Xăng dầu biến động mạnh: Việt Nam hành động sớm để bảo vệ người dân và doanh nghiệp

[Bui Nhat Minh]

Trước làn sóng tăng giá năng lượng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia phản ứng sớm nhất trong khu vực. Dù phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu khí từ khu vực này, Chính phủ vẫn nhanh chóng triển khai các biện pháp nhằm giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Một trong những động thái đáng chú ý là việc cắt giảm hàng loạt loại thuế đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay trong giai đoạn từ cuối tháng 3 đến giữa tháng 4. Theo quyết định của Thủ tướng Phạm Minh Chính, thuế môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt được giảm xuống 0%, trong khi thuế giá trị gia tăng cũng tạm thời không áp dụng với các mặt hàng nhiên liệu chủ lực.

Động thái này được xem là giải pháp khẩn cấp nhằm “hạ nhiệt” giá xăng dầu trong nước, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh. Theo ước tính của Bộ Tài chính, việc giảm thuế có thể khiến ngân sách giảm thu khoảng 7,2 nghìn tỷ đồng mỗi tháng, nhưng đổi lại giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí cho nền kinh tế.

Trên thực tế, thuế từng chiếm tới gần 40% giá bán lẻ xăng RON95, do đó việc cắt giảm mạnh các loại thuế đã tạo tác động rõ rệt đến giá nhiên liệu.

Giá xăng biến động mạnh, áp lực lan rộng toàn nền kinh tế​

Trong những tuần gần đây, giá nhiên liệu tại Việt Nam liên tục tăng mạnh do ảnh hưởng từ gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu đã được điều chỉnh tới hơn 10 lần.

Theo cập nhật mới nhất, giá xăng RON95 ở mức khoảng 24.330 đồng/lít, trong khi dầu diesel khoảng 35.440 đồng/lít, đã giảm so với đỉnh trước đó nhưng vẫn ở mức cao. Trước đó, giá nhiên liệu từng tăng tới 68% đối với xăng và hơn 100% đối với dầu diesel so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát.

Để kiểm soát đà tăng, cơ quan quản lý cũng liên tục sử dụng quỹ bình ổn giá xăng dầu. Tuy nhiên, sau nhiều lần can thiệp với tổng số tiền hàng nghìn tỷ đồng, quỹ này hiện gần như cạn và đã tạm dừng sử dụng.

Áp lực từ giá nhiên liệu tăng cao đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực, đặc biệt là vận tải. Theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Việt Nam, khoảng 90% doanh nghiệp trong ngành chịu ảnh hưởng, trong đó nhiều đơn vị đánh giá tình hình ở mức nghiêm trọng.

Các hãng hàng không như Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airways cũng buộc phải tính đến phương án cắt giảm chuyến bay do thiếu hụt nhiên liệu.

Một điểm đáng lo ngại khác là mức độ phụ thuộc năng lượng của Việt Nam. Theo thống kê, phần lớn dầu thô nhập khẩu đến từ khu vực Vịnh Ba Tư, trong khi gần một nửa khí đốt cũng có nguồn gốc từ Trung Đông. Điều này khiến Việt Nam trở thành một trong những quốc gia dễ bị tổn thương trước các cú sốc nguồn cung trong khu vực.

Trước tình hình này, Chính phủ đang đẩy mạnh nhiều giải pháp dài hạn như tìm kiếm nguồn cung mới, tăng dự trữ dầu, đồng thời mở rộng hợp tác năng lượng với các đối tác quốc tế. Bên cạnh đó, xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch và xe điện cũng được thúc đẩy mạnh mẽ, với các doanh nghiệp trong nước như VinFast nhanh chóng tận dụng cơ hội từ nhu cầu đang gia tăng.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, những chính sách linh hoạt và phản ứng nhanh được xem là yếu tố then chốt giúp Việt Nam giảm thiểu tác động tiêu cực. Tuy nhiên, về dài hạn, bài toán an ninh năng lượng vẫn đòi hỏi chiến lược đa dạng hóa nguồn cung và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.(yahoo)