờ đó, đầu đạn có thể đạt vận tốc cực cao, mang lại tầm bắn xa và sức xuyên phá mạnh.
Về lý thuyết, railgun có thể tấn công mục tiêu trên biển, trên đất liền và thậm chí cả mục tiêu trên không. Một số nghiên cứu cho rằng loại vũ khí này cũng có khả năng đánh chặn các mối đe dọa tốc độ cao, bao gồm cả tên lửa siêu thanh.
Ngoài ra, đạn pháo điện từ có kích thước nhỏ hơn và rẻ hơn nhiều so với tên lửa, giúp tàu chiến có “kho đạn” lớn hơn với chi phí thấp hơn.
Tuy vậy, công nghệ railgun vẫn gặp nhiều thách thức. Hệ thống này cần nguồn điện cực lớn và hệ thống làm mát mạnh để bắn liên tiếp nhiều phát. Việc bắn đạn ở vận tốc rất cao cũng khiến nòng pháo bị mài mòn nhanh, làm giảm độ chính xác và tuổi thọ của vũ khí.
Trong khi Mỹ từng tạm dừng chương trình, nhiều quốc gia khác vẫn tiếp tục theo đuổi công nghệ này. Nhật Bản đã thử nghiệm pháo điện từ trên tàu vào năm 2024, còn Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang phát triển các phiên bản của riêng mình.
Việc nguyên mẫu pháo điện từ của Hải quân Mỹ vẫn được thử nghiệm cho thấy công nghệ này có thể chưa bị bỏ rơi hoàn toàn và nhiều khả năng sẽ quay trở lại trong các hệ thống vũ khí hải quân tương lai.(yahoo)
