Hoàng Khang
Writer
Tuyến cáp quang biển quốc tế AAE-1 (Asia Africa Europe 1) vừa ghi nhận sự cố đứt gãy tại phân đoạn đi qua vùng biển Thái Lan ngay trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua. Sự cố này đã làm sụt giảm khoảng 3.700 Gbps, tương đương gần 10% tổng dung lượng kết nối Internet quốc tế của Việt Nam (hiện đạt mức 45.000 Gbps). Dù đây là một tổn thất không nhỏ về mặt hạ tầng vật lý, Cục Viễn thông thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định chất lượng dịch vụ Internet và thông tin liên lạc của người dùng trong nước gần như không bị ảnh hưởng.
Sơ đồ tuyến cáp quang biển AAE-1
Hệ thống dự phòng vững chắc
Sự ổn định đáng này đến từ năng lực ứng phó kịp thời và hệ thống dự phòng dung lượng dồi dào của các nhà mạng viễn thông. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, mức suy giảm 10% chưa đủ sức tạo ra sự mất cân đối giữa cung và cầu băng thông trên toàn mạng lưới. Ngay khi sự cố phát sinh, các doanh nghiệp viễn thông lớn đã lập tức kích hoạt các kịch bản ứng cứu, điều hướng lưu lượng sang các tuyến cáp biển và cáp đất liền thay thế để tránh tình trạng gián đoạn cục bộ.
Các số liệu thống kê thực tế đã minh chứng cho độ an toàn của hệ thống. FPT Telecom cho biết sau khi AAE-1 gặp trục trặc, tổng băng thông quốc tế còn lại của đơn vị là 5.290 Gbps. Ngay cả trong thời gian cao điểm nhất vào ngày mùng 3 Tết, lưu lượng sử dụng thực tế cũng chỉ chạm mức 2.467 Gbps, chiếm khoảng 46,6% năng lực mạng. Tương tự, hệ thống của MobiFone ghi nhận mức tải kênh quốc tế trung bình tăng từ 56% lên 64,2%, vẫn nằm sâu trong ngưỡng an toàn kỹ thuật. Hai ông lớn khác là Viettel và VNPT cũng đồng loạt lên tiếng khẳng định nguồn lưu lượng dự phòng đã được chuẩn bị đầy đủ, giúp người dùng lướt web, xem video và liên lạc xuyên suốt dịp lễ mà không cảm nhận được độ trễ.
Chiến lược thoát ly cáp biển và đa dạng hóa hạ tầng
Cáp quang biển từ lâu đã đóng vai trò là "xương sống" chủ đạo của Internet Việt Nam với sáu tuyến đang hoạt động gồm AAG, IA, AAE-1, APG và hai tuyến mới bổ sung là ADC, SJC2. Tuy nhiên, rủi ro đứt cáp vẫn luôn là một nỗi ám ảnh thường trực. Chỉ tính từ năm 2022 đến nay, hệ thống này đã hứng chịu gần 40 sự cố, trung bình mỗi năm xảy ra 10 lỗi. Ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng giám đốc VNPT, từng chia sẻ rằng việc sửa chữa cáp biển phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khách quan như thời tiết, thủ tục xin phép vùng biển các nước, khiến thời gian khắc phục thường kéo dài từ vài tháng, thậm chí lên đến cả năm.
Để giải quyết triệt để bài toán lệ thuộc này, hạ tầng Internet Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính chiến lược hướng tới sự đa dạng hóa. Điểm sáng lớn nhất là sự xuất hiện của VSTN, tuyến cáp quang đất liền đầu tiên do Việt Nam hoàn toàn làm chủ công nghệ được đưa vào vận hành từ năm 2025. Với dung lượng thiết kế khởi điểm 4 Tbps và khả năng mở rộng lên 12 Tbps, VSTN cho phép các đơn vị trong nước kiểm soát toàn trình luồng dữ liệu, giảm thiểu tối đa rủi ro gián đoạn so với môi trường cáp biển phức tạp.
Không dừng lại ở mặt đất và đáy biển, không gian mạng Việt Nam cũng đang rộng cửa đón nhận công nghệ Internet vệ tinh. Giữa tháng 2 năm 2026, dự án Starlink đã chính thức hoàn tất thủ tục và được cấp phép hoạt động thí điểm tại Việt Nam. Dù chưa công bố thời gian và mức giá cước thương mại, Cục Viễn thông đánh giá Internet vệ tinh sẽ là mảnh ghép dự phòng hoàn hảo cho hạ tầng mặt đất. Công nghệ này đặc biệt phát huy tác dụng trong việc phủ sóng tại các vùng địa hình đồi núi hiểm trở, hải đảo xa xôi và đảm bảo huyết mạch thông tin liên lạc không bị cắt đứt trong các tình huống ứng phó khẩn cấp với thiên tai.
#cápquanggặpsựcố
Sơ đồ tuyến cáp quang biển AAE-1
Hệ thống dự phòng vững chắc
Sự ổn định đáng này đến từ năng lực ứng phó kịp thời và hệ thống dự phòng dung lượng dồi dào của các nhà mạng viễn thông. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, mức suy giảm 10% chưa đủ sức tạo ra sự mất cân đối giữa cung và cầu băng thông trên toàn mạng lưới. Ngay khi sự cố phát sinh, các doanh nghiệp viễn thông lớn đã lập tức kích hoạt các kịch bản ứng cứu, điều hướng lưu lượng sang các tuyến cáp biển và cáp đất liền thay thế để tránh tình trạng gián đoạn cục bộ.
Các số liệu thống kê thực tế đã minh chứng cho độ an toàn của hệ thống. FPT Telecom cho biết sau khi AAE-1 gặp trục trặc, tổng băng thông quốc tế còn lại của đơn vị là 5.290 Gbps. Ngay cả trong thời gian cao điểm nhất vào ngày mùng 3 Tết, lưu lượng sử dụng thực tế cũng chỉ chạm mức 2.467 Gbps, chiếm khoảng 46,6% năng lực mạng. Tương tự, hệ thống của MobiFone ghi nhận mức tải kênh quốc tế trung bình tăng từ 56% lên 64,2%, vẫn nằm sâu trong ngưỡng an toàn kỹ thuật. Hai ông lớn khác là Viettel và VNPT cũng đồng loạt lên tiếng khẳng định nguồn lưu lượng dự phòng đã được chuẩn bị đầy đủ, giúp người dùng lướt web, xem video và liên lạc xuyên suốt dịp lễ mà không cảm nhận được độ trễ.
Chiến lược thoát ly cáp biển và đa dạng hóa hạ tầng
Cáp quang biển từ lâu đã đóng vai trò là "xương sống" chủ đạo của Internet Việt Nam với sáu tuyến đang hoạt động gồm AAG, IA, AAE-1, APG và hai tuyến mới bổ sung là ADC, SJC2. Tuy nhiên, rủi ro đứt cáp vẫn luôn là một nỗi ám ảnh thường trực. Chỉ tính từ năm 2022 đến nay, hệ thống này đã hứng chịu gần 40 sự cố, trung bình mỗi năm xảy ra 10 lỗi. Ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng giám đốc VNPT, từng chia sẻ rằng việc sửa chữa cáp biển phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khách quan như thời tiết, thủ tục xin phép vùng biển các nước, khiến thời gian khắc phục thường kéo dài từ vài tháng, thậm chí lên đến cả năm.
Để giải quyết triệt để bài toán lệ thuộc này, hạ tầng Internet Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính chiến lược hướng tới sự đa dạng hóa. Điểm sáng lớn nhất là sự xuất hiện của VSTN, tuyến cáp quang đất liền đầu tiên do Việt Nam hoàn toàn làm chủ công nghệ được đưa vào vận hành từ năm 2025. Với dung lượng thiết kế khởi điểm 4 Tbps và khả năng mở rộng lên 12 Tbps, VSTN cho phép các đơn vị trong nước kiểm soát toàn trình luồng dữ liệu, giảm thiểu tối đa rủi ro gián đoạn so với môi trường cáp biển phức tạp.
Không dừng lại ở mặt đất và đáy biển, không gian mạng Việt Nam cũng đang rộng cửa đón nhận công nghệ Internet vệ tinh. Giữa tháng 2 năm 2026, dự án Starlink đã chính thức hoàn tất thủ tục và được cấp phép hoạt động thí điểm tại Việt Nam. Dù chưa công bố thời gian và mức giá cước thương mại, Cục Viễn thông đánh giá Internet vệ tinh sẽ là mảnh ghép dự phòng hoàn hảo cho hạ tầng mặt đất. Công nghệ này đặc biệt phát huy tác dụng trong việc phủ sóng tại các vùng địa hình đồi núi hiểm trở, hải đảo xa xôi và đảm bảo huyết mạch thông tin liên lạc không bị cắt đứt trong các tình huống ứng phó khẩn cấp với thiên tai.
#cápquanggặpsựcố
Dự đoán giá cước Starlink tại Việt Nam sau khi chính thức đặt 4 trạm cổng mặt đất phủ từ Phú Thọ đến Thành phố Hồ Chí Minh
Việc Cục Tần số vô tuyến điện chính thức cấp 4 giấy phép cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam triển khai trạm cổng mặt đất tại Phú Thọ, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh là bước đệm vững chắc cho việc thương mại hóa mạng lưới 6.000 vệ tinh LEO. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với người...vnreview.vn
