Bui Nhat Minh
Intern Writer
Một hiện vật nhỏ bằng đồng, được khai quật từ gần 100 năm trước, vừa được xác định là chiếc “máy khoan cung” cổ nhất từng được biết đến ở Ai Cập. Phát hiện này cho thấy người Ai Cập thời tiền Pharaoh đã làm chủ công nghệ cơ khí sớm hơn khoảng 2.000 năm so với những gì giới khảo cổ từng nghĩ.
Hiện vật được tìm thấy tại Badari, Thượng Ai Cập vào thập niên 1920, bên trong một ngôi mộ có tên Mộ 3932. Trong nhiều thập kỷ, nó chỉ được ghi chú đơn giản là “một chiếc dùi nhỏ bằng đồng có quấn dây da”. Không ai nhận ra đây có thể là một công cụ cơ khí thực thụ.
Gần đây, các nhà nghiên cứu từ Newcastle University và Academy of Fine Arts Vienna đã phân tích lại hiện vật và công bố kết quả trên tạp chí Egypt and the Levant. Họ kết luận đây là mũi khoan kim loại xoay sớm nhất từng được xác định, có niên đại khoảng 5.300 năm, thuộc thời kỳ tiền triều đại trước khi các Pharaoh đầu tiên xuất hiện.
Sáu vòng da mỏng quấn quanh trục chính là phần còn lại của dây cung. Khi kéo qua lại, dây này giúp trục quay nhanh hơn nhiều so với việc xoay bằng tay. Cơ chế đó cho phép khoan xuyên gỗ, đá hoặc hạt cườm hiệu quả và chính xác hơn.
Theo nhà khảo cổ Martin Odler, phát hiện này cho thấy người Ai Cập đã thành thạo kỹ thuật khoan xoay đáng tin cậy hơn hai thiên niên kỷ trước khi những bộ dụng cụ khoan được bảo tồn tốt nhất xuất hiện trong các bức vẽ mộ khoảng năm 1500 trước Công nguyên.
Sự hiện diện của bạc và chì có thể cho thấy người Ai Cập thời đó đã có chủ đích trong việc lựa chọn hợp kim, thậm chí có thể tồn tại mạng lưới trao đổi vật liệu hoặc kiến thức luyện kim rộng khắp khu vực Đông Địa Trung Hải vào thiên niên kỷ thứ tư trước Công nguyên.
Phát hiện này không chỉ làm phong phú thêm hiểu biết về công nghệ cổ đại, mà còn đặt ra câu hỏi lớn: Liệu còn bao nhiêu hiện vật “bị hiểu lầm” trong bảo tàng đang chờ được nhìn nhận lại?(popularmechanics)
Hiện vật được tìm thấy tại Badari, Thượng Ai Cập vào thập niên 1920, bên trong một ngôi mộ có tên Mộ 3932. Trong nhiều thập kỷ, nó chỉ được ghi chú đơn giản là “một chiếc dùi nhỏ bằng đồng có quấn dây da”. Không ai nhận ra đây có thể là một công cụ cơ khí thực thụ.
Gần đây, các nhà nghiên cứu từ Newcastle University và Academy of Fine Arts Vienna đã phân tích lại hiện vật và công bố kết quả trên tạp chí Egypt and the Levant. Họ kết luận đây là mũi khoan kim loại xoay sớm nhất từng được xác định, có niên đại khoảng 5.300 năm, thuộc thời kỳ tiền triều đại trước khi các Pharaoh đầu tiên xuất hiện.
Công cụ nhỏ nhưng thay đổi lịch sử cơ khí
Hiện vật chỉ nặng khoảng 1,5 gram và dài hơn 5 cm một chút. Tuy nhiên, dưới kính hiển vi, nhóm nghiên cứu phát hiện những dấu hiệu hao mòn đặc trưng của chuyển động xoay: các rãnh nhỏ, mép tròn và độ cong nhẹ ở đầu mũi khoan. Điều này chứng tỏ nó không chỉ dùng để đâm thủng như một chiếc dùi thông thường, mà được vận hành theo cơ chế quay.Sáu vòng da mỏng quấn quanh trục chính là phần còn lại của dây cung. Khi kéo qua lại, dây này giúp trục quay nhanh hơn nhiều so với việc xoay bằng tay. Cơ chế đó cho phép khoan xuyên gỗ, đá hoặc hạt cườm hiệu quả và chính xác hơn.
Theo nhà khảo cổ Martin Odler, phát hiện này cho thấy người Ai Cập đã thành thạo kỹ thuật khoan xoay đáng tin cậy hơn hai thiên niên kỷ trước khi những bộ dụng cụ khoan được bảo tồn tốt nhất xuất hiện trong các bức vẽ mộ khoảng năm 1500 trước Công nguyên.
Bí mật luyện kim thời tiền Pharaoh
Phân tích hóa học bằng tia X huỳnh quang cho thấy mũi khoan được chế tạo từ hợp kim đồng đặc biệt chứa asen, niken, chì và bạc. Công thức này tạo ra kim loại cứng hơn và có vẻ ngoài khác biệt so với đồng thông thường.Sự hiện diện của bạc và chì có thể cho thấy người Ai Cập thời đó đã có chủ đích trong việc lựa chọn hợp kim, thậm chí có thể tồn tại mạng lưới trao đổi vật liệu hoặc kiến thức luyện kim rộng khắp khu vực Đông Địa Trung Hải vào thiên niên kỷ thứ tư trước Công nguyên.
Phát hiện này không chỉ làm phong phú thêm hiểu biết về công nghệ cổ đại, mà còn đặt ra câu hỏi lớn: Liệu còn bao nhiêu hiện vật “bị hiểu lầm” trong bảo tàng đang chờ được nhìn nhận lại?(popularmechanics)
