Sasha
Writer
Sự trỗi dậy của các thương hiệu Trung Quốc là một câu chuyện cạnh tranh dài từ "kẻ giết người bằng giá cả" đến "kẻ săn lùng công nghệ", và cuối cùng là "người định hình thị trường". Sự hợp tác giữa Sony và TCL là minh chứng cho thấy các công ty Trung Quốc đang trở thành “người định hình thị trường”.
Một chiếc TV Sony có giá 10.000 nhân dân tệ (37 triệu đồng) từng là "lựa chọn đáng nể" đối với các gia đình Trung Quốc. Giờ đây, gã khổng lồ Nhật Bản này đã giao phó vận mệnh mảng kinh doanh giải trí gia đình của mình cho một công ty Trung Quốc.
Vào tối ngày 20/1/2026, một thông báo lớn đã được đưa ra trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng. TCL Electronics bất ngờ phát hành một thông báo trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông, tiết lộ rằng họ đã ký một biên bản ghi nhớ với Sony để thành lập một liên doanh nhằm tiếp quản mảng kinh doanh giải trí gia đình của Sony. Trên thị trường toàn cầu, công ty mới này sẽ vận hành các mảng kinh doanh TV và âm thanh gia đình một cách tích hợp.
Cốt lõi của liên doanh giữa Sony và TCL — mảng kinh doanh giải trí gia đình — đề cập đến toàn bộ dòng sản phẩm nhằm mang trải nghiệm nghe nhìn điện ảnh vào gia đình. Theo chiến lược tích hợp thương hiệu được thực hiện từ năm 2024, mảng kinh doanh này được thống nhất nội bộ dưới thương hiệu "BRAVIA", bao gồm một hệ sinh thái hoàn chỉnh từ màn hình và âm thanh đến dịch vụ nội dung.
Mặc dù sự hợp tác với TCL lần này liên quan đến một hệ thống giải trí gia đình hoàn chỉnh với sự tích hợp sâu rộng giữa phần cứng và phần mềm, nhưng tivi chắc chắn là thành phần quan trọng nhất.
Điều đáng chú ý là cơ cấu cổ phần của liên doanh là 51% do TCL nắm giữ và 49% do Sony nắm giữ. Điều này có nghĩa là tương lai của TV Sony, từng được người tiêu dùng Trung Quốc tôn sùng, sẽ do một công ty Trung Quốc thống trị.
Thời hoàng kim của Sony đã qua?
Vào những năm 1980 và 90, các nhà sản xuất tivi Nhật Bản đã tận hưởng thời kỳ hoàng kim. Các thương hiệu như Sony, Panasonic, Toshiba và Sharp trở thành đồng nghĩa với chất lượng và sản phẩm cao cấp, và tivi Nhật Bản trở thành "sự lựa chọn đáng tin cậy" đối với vô số gia đình.
Trong thời kỳ hoàng kim của công nghệ tivi Nhật Bản, công nghệ Trinitron của Sony hầu như trở thành tiêu chuẩn về chất lượng hình ảnh trong tivi màu. Năm 1996, Công ty TNHH Sony (Trung Quốc) chính thức được thành lập tại Bắc Kinh, đánh dấu sự khởi đầu của việc tập đoàn điện tử khổng lồ Nhật Bản này thâm nhập sâu vào thị trường Trung Quốc.
Vào thời điểm đó, một chiếc tivi Sony Trinitron 29 inch có giá hơn 10.000 nhân dân tệ tại thị trường Trung Quốc, tương đương với mức lương vài năm của một người lao động trung bình, nhưng vẫn khan hiếm.
Vào thời điểm đó, sản phẩm của Sony là sự lựa chọn tinh tế, tượng trưng cho "chất lượng": từ công nghệ Trinitron trong màn hình CRT đến cơ cấu chính xác của máy nghe nhạc Walkman, ngành sản xuất Nhật Bản đã thiết lập một nền văn hóa công nghệ gần như không thể lay chuyển trong tâm trí người tiêu dùng. Lợi thế thương hiệu cao cấp đã cho phép Sony tận hưởng thời kỳ thịnh vượng trên thị trường Trung Quốc trong hơn một thập kỷ, và mặc dù giá của hãng cao hơn nhiều so với TV nội địa, Sony vẫn có một lượng lớn người hâm mộ trung thành.
Tuy nhiên, một cuộc khủng hoảng đối với các nhà sản xuất điện tử Nhật Bản cũng đang âm thầm diễn ra trong thời kỳ thịnh vượng này. Khoảng năm 2000, các thương hiệu TV nội địa Trung Quốc như TCL, Hisense và Changhong bắt đầu trỗi dậy, sử dụng lợi thế về chi phí thấp và nhân công để tiến hành cuộc chiến giá cả và dần dần làm suy giảm thị phần của các thương hiệu Nhật Bản.
Năm 2005, khi Hisense tuyên bố phát triển thành công "Hisense Chip", một chip xử lý video kỹ thuật số với quyền sở hữu trí tuệ độc lập tại Trung Quốc, các nhà sản xuất Nhật Bản có lẽ đã không nhận ra rằng họ không chỉ mất đi lợi thế về chi phí mà cả rào cản công nghệ mạnh mẽ một thời của họ cũng đang bị phá vỡ.
Bước ngoặt thực sự đến vào những năm 2010. Với sự phổ biến rộng rãi của điện thoại thông minh và máy tính bảng, vai trò trung tâm của truyền hình trong giải trí gia đình bắt đầu lung lay. Tuy nhiên, các nhà sản xuất điện tử Nhật Bản phải đối mặt với một tình thế khó xử về chiến lược — liệu họ nên bám trụ vào thị trường cao cấp hay chuyển xuống thị trường thấp hơn để cạnh tranh về giá?
Sony đã chọn phương án thứ nhất, tiếp tục định vị mình là một thương hiệu cao cấp và thể hiện "tinh hoa chế tác". Tuy nhiên, logic thị trường đã âm thầm thay đổi; người tiêu dùng không còn sẵn sàng trả giá quá cao chỉ vì thương hiệu nổi tiếng, mà thay vào đó coi trọng tính hiệu quả về chi phí và các tính năng đổi mới.
Vào tháng 11 năm 2025, tài khoản WeChat chính thức của Sony Xperia đã bị vô hiệu hóa và đóng băng, đánh dấu sự kết thúc hoạt động kinh doanh điện thoại di động của Sony tại thị trường Trung Quốc. Cùng với việc ngừng sử dụng tên miền cho trang web điện thoại di động chính thức của Sony tại Trung Quốc ba tháng trước đó, chuỗi hành động này đã chính thức tuyên bố Sony rút lui hoàn toàn khỏi thị trường Trung Quốc, nơi thị phần của hãng đã trở nên không đáng kể.
Mảng kinh doanh TV của Sony cũng rơi vào tình trạng tương tự. Mặc dù khả năng tinh chỉnh của chip nhận thức XR của Sony vẫn được giới chuyên môn công nhận, nhưng người tiêu dùng từng ca ngợi Sony là "tốt nhất" giờ đây không còn thấy giá trị mà nó mang lại xét về giá cả. Đến cuối năm 2025, nhiều khiếu nại về các mẫu TV Sony trên các nền tảng khiếu nại người tiêu dùng khác nhau cho thấy chúng "hỏng ngay sau khi hết hạn bảo hành", gặp sự cố phát lại không có tiếng hoặc trục trặc bo mạch chủ. Phản hồi chậm trễ từ phía chính thức càng làm xói mòn nền tảng niềm tin vào thương hiệu cao cấp của hãng.
Khi các thương hiệu Trung Quốc cung cấp trải nghiệm tương tự hoặc thậm chí tốt hơn với công nghệ tiên tiến hơn và giá thấp hơn, lợi thế cạnh tranh của Sony đang nhanh chóng cạn kiệt. Sự suy giảm này không chỉ riêng Sony. Toàn bộ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng Nhật Bản đang đối mặt với những thách thức tương tự. Sharp đã được bán cho Foxconn, Toshiba trải qua nhiều lần tái cấu trúc, Panasonic thu hẹp quy mô kinh doanh… thời kỳ hoàng kim của đế chế điện tử Nhật Bản đã kết thúc.
Trong khi Sony vẫn đang chật vật để duy trì hình ảnh thương hiệu cao cấp, những đối thủ từng là "người theo sau" của họ đã viết lại luật chơi với một bộ chiến thuật hoàn toàn khác.
Sony và TCL: Ai cần ai hơn?
Bản chất của sự hợp tác này là sử dụng "hiệu quả của Trung Quốc" để chuyển đổi và tinh giản "hệ sinh thái Nhật Bản" của Sony.
Kế hoạch của công ty mới cũng cho thấy rõ điều này: họ sẽ tận dụng cả "công nghệ hình ảnh và âm thanh chất lượng cao cùng giá trị thương hiệu của Sony" và "công nghệ màn hình tiên tiến, lợi thế quy mô toàn cầu, chuỗi cung ứng dọc và hiệu quả chi phí từ đầu đến cuối của TCL".
Nói cách khác, Sony cung cấp hào quang thương hiệu và di sản công nghệ, trong khi TCL cung cấp huyết mạch cần thiết để những di sản này tồn tại trong thị trường hiện đại - sản xuất hiệu quả, chi phí có thể kiểm soát và kênh phân phối rộng khắp.
Việc thay đổi cổ phần kiểm soát đồng nghĩa với việc TCL sẽ có quyền quyết định cuối cùng trong liên doanh tương lai. Sony, gã khổng lồ Nhật Bản từng định nghĩa phân khúc điện tử tiêu dùng cao cấp, đã chính thức chuyển giao quyền lãnh đạo mảng kinh doanh giải trí gia đình cho đối tác Trung Quốc.
Sự hợp tác này không chỉ đơn thuần là chuyển giao công nghệ hay cấp phép thương hiệu, mà là sự tích hợp sâu rộng trong ngành. Theo biên bản ghi nhớ, liên doanh được thành lập sẽ tiến hành các hoạt động kinh doanh tích hợp trên toàn cầu, bao gồm các sản phẩm như tivi và hệ thống âm thanh gia đình. Điều này có nghĩa là toàn bộ chuỗi cung ứng từ thiết kế sản phẩm, nghiên cứu và phát triển, sản xuất đến bán hàng, sẽ do liên doanh dẫn dắt.
Đối với Sony, việc giữ lại 49% cổ phần cho phép họ tiếp tục tham gia kinh doanh và chia sẻ lợi nhuận tiềm năng trong tương lai, đồng thời tận dụng khả năng sản xuất và lợi thế chuỗi cung ứng của TCL để giảm chi phí. Đối với TCL, việc nắm giữ 51% cổ phần đảm bảo quyền kiểm soát của họ đối với liên doanh, đồng thời có được quyền tiếp cận việc cấp phép thương hiệu và chuyên môn công nghệ của Sony.
Mô hình hợp tác này phản ánh sự chuyển đổi sâu sắc đang diễn ra trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng toàn cầu, nơi các mô hình tích hợp theo chiều dọc truyền thống đang được thay thế bằng các mạng lưới hợp tác linh hoạt hơn. Các công ty không còn theo đuổi sự kiểm soát tuyệt đối đối với mọi khía cạnh, mà thay vào đó tập trung vào lĩnh vực chuyên môn của mình và bù đắp những điểm yếu thông qua hợp tác.
Nhìn lại quá trình thay thế công nghiệp kéo dài ba mươi năm này, có một "sự tương phản thú vị trong con đường phát triển". Sự suy giảm của Sony bắt nguồn chính xác từ mô hình "tích hợp dọc" từng rất mạnh mẽ của họ - kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nội dung phim và truyền hình, thiết bị chuyên nghiệp đến thiết bị đầu cuối người tiêu dùng. Điều này là một rào cản trong kỷ nguyên analog, nhưng trong thời đại kỹ thuật số, nó có thể trở thành gánh nặng do hệ thống cồng kềnh.
Ngược lại, cốt lõi thành công của TCL cũng là "tích hợp dọc", nhưng việc tập trung vào tích hợp khâu sản xuất tấm nền (CSOT) và sản xuất máy móc hoàn chỉnh đã dẫn đến khả năng kiểm soát chi phí cực kỳ cao và hiệu quả triển khai công nghệ vượt trội.
Liên doanh này dường như là sự chuyển giao giữa hai mô hình "tích hợp theo chiều dọc": Sony chuyển giao thương hiệu và một số di sản công nghệ, trong khi TCL bơm vào "máu hiệu quả" giúp di sản của họ tồn tại trong thị trường hiện đại.
Ở mức độ sâu hơn, sự hợp tác này tượng trưng cho sự dịch chuyển quyền lực trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng toàn cầu. Các ông lớn điện tử Nhật Bản trước đây, đối mặt với sự trỗi dậy mạnh mẽ của các thương hiệu Trung Quốc, đã buộc phải điều chỉnh chiến lược của mình, dựa vào hợp tác hơn là cạnh tranh để duy trì vị thế trên thị trường.
Đối với Sony, điều này giống như một "quân cờ hy sinh" trong một chiến lược trọng tâm. Trở lại năm 2014, Sony, đang chìm trong thua lỗ, đã tách mảng kinh doanh tivi thành một công ty con độc lập, điều mà người ngoài cho là "bán đi". Mười năm sau, dự đoán đó đã trở thành sự thật.
Trên thị trường toàn cầu, lượng tivi Sony xuất xưởng trong ba quý đầu năm 2025 chỉ đạt 2,6 triệu chiếc, xếp thứ mười và tụt hậu đáng kể so với các thương hiệu Trung Quốc như TCL, Hisense và Xiaomi. Mảng kinh doanh TV được phân loại là "các ngành kinh doanh khác" trong báo cáo tài chính, hoạt động thua lỗ hoặc chỉ thu được lợi nhuận tối thiểu. Mảng kinh doanh điện thoại di động của Sony cũng chính thức rút khỏi Trung Quốc vào năm 2025, tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực có lợi nhuận cao hơn như cảm biến hình ảnh, trò chơi và âm nhạc. Việc thoái vốn khỏi các mảng kinh doanh phần cứng không cốt lõi đang chịu áp lực liên tục đã trở thành một lựa chọn chiến lược rõ ràng.
Ban lãnh đạo cấp cao của Sony từ lâu đã đặt cược rõ ràng vào tương lai của công ty dựa trên "tầm nhìn giải trí sáng tạo", với các mảng kinh doanh trò chơi, âm nhạc, phim ảnh và cảm biến hình ảnh đóng góp phần lớn lợi nhuận và mang nhiều kỳ vọng cao. Việc thoái vốn khỏi mảng kinh doanh phần cứng giải trí gia đình đang liên tục thua lỗ và suy giảm chiến lược sẽ cho phép Sony tập trung linh hoạt hơn vào nội dung và công nghệ cốt lõi.
Trung Quốc thiết lập vị thế áp đảo trên thị trường TV
Vào mùa xuân năm 1996, một cuộc chiến âm thầm đang diễn ra trên thị trường tivi Trung Quốc. Ngày 26 tháng 3, Changhong đột ngột tuyên bố giảm giá tất cả các loại tivi màu của mình, từ 18% đến 30%. Cuộc chiến giá cả này, được mệnh danh là "Tháng Ba Đen", đã hoàn toàn định hình lại bối cảnh của ngành công nghiệp tivi Trung Quốc.
Các thương hiệu trong nước đã thách thức các thương hiệu nước ngoài với sự can đảm đáng kinh ngạc. Các thương hiệu như Konka, TCL và Panda nhanh chóng làm theo bằng cách giảm giá, tạo thành một cuộc tấn công tập thể của phe trong nước. Kết quả vượt xa mọi kỳ vọng: đến cuối năm 1996, thị phần TV màu nội địa đã tăng vọt lên 71,1%, và các nhà sản xuất Nhật Bản gần như mất hoàn toàn lợi thế trên thị trường Trung Quốc.
Tuy nhiên, cuộc chiến giá cả chỉ là bước đầu tiên để các thương hiệu Trung Quốc tồn tại. Sự trở lại thực sự bắt đầu bằng việc giải quyết các công nghệ cốt lõi.
Ngày 26 tháng 6 năm 2005, Hisense ra mắt "Chip Hisense", chip xử lý video kỹ thuật số do Trung Quốc tự phát triển đầu tiên, tại Bắc Kinh. Ông Zhou Houjian, khi đó là chủ tịch của Hisense, đã giơ cao con chip nhỏ, tuyên bố chấm dứt "kỷ nguyên không chip" cho ngành công nghiệp TV màu của Trung Quốc. Ông thẳng thắn tuyên bố: "Nếu không có chip của riêng mình, chúng ta sẽ mãi mãi chỉ là những nhà sản xuất hạng hai." Sự ra đời của "chip Trung Quốc" này đánh dấu sự khởi đầu của việc ngành công nghiệp truyền hình Trung Quốc thoát khỏi xiềng xích phụ thuộc công nghệ.
Bước ngoặt chiến lược thực sự đến vào năm 2009. Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu, TCL đã đưa ra một quyết định mạo hiểm: đầu tư 24,5 tỷ nhân dân tệ để xây dựng dây chuyền sản xuất tấm nền LCD thế hệ 8.5 tại CSOT (China Star Optoelectronics Technology). Chủ tịch Li Dongsheng đã bác bỏ những ý kiến phản đối: "Chúng ta phải tham gia vào ngành công nghiệp sản xuất tấm nền, nếu không chúng ta sẽ luôn phụ thuộc vào người khác." Quyết định này đã phá vỡ thế khó khăn của ngành công nghiệp Trung Quốc về "thiếu chip và màn hình" và đặt nền móng vững chắc cho khả năng cạnh tranh của TCL trên thị trường toàn cầu trong tương lai.
Năm 2014, Hisense đã tiên phong mở ra một hướng đi mới trong công nghệ màn hình bằng cách ra mắt chiếc TV laser 100 inch đầu tiên trên thế giới. Sự đổi mới này chứng minh rằng các thương hiệu Trung Quốc không còn bằng lòng với việc chỉ đơn thuần đi theo công nghệ mà đang bắt đầu định hình hướng đi tương lai của công nghệ màn hình.
Những đột phá công nghệ nhanh chóng chuyển thành lợi thế thị trường. Mười năm sau, các thương hiệu Trung Quốc đã thiết lập vị thế thống trị áp đảo trên thị trường TV toàn cầu.
Dữ liệu cho thấy trong ba quý đầu năm 2025, lượng TV xuất xưởng toàn cầu của TCL đạt 20,8 triệu chiếc, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, TV Mini LED là điểm sáng lớn nhất, với lượng xuất xưởng toàn cầu đạt 2,24 triệu chiếc, tăng mạnh 153,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Hisense cũng thể hiện tốt, đứng đầu về lượng xuất xưởng của các thương hiệu trên thị trường TV Trung Quốc năm 2025 và tiếp tục mở rộng trên thị trường toàn cầu.
Các thương hiệu TV Trung Quốc đã chuyển mình từ những người tham gia vào cuộc chiến giá cả thành những người dẫn đầu về đổi mới công nghệ.
Tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng (CES) 2026, sức mạnh đổi mới của các thương hiệu Trung Quốc đã được thể hiện đầy đủ. Hisense ra mắt công nghệ RGB MiniLED evo, đột phá khi bổ sung thêm nguồn sáng LED "xanh da trời" thứ tư vào kiến trúc đèn nền ba màu truyền thống, nâng cao dải màu lên một tầm cao mới. TCL trưng bày sản phẩm chủ lực với hơn 20.000 vùng đèn nền và độ sáng tối đa 10.000 nits, thiết lập một tiêu chuẩn mới cho ngành.
Những đột phá công nghệ của các thương hiệu Trung Quốc đã trực tiếp định hình lại bối cảnh ngành công nghiệp toàn cầu. Năm 2025, thị phần xuất xưởng TV toàn cầu kết hợp của ba thương hiệu lớn của Trung Quốc—TCL, Hisense và Xiaomi—đạt 31,3%, lần đầu tiên vượt qua thị phần 28,4% của Samsung và LG đến từ Hàn Quốc. Trung Quốc đã chuyển mình từ những người đi theo công nghệ thành những người tham gia vào các tiêu chuẩn quan trọng cho sự phát triển của công nghệ màn hình toàn cầu.
Đằng sau sự chuyển mình này là sự đầu tư liên tục của các công ty Trung Quốc vào nghiên cứu và phát triển cùng với sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu của người tiêu dùng. Trong khi các công ty Nhật Bản vẫn kiên định với triết lý "công nghệ là trên hết", các công ty Trung Quốc đã học được cách kết hợp đổi mới công nghệ với sự chấp nhận của thị trường để tạo ra các sản phẩm vừa tiên tiến về công nghệ vừa có giá cả phải chăng cho người tiêu dùng.
Một chiếc TV Sony có giá 10.000 nhân dân tệ (37 triệu đồng) từng là "lựa chọn đáng nể" đối với các gia đình Trung Quốc. Giờ đây, gã khổng lồ Nhật Bản này đã giao phó vận mệnh mảng kinh doanh giải trí gia đình của mình cho một công ty Trung Quốc.
Vào tối ngày 20/1/2026, một thông báo lớn đã được đưa ra trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng. TCL Electronics bất ngờ phát hành một thông báo trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông, tiết lộ rằng họ đã ký một biên bản ghi nhớ với Sony để thành lập một liên doanh nhằm tiếp quản mảng kinh doanh giải trí gia đình của Sony. Trên thị trường toàn cầu, công ty mới này sẽ vận hành các mảng kinh doanh TV và âm thanh gia đình một cách tích hợp.
Cốt lõi của liên doanh giữa Sony và TCL — mảng kinh doanh giải trí gia đình — đề cập đến toàn bộ dòng sản phẩm nhằm mang trải nghiệm nghe nhìn điện ảnh vào gia đình. Theo chiến lược tích hợp thương hiệu được thực hiện từ năm 2024, mảng kinh doanh này được thống nhất nội bộ dưới thương hiệu "BRAVIA", bao gồm một hệ sinh thái hoàn chỉnh từ màn hình và âm thanh đến dịch vụ nội dung.
Mặc dù sự hợp tác với TCL lần này liên quan đến một hệ thống giải trí gia đình hoàn chỉnh với sự tích hợp sâu rộng giữa phần cứng và phần mềm, nhưng tivi chắc chắn là thành phần quan trọng nhất.
Điều đáng chú ý là cơ cấu cổ phần của liên doanh là 51% do TCL nắm giữ và 49% do Sony nắm giữ. Điều này có nghĩa là tương lai của TV Sony, từng được người tiêu dùng Trung Quốc tôn sùng, sẽ do một công ty Trung Quốc thống trị.
Thời hoàng kim của Sony đã qua?
Vào những năm 1980 và 90, các nhà sản xuất tivi Nhật Bản đã tận hưởng thời kỳ hoàng kim. Các thương hiệu như Sony, Panasonic, Toshiba và Sharp trở thành đồng nghĩa với chất lượng và sản phẩm cao cấp, và tivi Nhật Bản trở thành "sự lựa chọn đáng tin cậy" đối với vô số gia đình.
Trong thời kỳ hoàng kim của công nghệ tivi Nhật Bản, công nghệ Trinitron của Sony hầu như trở thành tiêu chuẩn về chất lượng hình ảnh trong tivi màu. Năm 1996, Công ty TNHH Sony (Trung Quốc) chính thức được thành lập tại Bắc Kinh, đánh dấu sự khởi đầu của việc tập đoàn điện tử khổng lồ Nhật Bản này thâm nhập sâu vào thị trường Trung Quốc.
Vào thời điểm đó, một chiếc tivi Sony Trinitron 29 inch có giá hơn 10.000 nhân dân tệ tại thị trường Trung Quốc, tương đương với mức lương vài năm của một người lao động trung bình, nhưng vẫn khan hiếm.
Vào thời điểm đó, sản phẩm của Sony là sự lựa chọn tinh tế, tượng trưng cho "chất lượng": từ công nghệ Trinitron trong màn hình CRT đến cơ cấu chính xác của máy nghe nhạc Walkman, ngành sản xuất Nhật Bản đã thiết lập một nền văn hóa công nghệ gần như không thể lay chuyển trong tâm trí người tiêu dùng. Lợi thế thương hiệu cao cấp đã cho phép Sony tận hưởng thời kỳ thịnh vượng trên thị trường Trung Quốc trong hơn một thập kỷ, và mặc dù giá của hãng cao hơn nhiều so với TV nội địa, Sony vẫn có một lượng lớn người hâm mộ trung thành.
Tuy nhiên, một cuộc khủng hoảng đối với các nhà sản xuất điện tử Nhật Bản cũng đang âm thầm diễn ra trong thời kỳ thịnh vượng này. Khoảng năm 2000, các thương hiệu TV nội địa Trung Quốc như TCL, Hisense và Changhong bắt đầu trỗi dậy, sử dụng lợi thế về chi phí thấp và nhân công để tiến hành cuộc chiến giá cả và dần dần làm suy giảm thị phần của các thương hiệu Nhật Bản.
Năm 2005, khi Hisense tuyên bố phát triển thành công "Hisense Chip", một chip xử lý video kỹ thuật số với quyền sở hữu trí tuệ độc lập tại Trung Quốc, các nhà sản xuất Nhật Bản có lẽ đã không nhận ra rằng họ không chỉ mất đi lợi thế về chi phí mà cả rào cản công nghệ mạnh mẽ một thời của họ cũng đang bị phá vỡ.
Bước ngoặt thực sự đến vào những năm 2010. Với sự phổ biến rộng rãi của điện thoại thông minh và máy tính bảng, vai trò trung tâm của truyền hình trong giải trí gia đình bắt đầu lung lay. Tuy nhiên, các nhà sản xuất điện tử Nhật Bản phải đối mặt với một tình thế khó xử về chiến lược — liệu họ nên bám trụ vào thị trường cao cấp hay chuyển xuống thị trường thấp hơn để cạnh tranh về giá?
Sony đã chọn phương án thứ nhất, tiếp tục định vị mình là một thương hiệu cao cấp và thể hiện "tinh hoa chế tác". Tuy nhiên, logic thị trường đã âm thầm thay đổi; người tiêu dùng không còn sẵn sàng trả giá quá cao chỉ vì thương hiệu nổi tiếng, mà thay vào đó coi trọng tính hiệu quả về chi phí và các tính năng đổi mới.
Vào tháng 11 năm 2025, tài khoản WeChat chính thức của Sony Xperia đã bị vô hiệu hóa và đóng băng, đánh dấu sự kết thúc hoạt động kinh doanh điện thoại di động của Sony tại thị trường Trung Quốc. Cùng với việc ngừng sử dụng tên miền cho trang web điện thoại di động chính thức của Sony tại Trung Quốc ba tháng trước đó, chuỗi hành động này đã chính thức tuyên bố Sony rút lui hoàn toàn khỏi thị trường Trung Quốc, nơi thị phần của hãng đã trở nên không đáng kể.
Mảng kinh doanh TV của Sony cũng rơi vào tình trạng tương tự. Mặc dù khả năng tinh chỉnh của chip nhận thức XR của Sony vẫn được giới chuyên môn công nhận, nhưng người tiêu dùng từng ca ngợi Sony là "tốt nhất" giờ đây không còn thấy giá trị mà nó mang lại xét về giá cả. Đến cuối năm 2025, nhiều khiếu nại về các mẫu TV Sony trên các nền tảng khiếu nại người tiêu dùng khác nhau cho thấy chúng "hỏng ngay sau khi hết hạn bảo hành", gặp sự cố phát lại không có tiếng hoặc trục trặc bo mạch chủ. Phản hồi chậm trễ từ phía chính thức càng làm xói mòn nền tảng niềm tin vào thương hiệu cao cấp của hãng.
Khi các thương hiệu Trung Quốc cung cấp trải nghiệm tương tự hoặc thậm chí tốt hơn với công nghệ tiên tiến hơn và giá thấp hơn, lợi thế cạnh tranh của Sony đang nhanh chóng cạn kiệt. Sự suy giảm này không chỉ riêng Sony. Toàn bộ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng Nhật Bản đang đối mặt với những thách thức tương tự. Sharp đã được bán cho Foxconn, Toshiba trải qua nhiều lần tái cấu trúc, Panasonic thu hẹp quy mô kinh doanh… thời kỳ hoàng kim của đế chế điện tử Nhật Bản đã kết thúc.
Trong khi Sony vẫn đang chật vật để duy trì hình ảnh thương hiệu cao cấp, những đối thủ từng là "người theo sau" của họ đã viết lại luật chơi với một bộ chiến thuật hoàn toàn khác.
Sony và TCL: Ai cần ai hơn?
Bản chất của sự hợp tác này là sử dụng "hiệu quả của Trung Quốc" để chuyển đổi và tinh giản "hệ sinh thái Nhật Bản" của Sony.
Kế hoạch của công ty mới cũng cho thấy rõ điều này: họ sẽ tận dụng cả "công nghệ hình ảnh và âm thanh chất lượng cao cùng giá trị thương hiệu của Sony" và "công nghệ màn hình tiên tiến, lợi thế quy mô toàn cầu, chuỗi cung ứng dọc và hiệu quả chi phí từ đầu đến cuối của TCL".
Nói cách khác, Sony cung cấp hào quang thương hiệu và di sản công nghệ, trong khi TCL cung cấp huyết mạch cần thiết để những di sản này tồn tại trong thị trường hiện đại - sản xuất hiệu quả, chi phí có thể kiểm soát và kênh phân phối rộng khắp.
Việc thay đổi cổ phần kiểm soát đồng nghĩa với việc TCL sẽ có quyền quyết định cuối cùng trong liên doanh tương lai. Sony, gã khổng lồ Nhật Bản từng định nghĩa phân khúc điện tử tiêu dùng cao cấp, đã chính thức chuyển giao quyền lãnh đạo mảng kinh doanh giải trí gia đình cho đối tác Trung Quốc.
Sự hợp tác này không chỉ đơn thuần là chuyển giao công nghệ hay cấp phép thương hiệu, mà là sự tích hợp sâu rộng trong ngành. Theo biên bản ghi nhớ, liên doanh được thành lập sẽ tiến hành các hoạt động kinh doanh tích hợp trên toàn cầu, bao gồm các sản phẩm như tivi và hệ thống âm thanh gia đình. Điều này có nghĩa là toàn bộ chuỗi cung ứng từ thiết kế sản phẩm, nghiên cứu và phát triển, sản xuất đến bán hàng, sẽ do liên doanh dẫn dắt.
Đối với Sony, việc giữ lại 49% cổ phần cho phép họ tiếp tục tham gia kinh doanh và chia sẻ lợi nhuận tiềm năng trong tương lai, đồng thời tận dụng khả năng sản xuất và lợi thế chuỗi cung ứng của TCL để giảm chi phí. Đối với TCL, việc nắm giữ 51% cổ phần đảm bảo quyền kiểm soát của họ đối với liên doanh, đồng thời có được quyền tiếp cận việc cấp phép thương hiệu và chuyên môn công nghệ của Sony.
Mô hình hợp tác này phản ánh sự chuyển đổi sâu sắc đang diễn ra trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng toàn cầu, nơi các mô hình tích hợp theo chiều dọc truyền thống đang được thay thế bằng các mạng lưới hợp tác linh hoạt hơn. Các công ty không còn theo đuổi sự kiểm soát tuyệt đối đối với mọi khía cạnh, mà thay vào đó tập trung vào lĩnh vực chuyên môn của mình và bù đắp những điểm yếu thông qua hợp tác.
Nhìn lại quá trình thay thế công nghiệp kéo dài ba mươi năm này, có một "sự tương phản thú vị trong con đường phát triển". Sự suy giảm của Sony bắt nguồn chính xác từ mô hình "tích hợp dọc" từng rất mạnh mẽ của họ - kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nội dung phim và truyền hình, thiết bị chuyên nghiệp đến thiết bị đầu cuối người tiêu dùng. Điều này là một rào cản trong kỷ nguyên analog, nhưng trong thời đại kỹ thuật số, nó có thể trở thành gánh nặng do hệ thống cồng kềnh.
Ngược lại, cốt lõi thành công của TCL cũng là "tích hợp dọc", nhưng việc tập trung vào tích hợp khâu sản xuất tấm nền (CSOT) và sản xuất máy móc hoàn chỉnh đã dẫn đến khả năng kiểm soát chi phí cực kỳ cao và hiệu quả triển khai công nghệ vượt trội.
Liên doanh này dường như là sự chuyển giao giữa hai mô hình "tích hợp theo chiều dọc": Sony chuyển giao thương hiệu và một số di sản công nghệ, trong khi TCL bơm vào "máu hiệu quả" giúp di sản của họ tồn tại trong thị trường hiện đại.
Ở mức độ sâu hơn, sự hợp tác này tượng trưng cho sự dịch chuyển quyền lực trong ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng toàn cầu. Các ông lớn điện tử Nhật Bản trước đây, đối mặt với sự trỗi dậy mạnh mẽ của các thương hiệu Trung Quốc, đã buộc phải điều chỉnh chiến lược của mình, dựa vào hợp tác hơn là cạnh tranh để duy trì vị thế trên thị trường.
Đối với Sony, điều này giống như một "quân cờ hy sinh" trong một chiến lược trọng tâm. Trở lại năm 2014, Sony, đang chìm trong thua lỗ, đã tách mảng kinh doanh tivi thành một công ty con độc lập, điều mà người ngoài cho là "bán đi". Mười năm sau, dự đoán đó đã trở thành sự thật.
Trên thị trường toàn cầu, lượng tivi Sony xuất xưởng trong ba quý đầu năm 2025 chỉ đạt 2,6 triệu chiếc, xếp thứ mười và tụt hậu đáng kể so với các thương hiệu Trung Quốc như TCL, Hisense và Xiaomi. Mảng kinh doanh TV được phân loại là "các ngành kinh doanh khác" trong báo cáo tài chính, hoạt động thua lỗ hoặc chỉ thu được lợi nhuận tối thiểu. Mảng kinh doanh điện thoại di động của Sony cũng chính thức rút khỏi Trung Quốc vào năm 2025, tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực có lợi nhuận cao hơn như cảm biến hình ảnh, trò chơi và âm nhạc. Việc thoái vốn khỏi các mảng kinh doanh phần cứng không cốt lõi đang chịu áp lực liên tục đã trở thành một lựa chọn chiến lược rõ ràng.
Ban lãnh đạo cấp cao của Sony từ lâu đã đặt cược rõ ràng vào tương lai của công ty dựa trên "tầm nhìn giải trí sáng tạo", với các mảng kinh doanh trò chơi, âm nhạc, phim ảnh và cảm biến hình ảnh đóng góp phần lớn lợi nhuận và mang nhiều kỳ vọng cao. Việc thoái vốn khỏi mảng kinh doanh phần cứng giải trí gia đình đang liên tục thua lỗ và suy giảm chiến lược sẽ cho phép Sony tập trung linh hoạt hơn vào nội dung và công nghệ cốt lõi.
Trung Quốc thiết lập vị thế áp đảo trên thị trường TV
Vào mùa xuân năm 1996, một cuộc chiến âm thầm đang diễn ra trên thị trường tivi Trung Quốc. Ngày 26 tháng 3, Changhong đột ngột tuyên bố giảm giá tất cả các loại tivi màu của mình, từ 18% đến 30%. Cuộc chiến giá cả này, được mệnh danh là "Tháng Ba Đen", đã hoàn toàn định hình lại bối cảnh của ngành công nghiệp tivi Trung Quốc.
Các thương hiệu trong nước đã thách thức các thương hiệu nước ngoài với sự can đảm đáng kinh ngạc. Các thương hiệu như Konka, TCL và Panda nhanh chóng làm theo bằng cách giảm giá, tạo thành một cuộc tấn công tập thể của phe trong nước. Kết quả vượt xa mọi kỳ vọng: đến cuối năm 1996, thị phần TV màu nội địa đã tăng vọt lên 71,1%, và các nhà sản xuất Nhật Bản gần như mất hoàn toàn lợi thế trên thị trường Trung Quốc.
Tuy nhiên, cuộc chiến giá cả chỉ là bước đầu tiên để các thương hiệu Trung Quốc tồn tại. Sự trở lại thực sự bắt đầu bằng việc giải quyết các công nghệ cốt lõi.
Ngày 26 tháng 6 năm 2005, Hisense ra mắt "Chip Hisense", chip xử lý video kỹ thuật số do Trung Quốc tự phát triển đầu tiên, tại Bắc Kinh. Ông Zhou Houjian, khi đó là chủ tịch của Hisense, đã giơ cao con chip nhỏ, tuyên bố chấm dứt "kỷ nguyên không chip" cho ngành công nghiệp TV màu của Trung Quốc. Ông thẳng thắn tuyên bố: "Nếu không có chip của riêng mình, chúng ta sẽ mãi mãi chỉ là những nhà sản xuất hạng hai." Sự ra đời của "chip Trung Quốc" này đánh dấu sự khởi đầu của việc ngành công nghiệp truyền hình Trung Quốc thoát khỏi xiềng xích phụ thuộc công nghệ.
Bước ngoặt chiến lược thực sự đến vào năm 2009. Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu, TCL đã đưa ra một quyết định mạo hiểm: đầu tư 24,5 tỷ nhân dân tệ để xây dựng dây chuyền sản xuất tấm nền LCD thế hệ 8.5 tại CSOT (China Star Optoelectronics Technology). Chủ tịch Li Dongsheng đã bác bỏ những ý kiến phản đối: "Chúng ta phải tham gia vào ngành công nghiệp sản xuất tấm nền, nếu không chúng ta sẽ luôn phụ thuộc vào người khác." Quyết định này đã phá vỡ thế khó khăn của ngành công nghiệp Trung Quốc về "thiếu chip và màn hình" và đặt nền móng vững chắc cho khả năng cạnh tranh của TCL trên thị trường toàn cầu trong tương lai.
Năm 2014, Hisense đã tiên phong mở ra một hướng đi mới trong công nghệ màn hình bằng cách ra mắt chiếc TV laser 100 inch đầu tiên trên thế giới. Sự đổi mới này chứng minh rằng các thương hiệu Trung Quốc không còn bằng lòng với việc chỉ đơn thuần đi theo công nghệ mà đang bắt đầu định hình hướng đi tương lai của công nghệ màn hình.
Những đột phá công nghệ nhanh chóng chuyển thành lợi thế thị trường. Mười năm sau, các thương hiệu Trung Quốc đã thiết lập vị thế thống trị áp đảo trên thị trường TV toàn cầu.
Dữ liệu cho thấy trong ba quý đầu năm 2025, lượng TV xuất xưởng toàn cầu của TCL đạt 20,8 triệu chiếc, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, TV Mini LED là điểm sáng lớn nhất, với lượng xuất xưởng toàn cầu đạt 2,24 triệu chiếc, tăng mạnh 153,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Hisense cũng thể hiện tốt, đứng đầu về lượng xuất xưởng của các thương hiệu trên thị trường TV Trung Quốc năm 2025 và tiếp tục mở rộng trên thị trường toàn cầu.
Các thương hiệu TV Trung Quốc đã chuyển mình từ những người tham gia vào cuộc chiến giá cả thành những người dẫn đầu về đổi mới công nghệ.
Tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng (CES) 2026, sức mạnh đổi mới của các thương hiệu Trung Quốc đã được thể hiện đầy đủ. Hisense ra mắt công nghệ RGB MiniLED evo, đột phá khi bổ sung thêm nguồn sáng LED "xanh da trời" thứ tư vào kiến trúc đèn nền ba màu truyền thống, nâng cao dải màu lên một tầm cao mới. TCL trưng bày sản phẩm chủ lực với hơn 20.000 vùng đèn nền và độ sáng tối đa 10.000 nits, thiết lập một tiêu chuẩn mới cho ngành.
Những đột phá công nghệ của các thương hiệu Trung Quốc đã trực tiếp định hình lại bối cảnh ngành công nghiệp toàn cầu. Năm 2025, thị phần xuất xưởng TV toàn cầu kết hợp của ba thương hiệu lớn của Trung Quốc—TCL, Hisense và Xiaomi—đạt 31,3%, lần đầu tiên vượt qua thị phần 28,4% của Samsung và LG đến từ Hàn Quốc. Trung Quốc đã chuyển mình từ những người đi theo công nghệ thành những người tham gia vào các tiêu chuẩn quan trọng cho sự phát triển của công nghệ màn hình toàn cầu.
Đằng sau sự chuyển mình này là sự đầu tư liên tục của các công ty Trung Quốc vào nghiên cứu và phát triển cùng với sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu của người tiêu dùng. Trong khi các công ty Nhật Bản vẫn kiên định với triết lý "công nghệ là trên hết", các công ty Trung Quốc đã học được cách kết hợp đổi mới công nghệ với sự chấp nhận của thị trường để tạo ra các sản phẩm vừa tiên tiến về công nghệ vừa có giá cả phải chăng cho người tiêu dùng.
>> TCL tiếp quản mảng kinh doanh TV của Sony
Nguồn: Sohu
