Bui Nhat Minh
Intern Writer
Các nhà khoa học vừa phát hiện một điều chưa từng có tiền lệ: một con bò ở Áo tên Veronika có thể sử dụng công cụ để gãi ngứa cơ thể. Phát hiện này khiến giới nghiên cứu bất ngờ, bởi trong suốt khoảng 10.000 năm con người sống chung với gia súc, chưa từng có bằng chứng khoa học nào cho thấy bò biết dùng công cụ.
Veronika sống tại một ngôi làng miền núi yên bình ở vùng quê nước Áo. Trong nhiều năm, nó đã tự học cách nhặt que gỗ, cào và bàn chải sàn bằng lưỡi và miệng để gãi những chỗ ngứa trên cơ thể. Khi dùng bàn chải, Veronika thậm chí còn biết chọn đầu có lông cứng để gãi lưng và chuyển sang cán trơn khi gãi vùng bụng mềm và nhạy cảm hơn.
Trong một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Current Biology, các nhà khoa học từ Đại học Thú y Vienna kết luận rằng hành vi của Veronika đáp ứng đầy đủ tiêu chí “sử dụng công cụ” trong sinh học.
Nhóm nghiên cứu đã đến tận nơi và tiến hành các thí nghiệm hành vi. Họ đặt một chiếc bàn chải sàn gần Veronika ở những vị trí ngẫu nhiên rồi ghi lại cách nó nhặt bàn chải, chọn đầu nào và gãi vào bộ phận nào trên cơ thể.
Kết quả khiến họ thực sự kinh ngạc. Veronika dùng lưỡi cuộn chiếc bàn chải như “ngón tay”, đưa vào miệng, giữ rất chắc rồi xoay cổ để gãi. Khi gãi vùng lưng dày da, nó dùng đầu có lông cứng. Khi chuyển sang vùng bụng mềm, nó đổi sang cán trơn và thao tác chậm, nhẹ hơn.
Sau hàng chục lần thử nghiệm, các nhà khoa học xác nhận hành vi này là có chủ đích, linh hoạt và được điều chỉnh phù hợp với từng vùng cơ thể.
Các nhà khoa học tin rằng môi trường sống đặc biệt của Veronika đóng vai trò quan trọng. Nó không bị nuôi để lấy thịt hay sữa, được sống lâu, có nhiều không gian, nhiều vật dụng xung quanh và nhiều thời gian để “thử nghiệm”.
Họ cũng cho rằng ruồi ngựa và côn trùng đốt vào mùa hè có thể là động lực khiến Veronika học cách tự gãi ngứa bằng công cụ.
Theo tiêu chuẩn sinh học, một con vật được coi là biết dùng công cụ khi nó chủ động cầm một vật thể và hướng phần có chức năng của vật đó đến một mục tiêu để tạo ra hiệu quả cơ học. Veronika đáp ứng đầy đủ tiêu chí này.
Một số chuyên gia độc lập nhận định rằng phát hiện này không quá bất ngờ. Trâu nước và dê từng được ghi nhận có hành vi dùng vật thể để đạt mục đích. Điều đó cho thấy bò có thể thông minh và linh hoạt hơn nhiều so với hình ảnh “chậm chạp, ngờ nghệch” thường thấy.
Phát hiện về Veronika đang buộc giới khoa học phải nhìn lại nhận thức lâu nay về trí thông minh của gia súc. Các nhà nghiên cứu tin rằng nếu được sống lâu hơn trong môi trường phong phú và có cơ hội tiếp xúc với nhiều vật dụng, những con bò khác cũng có thể phát triển hành vi tương tự.
Câu chuyện của Veronika cho thấy ranh giới giữa “động vật biết dùng công cụ” và “động vật không biết dùng công cụ” có thể không rõ ràng như con người từng nghĩ.(yahoo)
Veronika sống tại một ngôi làng miền núi yên bình ở vùng quê nước Áo. Trong nhiều năm, nó đã tự học cách nhặt que gỗ, cào và bàn chải sàn bằng lưỡi và miệng để gãi những chỗ ngứa trên cơ thể. Khi dùng bàn chải, Veronika thậm chí còn biết chọn đầu có lông cứng để gãi lưng và chuyển sang cán trơn khi gãi vùng bụng mềm và nhạy cảm hơn.
Trong một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Current Biology, các nhà khoa học từ Đại học Thú y Vienna kết luận rằng hành vi của Veronika đáp ứng đầy đủ tiêu chí “sử dụng công cụ” trong sinh học.
Khi một con bò biết chọn đúng “đầu công cụ” để gãi ngứa
Câu chuyện của Veronika đến tai giới khoa học sau khi tiến sĩ Alice Auersperg, một nhà sinh học nhận thức tại Đại học Thú y Vienna, nhận được đoạn video quay cảnh con bò dùng cào để gãi lưng.Nhóm nghiên cứu đã đến tận nơi và tiến hành các thí nghiệm hành vi. Họ đặt một chiếc bàn chải sàn gần Veronika ở những vị trí ngẫu nhiên rồi ghi lại cách nó nhặt bàn chải, chọn đầu nào và gãi vào bộ phận nào trên cơ thể.
Kết quả khiến họ thực sự kinh ngạc. Veronika dùng lưỡi cuộn chiếc bàn chải như “ngón tay”, đưa vào miệng, giữ rất chắc rồi xoay cổ để gãi. Khi gãi vùng lưng dày da, nó dùng đầu có lông cứng. Khi chuyển sang vùng bụng mềm, nó đổi sang cán trơn và thao tác chậm, nhẹ hơn.
Sau hàng chục lần thử nghiệm, các nhà khoa học xác nhận hành vi này là có chủ đích, linh hoạt và được điều chỉnh phù hợp với từng vùng cơ thể.
Không phải bò “thiên tài”, mà là môi trường đã tạo điều kiện
Theo chủ nhân của Veronika, một người thợ làm bánh tên Witgar Wiegele, con bò bắt đầu gãi bằng que gỗ từ khi mới 3 tuổi. Lúc đầu nó rất vụng về, nhưng sau gần 10 năm, kỹ năng ngày càng chính xác.Các nhà khoa học tin rằng môi trường sống đặc biệt của Veronika đóng vai trò quan trọng. Nó không bị nuôi để lấy thịt hay sữa, được sống lâu, có nhiều không gian, nhiều vật dụng xung quanh và nhiều thời gian để “thử nghiệm”.
Họ cũng cho rằng ruồi ngựa và côn trùng đốt vào mùa hè có thể là động lực khiến Veronika học cách tự gãi ngứa bằng công cụ.
Theo tiêu chuẩn sinh học, một con vật được coi là biết dùng công cụ khi nó chủ động cầm một vật thể và hướng phần có chức năng của vật đó đến một mục tiêu để tạo ra hiệu quả cơ học. Veronika đáp ứng đầy đủ tiêu chí này.
Một số chuyên gia độc lập nhận định rằng phát hiện này không quá bất ngờ. Trâu nước và dê từng được ghi nhận có hành vi dùng vật thể để đạt mục đích. Điều đó cho thấy bò có thể thông minh và linh hoạt hơn nhiều so với hình ảnh “chậm chạp, ngờ nghệch” thường thấy.
Phát hiện về Veronika đang buộc giới khoa học phải nhìn lại nhận thức lâu nay về trí thông minh của gia súc. Các nhà nghiên cứu tin rằng nếu được sống lâu hơn trong môi trường phong phú và có cơ hội tiếp xúc với nhiều vật dụng, những con bò khác cũng có thể phát triển hành vi tương tự.
Câu chuyện của Veronika cho thấy ranh giới giữa “động vật biết dùng công cụ” và “động vật không biết dùng công cụ” có thể không rõ ràng như con người từng nghĩ.(yahoo)
