Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố thông tin chính thức về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026, sau khi xuất hiện một số ý kiến tranh luận xung quanh kỳ thi này.
Cuộc thi diễn ra từ ngày 20 đến 22/3/2026, thu hút 51 đơn vị tham dự gồm toàn bộ 34 tỉnh thành và 17 trường đại học, với 242 dự án của 457 học sinh. Ban tổ chức trao 145 giải, trong đó có 14 giải Nhất.
Đáng chú ý, dự án đoạt giải Nhất của hai học sinh Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình bị nghi ngờ vi phạm liêm chính khoa học sau khi xuất hiện các phản ánh trên mạng xã hội. Bộ đã thành lập tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia tiến sĩ từ các trường đại học và viện nghiên cứu để thẩm định độc lập.
Kết quả thẩm định cho thấy dự án về vật liệu Polyurethane Composite chống cháy, cách nhiệt và kháng vi sinh không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn. Kết quả kiểm tra bằng phần mềm Turnitin cho thấy độ trùng lặp nằm trong ngưỡng cho phép. Tổ tư vấn cũng xác nhận học sinh hoàn toàn có thể thực hiện các thí nghiệm với sự hướng dẫn của giáo viên, sử dụng trang thiết bị sẵn có tại các viện nghiên cứu trong nước.
Tổ tư vấn lưu ý đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, phù hợp với năng lực học sinh phổ thông, có giá trị ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, nhưng không phải nghiên cứu đột phá mang tính mới tuyệt đối.
Tại Hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế ISEF 2025 ở Mỹ, đoàn học sinh Việt Nam đoạt 6 giải chính thức và 4 giải đặc biệt, thành tích cao nhất từ trước đến nay.
Phải nói, Bộ đã phản hồi tương đối nhanh, thành lập tổ tư vấn độc lập gồm 5 tiến sĩ và công bố kết quả rõ ràng, thay vì im lặng hoặc bác bỏ phản ánh một cách chung chung. Tuy nhiên, Bộ kết luận học sinh "hoàn toàn có thể thực hiện được" dự án với sự hướng dẫn của giáo viên, nhưng câu hỏi thực chất mà dư luận đặt ra là mức độ đóng góp thực sự của học sinh so với giáo viên hướng dẫn là bao nhiêu, và điều này chưa được làm rõ. Hơn nữa, đây không phải lần đầu cuộc thi KHKT bị nghi vấn về chất lượng và tính trung thực. Bộ chưa có động thái nào cho thấy sẽ cải thiện cơ chế giám sát về dài hạn. Do đó, theo tôi phản hồi này đủ để khép lại vụ việc về mặt thủ tục, nhưng chưa đủ để xóa bỏ hoài nghi của dư luận về bản chất vấn đề.
Cuộc thi diễn ra từ ngày 20 đến 22/3/2026, thu hút 51 đơn vị tham dự gồm toàn bộ 34 tỉnh thành và 17 trường đại học, với 242 dự án của 457 học sinh. Ban tổ chức trao 145 giải, trong đó có 14 giải Nhất.
Đáng chú ý, dự án đoạt giải Nhất của hai học sinh Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình bị nghi ngờ vi phạm liêm chính khoa học sau khi xuất hiện các phản ánh trên mạng xã hội. Bộ đã thành lập tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia tiến sĩ từ các trường đại học và viện nghiên cứu để thẩm định độc lập.
Kết quả thẩm định cho thấy dự án về vật liệu Polyurethane Composite chống cháy, cách nhiệt và kháng vi sinh không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn. Kết quả kiểm tra bằng phần mềm Turnitin cho thấy độ trùng lặp nằm trong ngưỡng cho phép. Tổ tư vấn cũng xác nhận học sinh hoàn toàn có thể thực hiện các thí nghiệm với sự hướng dẫn của giáo viên, sử dụng trang thiết bị sẵn có tại các viện nghiên cứu trong nước.
Tổ tư vấn lưu ý đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, phù hợp với năng lực học sinh phổ thông, có giá trị ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, nhưng không phải nghiên cứu đột phá mang tính mới tuyệt đối.
Tại Hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế ISEF 2025 ở Mỹ, đoàn học sinh Việt Nam đoạt 6 giải chính thức và 4 giải đặc biệt, thành tích cao nhất từ trước đến nay.
Phải nói, Bộ đã phản hồi tương đối nhanh, thành lập tổ tư vấn độc lập gồm 5 tiến sĩ và công bố kết quả rõ ràng, thay vì im lặng hoặc bác bỏ phản ánh một cách chung chung. Tuy nhiên, Bộ kết luận học sinh "hoàn toàn có thể thực hiện được" dự án với sự hướng dẫn của giáo viên, nhưng câu hỏi thực chất mà dư luận đặt ra là mức độ đóng góp thực sự của học sinh so với giáo viên hướng dẫn là bao nhiêu, và điều này chưa được làm rõ. Hơn nữa, đây không phải lần đầu cuộc thi KHKT bị nghi vấn về chất lượng và tính trung thực. Bộ chưa có động thái nào cho thấy sẽ cải thiện cơ chế giám sát về dài hạn. Do đó, theo tôi phản hồi này đủ để khép lại vụ việc về mặt thủ tục, nhưng chưa đủ để xóa bỏ hoài nghi của dư luận về bản chất vấn đề.
