Thảo Nông
Writer
Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, sau khi chính thức bước vào giai đoạn thí điểm từ tháng 9/2025, đang đứng trước những thay đổi mang tính nền tảng về cơ chế vận hành và nghĩa vụ thuế. Trong một động thái mới nhất nhằm minh bạch hóa dòng tiền và chống thất thu ngân sách, Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất quan trọng tại dự thảo Thông tư đang lấy ý kiến, yêu cầu các sàn giao dịch tài sản mã hóa phải chịu trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế cho nhà đầu tư, thay vì để người dùng tự giác thực hiện như trước đây.
Bộ Tài chính đề xuất chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa
Cơ chế "khấu trừ tại nguồn": Sàn giao dịch đóng vai trò "cánh tay nối dài" của cơ quan thuế
Theo nội dung dự thảo, mọi giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa của tổ chức nước ngoài và cá nhân (bao gồm cả đối tượng cư trú và không cư trú) sẽ chịu mức thuế thu nhập là 0,1% trên tổng doanh thu mỗi lần chuyển nhượng. Điểm đáng chú ý nhất là trách nhiệm thu nộp khoản thuế này được chuyển giao hoàn toàn cho tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, hay còn gọi là sàn giao dịch.
Bộ Tài chính lý giải rằng đặc thù của thị trường tiền số là số lượng giao dịch cực lớn, diễn ra liên tục với tốc độ chóng mặt và doanh thu biến động mạnh. Do đó, việc để từng cá nhân tự kê khai là bất khả thi và khó kiểm soát. Thay vào đó, mô hình quản lý tập trung thông qua các sàn giao dịch sẽ hiệu quả hơn. Các sàn này sẽ có nghĩa vụ thực hiện kê khai và nộp thuế thay cho người dùng định kỳ hàng tháng. Quy định này có nét tương đồng với cơ chế đang áp dụng cho các sàn thương mại điện tử, giúp cơ quan quản lý nắm bắt kịp thời nguồn thu và giảm thiểu rủi ro trốn thuế.
Mô hình "3 trong 1" và rào cản gia nhập thị trường khổng lồ
Bối cảnh của đề xuất này nằm trong khuôn khổ chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa kéo dài 5 năm, bắt đầu từ tháng 9/2025. Khác với thị trường chứng khoán truyền thống nơi các chức năng được phân tách rõ ràng giữa Sở giao dịch, Trung tâm lưu ký (VSD) và Công ty chứng khoán, thị trường tài sản mã hóa trong giai đoạn thí điểm sẽ vận hành theo mô hình tập trung "3 trong 1". Điều này có nghĩa là một sàn giao dịch tài sản mã hóa sẽ phải đảm nhiệm cùng lúc vai trò tổ chức thị trường, lưu ký tài sản và môi giới giao dịch.
Để đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính non trẻ này, các quy định về vốn và sở hữu được thiết lập ở mức cực kỳ khắt khe. Theo đó, để thành lập một sàn giao dịch tài sản số, doanh nghiệp cần phải có vốn điều lệ tối thiểu lên tới 10.000 tỷ đồng. Đây là một con số khổng lồ, cao gấp 3 lần mức vốn pháp định của một ngân hàng thương mại và gấp khoảng 33 lần so với yêu cầu đối với một công ty vận tải hàng không. Ngoài ra, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các sàn này cũng bị giới hạn ở mức tối đa 49%.
Những rào cản kỹ thuật và tài chính này cho thấy quan điểm thận trọng nhưng quyết liệt của Chính phủ: chỉ những định chế tài chính thực sự hùng mạnh, có cam kết lâu dài mới được phép tham gia vận hành thị trường. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một môi trường giao dịch an toàn, minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và ngăn chặn các rủi ro rửa tiền hay lừa đảo vốn thường trực trong thế giới tiền số.
Tài sản mã hóa: Định danh pháp lý và lộ trình 5 năm
Trong dự thảo, tài sản mã hóa được định nghĩa rõ ràng là một loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao. Việc chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán các loại tài sản này trên lãnh thổ Việt Nam bắt buộc phải thực hiện bằng đồng Việt Nam (VND), chấm dứt tình trạng giao dịch bằng ngoại tệ hoặc các loại tiền ổn định (stablecoin) không được kiểm soát.
Giai đoạn thí điểm 5 năm (từ 9/2025 đến 2030) được xem là thời gian "lửa thử vàng" để các cơ quan quản lý hoàn thiện khung pháp lý. Các hoạt động được phép thí điểm bao gồm chào bán, phát hành tài sản mã hóa; tổ chức thị trường giao dịch và cung cấp các dịch vụ liên quan. Với đề xuất thu thuế 0,1% trên doanh thu và yêu cầu vốn 10.000 tỷ đồng, Việt Nam đang từng bước đưa thị trường tài sản mã hóa từ "vùng xám" bước ra ánh sáng, trở thành một kênh đầu tư chính thống chịu sự quản lý chặt chẽ của nhà nước.
Bộ Tài chính đề xuất chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa
Cơ chế "khấu trừ tại nguồn": Sàn giao dịch đóng vai trò "cánh tay nối dài" của cơ quan thuế
Theo nội dung dự thảo, mọi giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa của tổ chức nước ngoài và cá nhân (bao gồm cả đối tượng cư trú và không cư trú) sẽ chịu mức thuế thu nhập là 0,1% trên tổng doanh thu mỗi lần chuyển nhượng. Điểm đáng chú ý nhất là trách nhiệm thu nộp khoản thuế này được chuyển giao hoàn toàn cho tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, hay còn gọi là sàn giao dịch.
Bộ Tài chính lý giải rằng đặc thù của thị trường tiền số là số lượng giao dịch cực lớn, diễn ra liên tục với tốc độ chóng mặt và doanh thu biến động mạnh. Do đó, việc để từng cá nhân tự kê khai là bất khả thi và khó kiểm soát. Thay vào đó, mô hình quản lý tập trung thông qua các sàn giao dịch sẽ hiệu quả hơn. Các sàn này sẽ có nghĩa vụ thực hiện kê khai và nộp thuế thay cho người dùng định kỳ hàng tháng. Quy định này có nét tương đồng với cơ chế đang áp dụng cho các sàn thương mại điện tử, giúp cơ quan quản lý nắm bắt kịp thời nguồn thu và giảm thiểu rủi ro trốn thuế.
Mô hình "3 trong 1" và rào cản gia nhập thị trường khổng lồ
Bối cảnh của đề xuất này nằm trong khuôn khổ chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa kéo dài 5 năm, bắt đầu từ tháng 9/2025. Khác với thị trường chứng khoán truyền thống nơi các chức năng được phân tách rõ ràng giữa Sở giao dịch, Trung tâm lưu ký (VSD) và Công ty chứng khoán, thị trường tài sản mã hóa trong giai đoạn thí điểm sẽ vận hành theo mô hình tập trung "3 trong 1". Điều này có nghĩa là một sàn giao dịch tài sản mã hóa sẽ phải đảm nhiệm cùng lúc vai trò tổ chức thị trường, lưu ký tài sản và môi giới giao dịch.
Để đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính non trẻ này, các quy định về vốn và sở hữu được thiết lập ở mức cực kỳ khắt khe. Theo đó, để thành lập một sàn giao dịch tài sản số, doanh nghiệp cần phải có vốn điều lệ tối thiểu lên tới 10.000 tỷ đồng. Đây là một con số khổng lồ, cao gấp 3 lần mức vốn pháp định của một ngân hàng thương mại và gấp khoảng 33 lần so với yêu cầu đối với một công ty vận tải hàng không. Ngoài ra, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các sàn này cũng bị giới hạn ở mức tối đa 49%.
Những rào cản kỹ thuật và tài chính này cho thấy quan điểm thận trọng nhưng quyết liệt của Chính phủ: chỉ những định chế tài chính thực sự hùng mạnh, có cam kết lâu dài mới được phép tham gia vận hành thị trường. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một môi trường giao dịch an toàn, minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và ngăn chặn các rủi ro rửa tiền hay lừa đảo vốn thường trực trong thế giới tiền số.
Tài sản mã hóa: Định danh pháp lý và lộ trình 5 năm
Trong dự thảo, tài sản mã hóa được định nghĩa rõ ràng là một loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao. Việc chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán các loại tài sản này trên lãnh thổ Việt Nam bắt buộc phải thực hiện bằng đồng Việt Nam (VND), chấm dứt tình trạng giao dịch bằng ngoại tệ hoặc các loại tiền ổn định (stablecoin) không được kiểm soát.
Giai đoạn thí điểm 5 năm (từ 9/2025 đến 2030) được xem là thời gian "lửa thử vàng" để các cơ quan quản lý hoàn thiện khung pháp lý. Các hoạt động được phép thí điểm bao gồm chào bán, phát hành tài sản mã hóa; tổ chức thị trường giao dịch và cung cấp các dịch vụ liên quan. Với đề xuất thu thuế 0,1% trên doanh thu và yêu cầu vốn 10.000 tỷ đồng, Việt Nam đang từng bước đưa thị trường tài sản mã hóa từ "vùng xám" bước ra ánh sáng, trở thành một kênh đầu tư chính thống chịu sự quản lý chặt chẽ của nhà nước.
Äá» xuất sà n khấu trừ, ná»p thay thuế chuyá»n nhượng tà i sản mã hóa
Bá» Tà i chÃnh Äá» xuất sà n giao dá»ch tà i sản mã hóa khấu trừ, kê khai và ná»p thay thuế vá»i các giao dá»ch chuyá»n nhượng của tá» chức nÆ°á»c ngoà i và cá nhân.vnexpress.net
