Thảo Nông
Writer
Bước sang năm 2026, thị trường phần cứng máy tính toàn cầu đang trải qua một cơn địa chấn chưa từng có tiền lệ. Trong khi các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Google, Microsoft và Meta đang dốc toàn lực vào cuộc chạy đua vũ trang xây dựng hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo (AI), một "nạn nhân" không ngờ tới đã xuất hiện: cộng đồng game thủ và thiết bị cầm tay Steam Deck. Sự thâu tóm quyết liệt nguồn cung chip nhớ của các ông lớn đã tạo ra một cơn khan hiếm trầm trọng đối với dòng chip DDR5 và bộ nhớ lưu trữ tốc độ cao, đẩy giá thành linh kiện lên mức kỷ lục và đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của các thiết bị chơi game bình dân.
Giấc mơ PC giá rẻ tan vỡ và thế khó của "Pháo đài" Steam Deck
Trước đây, việc tự lắp ráp một bộ máy tính (PC) chơi game tầm trung với ngân sách khoảng 600-800 USD là điều nằm trong tầm tay của đại đa số người dùng. Tuy nhiên, bối cảnh năm 2026 đã hoàn toàn thay đổi. Giá RAM tăng phi mã khiến giấc mơ này trở nên xa xỉ, đẩy người dùng phổ thông ra khỏi cuộc chơi. Trong cơn bão giá đó, Steam Deck của Valve từng được ví như "pháo đài" cuối cùng, nơi game thủ có thể tìm thấy sự cân bằng giữa hiệu năng và chi phí. Nhưng trớ trêu thay, chính thiết kế phần cứng cố định – vốn là ưu điểm giúp tối ưu hóa trải nghiệm của máy – nay lại trở thành "gót chân Achilles" chí mạng.
Vấn đề cốt lõi nằm ở dung lượng bộ nhớ RAM. Vào thời điểm Steam Deck ra mắt, con số 16GB được xem là tiêu chuẩn lý tưởng. Nhưng đến năm 2026, khi các tựa game AAA thế hệ mới bắt đầu yêu cầu cấu hình tối thiểu cao hơn để xử lý đồ họa phức tạp và các tác vụ AI trong game, 16GB trở nên chật chội. Valve đang đứng trước một bài toán "tiến thoái lưỡng nan": Nếu giữ nguyên cấu hình cũ, Steam Deck sẽ nhanh chóng trở thành một thiết bị lỗi thời, không thể chạy nổi các bom tấn mới. Ngược lại, nếu nâng cấp lên phiên bản "Steam Deck 2" với dung lượng RAM lớn hơn (như 32GB hay 64GB), mức giá của thiết bị sẽ bị đội lên cao ngất ngưởng do chi phí linh kiện đầu vào, khiến nó mất đi lợi thế cạnh tranh cốt lõi là giá rẻ.
Cháy hàng tại Mỹ và Nhật Bản: Tín hiệu của sự đứt gãy chuỗi cung ứng
Những lo ngại về lý thuyết đã nhanh chóng chuyển thành thực tế khắc nghiệt. Theo báo cáo mới nhất từ trang tin công nghệ Tom's Hardware, các phiên bản Steam Deck OLED hiện đang rơi vào tình trạng cháy hàng nghiêm trọng tại hai thị trường trọng điểm là Mỹ và Nhật Bản. Tình hình càng trở nên bi đát hơn đối với dòng máy sử dụng màn hình LCD cũ, vốn đã bị Valve tuyên bố khai tử tại Mỹ từ tháng 12/2025. Hiện tại, những chiếc máy LCD cuối cùng đang trên đà biến mất hoàn toàn khỏi mọi kệ hàng ngay khi lượng tồn kho cạn kiệt, để lại một khoảng trống lớn trên thị trường.
Mặc dù Valve vẫn giữ thái độ im lặng trước các câu hỏi về nguyên nhân cụ thể khiến nguồn cung Steam Deck OLED đột ngột "đứt đoạn", nhưng giới phân tích tài chính và công nghệ đều đồng thuận rằng cuộc khủng hoảng RAM toàn cầu chính là thủ phạm. Không chỉ Steam Deck, các đối thủ cạnh tranh trong mảng PC cầm tay (Handheld PC) như ASUS hay Lenovo cũng đang lâm vào tình cảnh tương tự, buộc phải trì hoãn các dự án mới hoặc cắt giảm tính năng để duy trì mức giá bán có thể chấp nhận được.
Hệ lụy dây chuyền: Từ phần cứng đến nhà phát triển game
Sự khan hiếm linh kiện không chỉ lấy đi cơ hội sở hữu máy của người dùng, mà còn bóp nghẹt khả năng sáng tạo của các nhà sản xuất. Dù chưa chính thức thừa nhận về Steam Deck, Valve đã phải xác nhận rằng cơn bão giá linh kiện là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc trì hoãn vô thời hạn dự án Steam Machine thế hệ mới. Đại diện hãng cho biết họ đang phải cân nhắc cực kỳ thận trọng về giá bán và khả năng cung ứng đầu ra trước tình trạng "thiếu hụt bộ nhớ và linh kiện lưu trữ" đang diễn biến phức tạp và chưa có hồi kết.
Tác động tiêu cực này còn lan rộng sang cả giới phát triển phần mềm. Các studio game hiện đang bị kẹt giữa hai dòng nước: Một bên là áp lực phải chạy theo những công nghệ đồ họa đỉnh cao và cơ chế game phức tạp vốn "ngốn" rất nhiều bộ nhớ; bên kia là thực tế thị trường nơi đa số người dùng vẫn đang mắc kẹt với những thiết bị cũ như Steam Deck do không thể nâng cấp. Họ buộc phải lựa chọn giữa việc tối ưu hóa game cho phần cứng hạn chế để giữ chân tệp khách hàng khổng lồ, hoặc chấp nhận rủi ro tung ra những tựa game sát phần cứng mà chỉ một nhóm nhỏ game thủ thượng lưu mới có thể trải nghiệm.
Giấc mơ PC giá rẻ tan vỡ và thế khó của "Pháo đài" Steam Deck
Trước đây, việc tự lắp ráp một bộ máy tính (PC) chơi game tầm trung với ngân sách khoảng 600-800 USD là điều nằm trong tầm tay của đại đa số người dùng. Tuy nhiên, bối cảnh năm 2026 đã hoàn toàn thay đổi. Giá RAM tăng phi mã khiến giấc mơ này trở nên xa xỉ, đẩy người dùng phổ thông ra khỏi cuộc chơi. Trong cơn bão giá đó, Steam Deck của Valve từng được ví như "pháo đài" cuối cùng, nơi game thủ có thể tìm thấy sự cân bằng giữa hiệu năng và chi phí. Nhưng trớ trêu thay, chính thiết kế phần cứng cố định – vốn là ưu điểm giúp tối ưu hóa trải nghiệm của máy – nay lại trở thành "gót chân Achilles" chí mạng.
Vấn đề cốt lõi nằm ở dung lượng bộ nhớ RAM. Vào thời điểm Steam Deck ra mắt, con số 16GB được xem là tiêu chuẩn lý tưởng. Nhưng đến năm 2026, khi các tựa game AAA thế hệ mới bắt đầu yêu cầu cấu hình tối thiểu cao hơn để xử lý đồ họa phức tạp và các tác vụ AI trong game, 16GB trở nên chật chội. Valve đang đứng trước một bài toán "tiến thoái lưỡng nan": Nếu giữ nguyên cấu hình cũ, Steam Deck sẽ nhanh chóng trở thành một thiết bị lỗi thời, không thể chạy nổi các bom tấn mới. Ngược lại, nếu nâng cấp lên phiên bản "Steam Deck 2" với dung lượng RAM lớn hơn (như 32GB hay 64GB), mức giá của thiết bị sẽ bị đội lên cao ngất ngưởng do chi phí linh kiện đầu vào, khiến nó mất đi lợi thế cạnh tranh cốt lõi là giá rẻ.
Cháy hàng tại Mỹ và Nhật Bản: Tín hiệu của sự đứt gãy chuỗi cung ứng
Những lo ngại về lý thuyết đã nhanh chóng chuyển thành thực tế khắc nghiệt. Theo báo cáo mới nhất từ trang tin công nghệ Tom's Hardware, các phiên bản Steam Deck OLED hiện đang rơi vào tình trạng cháy hàng nghiêm trọng tại hai thị trường trọng điểm là Mỹ và Nhật Bản. Tình hình càng trở nên bi đát hơn đối với dòng máy sử dụng màn hình LCD cũ, vốn đã bị Valve tuyên bố khai tử tại Mỹ từ tháng 12/2025. Hiện tại, những chiếc máy LCD cuối cùng đang trên đà biến mất hoàn toàn khỏi mọi kệ hàng ngay khi lượng tồn kho cạn kiệt, để lại một khoảng trống lớn trên thị trường.
Mặc dù Valve vẫn giữ thái độ im lặng trước các câu hỏi về nguyên nhân cụ thể khiến nguồn cung Steam Deck OLED đột ngột "đứt đoạn", nhưng giới phân tích tài chính và công nghệ đều đồng thuận rằng cuộc khủng hoảng RAM toàn cầu chính là thủ phạm. Không chỉ Steam Deck, các đối thủ cạnh tranh trong mảng PC cầm tay (Handheld PC) như ASUS hay Lenovo cũng đang lâm vào tình cảnh tương tự, buộc phải trì hoãn các dự án mới hoặc cắt giảm tính năng để duy trì mức giá bán có thể chấp nhận được.
Hệ lụy dây chuyền: Từ phần cứng đến nhà phát triển game
Sự khan hiếm linh kiện không chỉ lấy đi cơ hội sở hữu máy của người dùng, mà còn bóp nghẹt khả năng sáng tạo của các nhà sản xuất. Dù chưa chính thức thừa nhận về Steam Deck, Valve đã phải xác nhận rằng cơn bão giá linh kiện là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc trì hoãn vô thời hạn dự án Steam Machine thế hệ mới. Đại diện hãng cho biết họ đang phải cân nhắc cực kỳ thận trọng về giá bán và khả năng cung ứng đầu ra trước tình trạng "thiếu hụt bộ nhớ và linh kiện lưu trữ" đang diễn biến phức tạp và chưa có hồi kết.
Tác động tiêu cực này còn lan rộng sang cả giới phát triển phần mềm. Các studio game hiện đang bị kẹt giữa hai dòng nước: Một bên là áp lực phải chạy theo những công nghệ đồ họa đỉnh cao và cơ chế game phức tạp vốn "ngốn" rất nhiều bộ nhớ; bên kia là thực tế thị trường nơi đa số người dùng vẫn đang mắc kẹt với những thiết bị cũ như Steam Deck do không thể nâng cấp. Họ buộc phải lựa chọn giữa việc tối ưu hóa game cho phần cứng hạn chế để giữ chân tệp khách hàng khổng lồ, hoặc chấp nhận rủi ro tung ra những tựa game sát phần cứng mà chỉ một nhóm nhỏ game thủ thượng lưu mới có thể trải nghiệm.
