Chuẩn đô đốc Mỹ: Trung Quốc là mối đe dọa dưới nước lớn nhất; số lượng tàu ngầm hạt nhân của nước này sẽ vượt xa Nga trong 10 năm tới

[NhatDuy]

Hải quân Mỹ từ lâu sở hữu hạm đội tàu ngầm hạt nhân lớn nhất thế giới, nhưng lợi thế này đang đứng trước nguy cơ bị thu hẹp khi Hải quân Trung Quốc liên tục mở rộng lực lượng. Một báo cáo trên tạp chí The National Interest cho biết tại Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ - Trung, Chuẩn đô đốc Brooks, Giám đốc Văn phòng Tình báo Hải quân Mỹ, nhận định Trung Quốc hiện là mối đe dọa dưới nước lớn nhất.

Hiện Hải quân Trung Quốc có khoảng 59 tàu ngầm, trong khi Hải quân Mỹ sở hữu 71 chiếc. Dù khoảng cách vẫn khá rõ ràng, tốc độ mở rộng lực lượng tàu ngầm của Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp chênh lệch giữa hai bên.

Trung Quốc tăng tốc mở rộng hạm đội tàu ngầm​

Theo đánh giá của Mỹ, Trung Quốc đang triển khai chương trình đóng tàu lớn nhất trong lịch sử của mình, không chỉ đối với tàu chiến mặt nước mà còn cả tàu ngầm. Truyền thông và giới quân sự Mỹ từ lâu đã theo dõi các kế hoạch phát triển đầy tham vọng của Hải quân Trung Quốc.

Chuẩn đô đốc Brooks cho rằng đến năm 2040, năng lực tác chiến dưới nước của Trung Quốc có thể tạo ra thách thức thực sự đối với ưu thế hàng hải của Mỹ. Điều này có thể khiến việc ứng phó khủng hoảng, triển khai sức mạnh quân sự và bảo vệ đồng minh của Washington trở nên phức tạp hơn.

Trong nhiều năm, lực lượng tàu ngầm Trung Quốc chủ yếu gồm các tàu chạy bằng động cơ thông thường. Loại tàu này có chi phí thấp hơn và dễ chế tạo hơn, nhưng tầm hoạt động hạn chế so với tàu ngầm hạt nhân. Nhờ số lượng lớn tàu ngầm diesel - điện, Trung Quốc hiện sở hữu một trong những hạm đội tàu ngầm đông đảo nhất thế giới, dù phần lớn không phải tàu ngầm hạt nhân.

Trong tương lai, Trung Quốc dự kiến đẩy mạnh phát triển tàu ngầm hạt nhân và có thể đóng mới từ 20 đến 30 chiếc. Trong vòng một thập kỷ tới, số lượng tàu ngầm hạt nhân của nước này có thể vượt Nga và đạt hơn 80 chiếc. Tuy vậy, xét về số lượng tuyệt đối hiện nay, Trung Quốc vẫn đứng thứ ba thế giới về tàu ngầm hạt nhân.

Theo dự báo của Hải quân Mỹ, đến năm 2035 Trung Quốc có thể sở hữu khoảng 40 tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân, bao gồm nhiều lớp tàu mới. Tốc độ phát triển này được cho là nhanh hơn dự đoán trước đó của Washington.

Khác biệt chiến lược hải quân và tranh luận về vai trò tàu ngầm​

Một số đánh giá của Mỹ cho rằng Trung Quốc trước đây không chú trọng phát triển hải quân vì thiếu truyền thống sức mạnh biển. Tuy nhiên, sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Bắc Kinh ngày càng quan tâm đến việc xây dựng lực lượng hải quân hiện đại và liên tục tăng đầu tư cho lĩnh vực này.

Trong quá khứ, Hải quân Trung Quốc chủ yếu tập trung vào nhiệm vụ phòng thủ ven biển và thường được coi là “hải quân vùng biển gần”. Chỉ từ đầu thế kỷ XXI, lực lượng này mới bắt đầu chuyển hướng sang xây dựng “hải quân viễn dương”, với khả năng triển khai lực lượng ra nhiều khu vực trên thế giới và duy trì hoạt động lâu dài trên đại dương.

Dù quy mô ngày càng lớn, chiến lược phát triển trang bị của Trung Quốc vẫn khác đáng kể so với Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực tàu ngầm. Trung Quốc vẫn ưu tiên tàu ngầm chạy bằng động cơ thông thường vì nhu cầu chiến lược khác biệt. Bắc Kinh không theo đuổi chiến lược quân sự toàn cầu giống Washington, nên nhu cầu xây dựng một hạm đội tàu ngầm hoàn toàn chạy bằng năng lượng hạt nhân không quá cấp thiết.

Trong khi đó, Hải quân Mỹ hiện sở hữu khoảng 71 tàu ngầm, được phân loại thành tàu ngầm tấn công, tàu ngầm mang tên lửa hành trình và tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo. Đây vẫn được coi là lực lượng tàu ngầm mạnh và hiện đại nhất thế giới.

Một số chuyên gia quân sự Mỹ gần đây tỏ ra lạc quan về hiệu quả chiến đấu của tàu ngầm hạt nhân sau khi một tàu ngầm Mỹ được cho là đã đánh chìm một tàu khu trục Iran ngoài khơi Sri Lanka trong một cuộc xung đột trước đó. Sự kiện này khiến nhiều nhà phân tích bắt đầu hình dung vai trò của lực lượng tàu ngầm Mỹ trong kịch bản xung đột Mỹ - Trung trong tương lai.

Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng đánh giá này mang tính suy đoán. Trong lịch sử hải chiến, tàu ngầm hiếm khi đóng vai trò chủ lực trong các trận hải chiến quyết định. Ban đầu, tàu ngầm được thiết kế chủ yếu để tấn công tàu thương mại và làm gián đoạn tuyến vận tải của đối phương.

Trong nhiều trận hải chiến lớn, tàu ngầm thường đóng vai trò hỗ trợ hơn là lực lượng trung tâm. Vì vậy, những dự đoán về vai trò quyết định của tàu ngầm trong các cuộc chiến tranh tương lai vẫn gây tranh cãi.

Một số ý kiến cũng cho rằng việc thúc đẩy Trung Quốc tập trung phát triển hạm đội tàu ngầm hạt nhân có thể khiến chi phí quân sự của nước này tăng mạnh. Tàu ngầm hạt nhân nổi bật với tầm hoạt động xa và thời gian lặn dài, nhưng chi phí chế tạo và vận hành rất cao.

Nếu Trung Quốc xây dựng một hạm đội tàu ngầm hoàn toàn chạy bằng năng lượng hạt nhân, chi phí có thể tăng đáng kể và ảnh hưởng đến các chương trình trang bị khác. Vì vậy, Trung Quốc vẫn được cho là sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược phát triển hải quân riêng thay vì chạy theo mô hình của Mỹ. (Sohu)