Trong bối cảnh làn sóng trí tuệ nhân tạo bùng nổ, việc biết dùng AI đã trở thành một trong những yêu cầu bắt buộc đối với ứng viên tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam như G-Group hay VNG. Sự thay đổi này diễn ra mạnh mẽ từ đầu năm 2025 khi các doanh nghiệp bắt đầu ưu tiên những nhân sự có khả năng tối ưu hóa hiệu suất làm việc thông qua các công cụ thông minh để duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự của G-Group, khẳng định rằng tại một số bộ phận như công nghệ và nhân sự, AI gần như đã trở thành công cụ mặc định. Điều này đòi hỏi ứng viên phải biết cách đặt lệnh (prompt) chính xác, kiểm chứng kết quả và hiểu rõ giới hạn của công cụ. Nếu hai ứng viên có nền tảng chuyên môn tương đương, người biết dùng AI hiệu quả chắc chắn sẽ được ưu tiên lựa chọn nhờ khả năng xử lý công việc linh hoạt.
Không chỉ dừng lại ở khối kỹ thuật, các bộ phận như pháp chế, văn phòng và kinh doanh cũng đang ứng dụng AI sâu rộng. Đội ngũ pháp chế sử dụng AI để rà soát hợp đồng, trong khi bộ phận kinh doanh tận dụng để nghiên cứu khách hàng và soạn thảo email. Sự phổ biến này cho thấy kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo đang trở thành một yêu cầu phổ quát, không còn giới hạn trong phạm vi của các kỹ sư phần mềm.
Vibe Coding - khi các ý tưởng được chuyển hóa thành công cụ
Khi các ý tưởng trở nên dễ dàng nảy sinh nhờ sự hỗ trợ của AI, khả năng thực thi mới là yếu tố quyết định sự khác biệt giữa các cá nhân. Một nhân sự biết dùng AI không chỉ làm việc nhanh hơn mà còn có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn với độ chính xác cao. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, cho phép một nhóm nhỏ có thể đảm đương khối lượng công việc của một phòng ban lớn trước đây.
Tuy nhiên, các nhà tuyển dụng cũng cảnh báo về tình trạng phụ thuộc quá mức vào công cụ. Ứng viên cần phải hiểu bản chất vấn đề và có tư duy phản biện để kiểm chứng những thông tin do AI cung cấp. Một người lao động lý tưởng trong mắt các công ty công nghệ là người biết tận dụng AI để nâng cao giá trị bản thân chứ không phải để thay thế hoàn toàn tư duy sáng tạo độc lập.
Xu hướng này không chỉ giới hạn tại Việt Nam mà còn là dòng chảy chung của thị trường lao động toàn cầu. LinkedIn ghi nhận số lượng tin tuyển dụng đề cập đến kỹ năng AI đã tăng vọt 70% chỉ trong vòng một năm. Tại các thị trường lớn như Mỹ và Anh, những ứng viên sở hữu khả năng vận hành AI tốt thường có cơ hội nhận được lời mời phỏng vấn cao hơn từ 8-15% so với những người khác.
Các tổ chức tư vấn lớn như McKinsey thậm chí đã đưa AI vào trực tiếp các bài kiểm tra đầu vào. Ứng viên được yêu cầu sử dụng các công cụ AI để giải quyết các tình huống giả định thực tế ngay trong quá trình tuyển dụng. Điều này cho thấy biết dùng AI không còn là một điểm cộng mà đang dần trở thành một tiêu chuẩn bắt buộc để sàng lọc nhân tài trong kỷ nguyên số.
Ngoài nhóm ngành kỹ thuật, những người làm trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu và marketing cũng đang tích cực học cách làm việc cùng AI. Họ sử dụng công cụ để tối ưu hóa quy trình viết lách, thiết kế hình ảnh và xử lý số liệu phức tạp. Việc nắm vững các kỹ năng này giúp họ không bị đào thải trong một thị trường lao động đang ngày càng đòi hỏi cao về tốc độ và sự đa năng.
Trong tương lai gần, ranh giới giữa các vị trí kỹ thuật và phi kỹ thuật sẽ dần mờ nhạt nhờ sự hỗ trợ của AI. Những người sớm làm chủ được công nghệ này sẽ có lợi thế lớn trong việc thăng tiến và gia tăng thu nhập. Các chuyên gia dự báo rằng từ năm 2025 trở đi, trình độ sử dụng AI sẽ là yếu tố then chốt phân loại đẳng cấp của nhân sự trong mọi lĩnh vực kinh tế.
Kỹ năng biết dùng AI trở thành thước đo năng lực mới
Tại các buổi phỏng vấn vị trí lập trình viên hay nhân sự cấp cao hiện nay, câu hỏi về cách khai thác trí tuệ nhân tạo đã không còn là một nội dung phụ. Nhiều ứng viên có kinh nghiệm dày dặn vẫn có thể bị từ chối nếu không chứng minh được tư duy sẵn sàng thích nghi với công nghệ mới. Các doanh nghiệp đang dần thay đổi văn hóa làm việc, nơi mà AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là một phần tất yếu trong quy trình vận hành hàng ngày.Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự của G-Group, khẳng định rằng tại một số bộ phận như công nghệ và nhân sự, AI gần như đã trở thành công cụ mặc định. Điều này đòi hỏi ứng viên phải biết cách đặt lệnh (prompt) chính xác, kiểm chứng kết quả và hiểu rõ giới hạn của công cụ. Nếu hai ứng viên có nền tảng chuyên môn tương đương, người biết dùng AI hiệu quả chắc chắn sẽ được ưu tiên lựa chọn nhờ khả năng xử lý công việc linh hoạt.
Không chỉ dừng lại ở khối kỹ thuật, các bộ phận như pháp chế, văn phòng và kinh doanh cũng đang ứng dụng AI sâu rộng. Đội ngũ pháp chế sử dụng AI để rà soát hợp đồng, trong khi bộ phận kinh doanh tận dụng để nghiên cứu khách hàng và soạn thảo email. Sự phổ biến này cho thấy kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo đang trở thành một yêu cầu phổ quát, không còn giới hạn trong phạm vi của các kỹ sư phần mềm.
Tại sao biết dùng AI giúp bứt phá hiệu suất công việc?
Lợi ích lớn nhất mà trí tuệ nhân tạo mang lại chính là tốc độ thực thi ý tưởng. Theo bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc nhân sự và truyền thông tại VNG, AI đã giúp rút ngắn thời gian hoàn thành một dự án phần mềm từ 1,5 tháng xuống còn chưa đầy 20 giờ. Đây là một bước tiến nhảy vọt về năng suất, cho phép doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường với tốc độ nhanh gấp nhiều lần so với phương thức truyền thống.
Vibe Coding - khi các ý tưởng được chuyển hóa thành công cụ
Khi các ý tưởng trở nên dễ dàng nảy sinh nhờ sự hỗ trợ của AI, khả năng thực thi mới là yếu tố quyết định sự khác biệt giữa các cá nhân. Một nhân sự biết dùng AI không chỉ làm việc nhanh hơn mà còn có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn với độ chính xác cao. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, cho phép một nhóm nhỏ có thể đảm đương khối lượng công việc của một phòng ban lớn trước đây.
Tuy nhiên, các nhà tuyển dụng cũng cảnh báo về tình trạng phụ thuộc quá mức vào công cụ. Ứng viên cần phải hiểu bản chất vấn đề và có tư duy phản biện để kiểm chứng những thông tin do AI cung cấp. Một người lao động lý tưởng trong mắt các công ty công nghệ là người biết tận dụng AI để nâng cao giá trị bản thân chứ không phải để thay thế hoàn toàn tư duy sáng tạo độc lập.
Tác động sâu rộng của AI đến ngành công nghiệp phần mềm
Dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng TopCV cho thấy sự tác động của AI là không thể đảo ngược, đặc biệt là trong các nhóm ngành IT Outsourcing và IT Service. Có đến hơn 42% doanh nghiệp gia công phần mềm thừa nhận AI đang thay đổi cách họ tổ chức công việc và tạo ra sản phẩm. Điều này dẫn đến việc điều chỉnh mô tả công việc (JD) để bổ sung thêm các kỹ năng liên quan đến trí tuệ nhân tạo tạo sinh.Xu hướng này không chỉ giới hạn tại Việt Nam mà còn là dòng chảy chung của thị trường lao động toàn cầu. LinkedIn ghi nhận số lượng tin tuyển dụng đề cập đến kỹ năng AI đã tăng vọt 70% chỉ trong vòng một năm. Tại các thị trường lớn như Mỹ và Anh, những ứng viên sở hữu khả năng vận hành AI tốt thường có cơ hội nhận được lời mời phỏng vấn cao hơn từ 8-15% so với những người khác.
Các tổ chức tư vấn lớn như McKinsey thậm chí đã đưa AI vào trực tiếp các bài kiểm tra đầu vào. Ứng viên được yêu cầu sử dụng các công cụ AI để giải quyết các tình huống giả định thực tế ngay trong quá trình tuyển dụng. Điều này cho thấy biết dùng AI không còn là một điểm cộng mà đang dần trở thành một tiêu chuẩn bắt buộc để sàng lọc nhân tài trong kỷ nguyên số.
Người lao động Việt Nam thích nghi với tiêu chuẩn biết dùng AI
Trước yêu cầu mới từ thị trường, người lao động tại Việt Nam đang thể hiện sự chủ động đáng kinh ngạc. Khảo sát chỉ ra rằng chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ nhân sự IT chưa từng tiếp xúc với AI, trong khi đại đa số đã bắt đầu sử dụng các công cụ như ChatGPT hay GitHub Copilot để hỗ trợ viết code và tra cứu tài liệu chuyên sâu. Sự sẵn sàng thích nghi này là tín hiệu tích cực cho thấy nguồn nhân lực Việt Nam đang bắt kịp xu thế toàn cầu.Ngoài nhóm ngành kỹ thuật, những người làm trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu và marketing cũng đang tích cực học cách làm việc cùng AI. Họ sử dụng công cụ để tối ưu hóa quy trình viết lách, thiết kế hình ảnh và xử lý số liệu phức tạp. Việc nắm vững các kỹ năng này giúp họ không bị đào thải trong một thị trường lao động đang ngày càng đòi hỏi cao về tốc độ và sự đa năng.
Trong tương lai gần, ranh giới giữa các vị trí kỹ thuật và phi kỹ thuật sẽ dần mờ nhạt nhờ sự hỗ trợ của AI. Những người sớm làm chủ được công nghệ này sẽ có lợi thế lớn trong việc thăng tiến và gia tăng thu nhập. Các chuyên gia dự báo rằng từ năm 2025 trở đi, trình độ sử dụng AI sẽ là yếu tố then chốt phân loại đẳng cấp của nhân sự trong mọi lĩnh vực kinh tế.
