Hư Trúc
Writer
Hạ viện Mỹ vừa thông qua một dự luật mới nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên Internet, trong bối cảnh các nền tảng mạng xã hội và dịch vụ trực tuyến ngày càng bị chỉ trích vì tác động tiêu cực đến người dùng trẻ tuổi.
Dự luật có tên Kids Internet and Digital Safety Act, gọi tắt là KIDS Act, được Hạ viện Mỹ thông qua với tỷ lệ 267 phiếu thuận và 117 phiếu chống. Nội dung chính của dự luật là yêu cầu các nền tảng trực tuyến cung cấp thêm công cụ bảo vệ trẻ em, trong đó có các biện pháp giúp người dùng nhỏ tuổi hạn chế những tính năng gây nghiện và nhiều chính sách bảo vệ khác.
Việc Hạ viện thông qua dự luật cho thấy áp lực chính trị tại Mỹ đối với các công ty công nghệ đang tiếp tục gia tăng. Trong vài năm qua, những cái tên như Meta, Google, TikTok hay Snap liên tục đối mặt với các cáo buộc rằng sản phẩm của họ được thiết kế để giữ chân người dùng quá mức, gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của trẻ em và thanh thiếu niên. Reuters từng ghi nhận các công ty này đang phải đối mặt với hàng nghìn vụ kiện tại tòa án liên bang và tiểu bang ở California liên quan đến cáo buộc thiết kế nền tảng gây nghiện và làm tổn hại sức khỏe tinh thần trẻ em.
Tuy nhiên, dự luật của Hạ viện nhiều khả năng chưa thể trở thành luật ngay. Tại Thượng viện, một số nghị sĩ đang ủng hộ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn, đặc biệt là điều khoản “duty of care”, tức yêu cầu các công ty phải thiết kế nền tảng với trách nhiệm bảo vệ an toàn cho trẻ em ngay từ đầu. Phiên bản của Hạ viện không bao gồm điều khoản này, khiến hai viện có thể phải tiếp tục thương lượng trước khi đi đến văn bản cuối cùng.
Tranh cãi lớn nằm ở câu hỏi: nên buộc các nền tảng công nghệ chủ động chịu trách nhiệm đến đâu? Các bên ủng hộ quy định mạnh cho rằng chỉ cung cấp công cụ kiểm soát cho phụ huynh hoặc trẻ em là chưa đủ, bởi nhiều rủi ro đến từ chính cách nền tảng được thiết kế, như thuật toán đề xuất nội dung, thông báo liên tục, cuộn vô hạn hay cơ chế khuyến khích tương tác quá mức.
Trong khi đó, các công ty công nghệ và một số nhà lập pháp lo ngại quy định quá rộng có thể dẫn đến kiểm duyệt nội dung, tăng gánh nặng tuân thủ hoặc tạo ra xung đột với luật của từng bang. Đây cũng là lý do dự luật liên bang trở nên phức tạp: nếu luật mới hạn chế quyền của các bang trong việc tự ban hành quy định riêng, nhiều tổng chưởng lý bang có thể phản đối. Trước đó, một nhóm tổng chưởng lý thuộc đảng Cộng hòa từng cảnh báo rằng KIDS Act có thể làm suy yếu quyền lập pháp của các bang trong quản lý mạng xã hội.
Động thái của Mỹ diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang siết chặt việc trẻ em sử dụng mạng xã hội. Đức gần đây có đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi lập tài khoản mạng xã hội, trong khi nhiều nước khác cũng đang cân nhắc hoặc triển khai quy định giới hạn độ tuổi, xác minh tuổi và tăng trách nhiệm của nền tảng trực tuyến.
Nếu được Thượng viện thông qua và Tổng thống ký ban hành, KIDS Act có thể trở thành một trong những bước đi đáng chú ý nhất của Mỹ trong nỗ lực quản lý tác động của Internet đối với trẻ em. Dù vậy, phiên bản cuối cùng của dự luật vẫn còn chưa chắc chắn, đặc biệt ở các điểm nhạy cảm như trách nhiệm thiết kế sản phẩm, quyền của các bang và mức độ can thiệp vào hoạt động của các nền tảng công nghệ.
Dự luật có tên Kids Internet and Digital Safety Act, gọi tắt là KIDS Act, được Hạ viện Mỹ thông qua với tỷ lệ 267 phiếu thuận và 117 phiếu chống. Nội dung chính của dự luật là yêu cầu các nền tảng trực tuyến cung cấp thêm công cụ bảo vệ trẻ em, trong đó có các biện pháp giúp người dùng nhỏ tuổi hạn chế những tính năng gây nghiện và nhiều chính sách bảo vệ khác.
Việc Hạ viện thông qua dự luật cho thấy áp lực chính trị tại Mỹ đối với các công ty công nghệ đang tiếp tục gia tăng. Trong vài năm qua, những cái tên như Meta, Google, TikTok hay Snap liên tục đối mặt với các cáo buộc rằng sản phẩm của họ được thiết kế để giữ chân người dùng quá mức, gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của trẻ em và thanh thiếu niên. Reuters từng ghi nhận các công ty này đang phải đối mặt với hàng nghìn vụ kiện tại tòa án liên bang và tiểu bang ở California liên quan đến cáo buộc thiết kế nền tảng gây nghiện và làm tổn hại sức khỏe tinh thần trẻ em.
Tuy nhiên, dự luật của Hạ viện nhiều khả năng chưa thể trở thành luật ngay. Tại Thượng viện, một số nghị sĩ đang ủng hộ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn, đặc biệt là điều khoản “duty of care”, tức yêu cầu các công ty phải thiết kế nền tảng với trách nhiệm bảo vệ an toàn cho trẻ em ngay từ đầu. Phiên bản của Hạ viện không bao gồm điều khoản này, khiến hai viện có thể phải tiếp tục thương lượng trước khi đi đến văn bản cuối cùng.
Tranh cãi lớn nằm ở câu hỏi: nên buộc các nền tảng công nghệ chủ động chịu trách nhiệm đến đâu? Các bên ủng hộ quy định mạnh cho rằng chỉ cung cấp công cụ kiểm soát cho phụ huynh hoặc trẻ em là chưa đủ, bởi nhiều rủi ro đến từ chính cách nền tảng được thiết kế, như thuật toán đề xuất nội dung, thông báo liên tục, cuộn vô hạn hay cơ chế khuyến khích tương tác quá mức.
Trong khi đó, các công ty công nghệ và một số nhà lập pháp lo ngại quy định quá rộng có thể dẫn đến kiểm duyệt nội dung, tăng gánh nặng tuân thủ hoặc tạo ra xung đột với luật của từng bang. Đây cũng là lý do dự luật liên bang trở nên phức tạp: nếu luật mới hạn chế quyền của các bang trong việc tự ban hành quy định riêng, nhiều tổng chưởng lý bang có thể phản đối. Trước đó, một nhóm tổng chưởng lý thuộc đảng Cộng hòa từng cảnh báo rằng KIDS Act có thể làm suy yếu quyền lập pháp của các bang trong quản lý mạng xã hội.
Động thái của Mỹ diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang siết chặt việc trẻ em sử dụng mạng xã hội. Đức gần đây có đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi lập tài khoản mạng xã hội, trong khi nhiều nước khác cũng đang cân nhắc hoặc triển khai quy định giới hạn độ tuổi, xác minh tuổi và tăng trách nhiệm của nền tảng trực tuyến.
Nếu được Thượng viện thông qua và Tổng thống ký ban hành, KIDS Act có thể trở thành một trong những bước đi đáng chú ý nhất của Mỹ trong nỗ lực quản lý tác động của Internet đối với trẻ em. Dù vậy, phiên bản cuối cùng của dự luật vẫn còn chưa chắc chắn, đặc biệt ở các điểm nhạy cảm như trách nhiệm thiết kế sản phẩm, quyền của các bang và mức độ can thiệp vào hoạt động của các nền tảng công nghệ.
