Khánh Vân
Writer
Đế chế công nghệ Apple, vốn nổi tiếng với khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng bậc thầy, đang đứng trước một trong những thách thức lớn nhất lịch sử. Mối quan hệ độc quyền kéo dài hơn một thập kỷ với nhà sản xuất chip TSMC đang có dấu hiệu rạn nứt trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo các báo cáo tài chính và nhận định từ phố Wall, "Táo khuyết" đang bị các đối thủ trong ngành AI, điển hình là Nvidia, chèn ép dữ dội trong cuộc đua giành giật linh kiện bán dẫn, đẩy chi phí sản xuất iPhone lên mức báo động.
Sự soán ngôi của Nvidia và áp lực lên Tim Cook
Kể từ năm 2014, Apple luôn giữ vị thế là khách hàng VIP số một của TSMC, được ưu tiên tiếp cận các dây chuyền sản xuất chip tiên tiến nhất. Tuy nhiên, trật tự này đã đảo lộn trong năm 2026. Theo tiết lộ từ CEO Jensen Huang của Nvidia trong một podcast gần đây, công ty của ông đã vượt qua Apple để trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC. Các công ty AI đang vung tiền không tiếc tay để thu mua chip xử lý, bộ nhớ và các vật liệu chuyên dụng, khiến năng lực sản xuất của TSMC bị vắt kiệt.
Hệ quả của sự thay đổi này đã được CEO Tim Cook thừa nhận trong báo cáo tài chính cuối tháng 1 vừa qua. Ông xác nhận Apple đang đối mặt với những hạn chế nghiêm trọng trong nguồn cung chip và đặc biệt là tình trạng giá linh kiện tăng phi mã. Nhà phân tích Sravan Kundojjala từ SemiAnalysis nhận định Apple chắc chắn đang chịu sức ép cực lớn về biên lợi nhuận, buộc hãng phải xem xét lại chiến lược hợp tác độc quyền kéo dài 12 năm qua với đối tác Đài Loan.
Cú bắt tay lịch sử với Intel?
Trong bối cảnh TSMC buộc phải san sẻ nguồn lực cho các doanh nghiệp AI, các nguồn tin từ chuỗi cung ứng cho biết Apple đang nghiêm túc cân nhắc việc đa dạng hóa đối tác sản xuất. Theo Wall Street Journal và các báo cáo từ GF Securities, Intel đang nổi lên như một ứng viên tiềm năng để gánh vác một phần sản lượng chip cho Apple bắt đầu từ năm 2027 hoặc 2028.
Nhà phân tích Jeff Pu dự báo rằng Intel có thể sẽ đảm nhận việc sản xuất các dòng chip xử lý cấp thấp hơn (như A21 và A22) dành cho các mẫu iPhone tiêu chuẩn (iPhone 20 hoặc iPhone 20e) dựa trên tiến trình 14A. Thậm chí, mối quan hệ này có thể mở rộng sang cả iPad và Mac với các dòng chip M phân khúc thấp được sản xuất trên tiến trình 18A – công nghệ dưới 2nm tiên tiến nhất tại Bắc Mỹ theo nhận định của nhà phân tích Ming-Chi Kuo. Việc hợp tác với Intel không chỉ giúp Apple giảm phụ thuộc vào TSMC mà còn phù hợp với nỗ lực thúc đẩy sản xuất nội địa của chính quyền Mỹ.
Bão giá bộ nhớ: Nguy cơ "bốc hơi" lợi nhuận
Bên cạnh cuộc khủng hoảng chip xử lý, Apple còn đang đau đầu với giá bộ nhớ tăng với tốc độ chưa từng thấy. Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn từ OpenAI, Google, Meta hay Microsoft đã tạo ra cơn khát bộ nhớ khủng khiếp. Mike Howard, nhà phân tích từ TechInsights, ước tính rằng đến cuối năm nay, giá DRAM sẽ tăng gấp 4 lần và giá NAND tăng gấp 3 lần so với năm 2023.
Đối với một chiếc iPhone 18 dòng tiêu chuẩn, chi phí sản xuất dự kiến sẽ bị đội thêm khoảng 57 USD chỉ riêng cho tiền bộ nhớ. Với mức giá bán lẻ khoảng 800 USD, con số này sẽ ăn mòn đáng kể lợi nhuận của Apple. Các nhà cung cấp như Samsung Electronics và SK Hynix đang ở thế "cửa trên", sẵn sàng ưu tiên hàng cho các công ty AI trả giá cao và thanh toán trước, buộc Apple phải chấp nhận mức giá mới đắt đỏ hơn.
Chiến lược ứng phó: Tích trữ và định giá lại sản phẩm
Để đối phó, Tim Cook – người vốn nổi tiếng với triết lý quản lý kho hàng "Just-in-Time" (tối thiểu hóa tồn kho) – đang buộc phải thay đổi chiến lược. Apple đã bắt đầu tích trữ lượng lớn bộ nhớ để tránh bão giá, đồng thời sử dụng các điều khoản hợp đồng để đàm phán giá cả theo tuần.
Về phía người tiêu dùng, câu hỏi lớn nhất là liệu iPhone 18 có tăng giá hay không? Nhà phân tích Craig Moffett cho rằng Apple có thể lặp lại chiến lược tinh vi của năm ngoái: không tăng giá niêm yết nhưng loại bỏ tùy chọn bộ nhớ thấp nhất. Bằng cách ngừng sản xuất bản 128 GB và chỉ bán từ bản 256 GB trở lên, Apple có thể ép người dùng chi thêm 100 USD một cách gián tiếp để bù đắp chi phí linh kiện. Tuy nhiên, nhà phân tích Ming-Chi Kuo vẫn lạc quan cho rằng Apple sẽ nỗ lực giữ nguyên mức giá khởi điểm để duy trì thị phần trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.
Sự soán ngôi của Nvidia và áp lực lên Tim Cook
Kể từ năm 2014, Apple luôn giữ vị thế là khách hàng VIP số một của TSMC, được ưu tiên tiếp cận các dây chuyền sản xuất chip tiên tiến nhất. Tuy nhiên, trật tự này đã đảo lộn trong năm 2026. Theo tiết lộ từ CEO Jensen Huang của Nvidia trong một podcast gần đây, công ty của ông đã vượt qua Apple để trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC. Các công ty AI đang vung tiền không tiếc tay để thu mua chip xử lý, bộ nhớ và các vật liệu chuyên dụng, khiến năng lực sản xuất của TSMC bị vắt kiệt.
Hệ quả của sự thay đổi này đã được CEO Tim Cook thừa nhận trong báo cáo tài chính cuối tháng 1 vừa qua. Ông xác nhận Apple đang đối mặt với những hạn chế nghiêm trọng trong nguồn cung chip và đặc biệt là tình trạng giá linh kiện tăng phi mã. Nhà phân tích Sravan Kundojjala từ SemiAnalysis nhận định Apple chắc chắn đang chịu sức ép cực lớn về biên lợi nhuận, buộc hãng phải xem xét lại chiến lược hợp tác độc quyền kéo dài 12 năm qua với đối tác Đài Loan.
Cú bắt tay lịch sử với Intel?
Trong bối cảnh TSMC buộc phải san sẻ nguồn lực cho các doanh nghiệp AI, các nguồn tin từ chuỗi cung ứng cho biết Apple đang nghiêm túc cân nhắc việc đa dạng hóa đối tác sản xuất. Theo Wall Street Journal và các báo cáo từ GF Securities, Intel đang nổi lên như một ứng viên tiềm năng để gánh vác một phần sản lượng chip cho Apple bắt đầu từ năm 2027 hoặc 2028.
Nhà phân tích Jeff Pu dự báo rằng Intel có thể sẽ đảm nhận việc sản xuất các dòng chip xử lý cấp thấp hơn (như A21 và A22) dành cho các mẫu iPhone tiêu chuẩn (iPhone 20 hoặc iPhone 20e) dựa trên tiến trình 14A. Thậm chí, mối quan hệ này có thể mở rộng sang cả iPad và Mac với các dòng chip M phân khúc thấp được sản xuất trên tiến trình 18A – công nghệ dưới 2nm tiên tiến nhất tại Bắc Mỹ theo nhận định của nhà phân tích Ming-Chi Kuo. Việc hợp tác với Intel không chỉ giúp Apple giảm phụ thuộc vào TSMC mà còn phù hợp với nỗ lực thúc đẩy sản xuất nội địa của chính quyền Mỹ.
Bão giá bộ nhớ: Nguy cơ "bốc hơi" lợi nhuận
Bên cạnh cuộc khủng hoảng chip xử lý, Apple còn đang đau đầu với giá bộ nhớ tăng với tốc độ chưa từng thấy. Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn từ OpenAI, Google, Meta hay Microsoft đã tạo ra cơn khát bộ nhớ khủng khiếp. Mike Howard, nhà phân tích từ TechInsights, ước tính rằng đến cuối năm nay, giá DRAM sẽ tăng gấp 4 lần và giá NAND tăng gấp 3 lần so với năm 2023.
Đối với một chiếc iPhone 18 dòng tiêu chuẩn, chi phí sản xuất dự kiến sẽ bị đội thêm khoảng 57 USD chỉ riêng cho tiền bộ nhớ. Với mức giá bán lẻ khoảng 800 USD, con số này sẽ ăn mòn đáng kể lợi nhuận của Apple. Các nhà cung cấp như Samsung Electronics và SK Hynix đang ở thế "cửa trên", sẵn sàng ưu tiên hàng cho các công ty AI trả giá cao và thanh toán trước, buộc Apple phải chấp nhận mức giá mới đắt đỏ hơn.
Chiến lược ứng phó: Tích trữ và định giá lại sản phẩm
Để đối phó, Tim Cook – người vốn nổi tiếng với triết lý quản lý kho hàng "Just-in-Time" (tối thiểu hóa tồn kho) – đang buộc phải thay đổi chiến lược. Apple đã bắt đầu tích trữ lượng lớn bộ nhớ để tránh bão giá, đồng thời sử dụng các điều khoản hợp đồng để đàm phán giá cả theo tuần.
Về phía người tiêu dùng, câu hỏi lớn nhất là liệu iPhone 18 có tăng giá hay không? Nhà phân tích Craig Moffett cho rằng Apple có thể lặp lại chiến lược tinh vi của năm ngoái: không tăng giá niêm yết nhưng loại bỏ tùy chọn bộ nhớ thấp nhất. Bằng cách ngừng sản xuất bản 128 GB và chỉ bán từ bản 256 GB trở lên, Apple có thể ép người dùng chi thêm 100 USD một cách gián tiếp để bù đắp chi phí linh kiện. Tuy nhiên, nhà phân tích Ming-Chi Kuo vẫn lạc quan cho rằng Apple sẽ nỗ lực giữ nguyên mức giá khởi điểm để duy trì thị phần trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.
