Vũ Nguyễn
Writer
Trí tuệ nhân tạo đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh quyết liệt giữa Trung Quốc và Mỹ. Những động thái gần đây từ các phòng thí nghiệm Trung Quốc khiến nhiều người đặt câu hỏi về vị thế dẫn đầu lâu nay của các tên tuổi Mỹ như Google hay OpenAI.
Tuần trước, ByteDance, công ty mẹ của TikTok, ra mắt Seedance 2.0, công cụ tạo video từ văn bản với chất lượng cao và chi phí thấp. Cùng thời điểm, Anthropic cho biết một số phòng thí nghiệm Trung Quốc đã tạo hàng nghìn tài khoản giả để thu thập phản hồi từ chatbot Claude nhằm “chưng cất” và cải thiện mô hình AI của họ. Những diễn biến này làm dấy lên nhận định rằng Trung Quốc đang tăng tốc mạnh mẽ trong cuộc đua AI.
Hiện nay, các mô hình tiên tiến nhất vẫn chủ yếu đến từ Mỹ. Tuy nhiên, chiến lược của Trung Quốc không chỉ tập trung vào đỉnh cao công nghệ mà còn vào giá thành và khả năng phổ cập. Theo Reuters, ngành công nghiệp này đang chuẩn bị cho làn sóng AI giá rẻ từ Trung Quốc, với chi phí sử dụng liên tục được kéo xuống. Nếu một công cụ đủ rẻ và đủ tốt, nó có thể nhanh chóng được triển khai rộng khắp và tạo ra sự phụ thuộc nền tảng trên quy mô toàn cầu.
Tham vọng này không mới. Từ năm 2017, Trung Quốc đã xác định AI là trọng tâm cạnh tranh quốc tế, đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm đổi mới AI hàng đầu thế giới. AI được xem là động lực cho sản xuất, an ninh mạng và tăng trưởng kinh tế.
Song song với chiến lược giá rẻ là câu chuyện sức mạnh mềm. Các tuyên bố chính thức của Trung Quốc mô tả AI như đóng góp cho “phúc lợi chung của nhân loại”, hàm ý rằng vai trò lãnh đạo của họ mang lại lợi ích toàn cầu. Nếu các hệ thống như Seedance trở nên phổ biến, chúng có thể ảnh hưởng đến thói quen sáng tạo nội dung và hệ sinh thái phát triển phần mềm, đặc biệt ở những thị trường cần công cụ chi phí thấp.
Tuy nhiên, mặt trái cũng đáng chú ý. Tổ chức Freedom House từng xếp Trung Quốc vào nhóm có mức độ tự do internet thấp nhất. Năm 2022, cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc ban hành quy định yêu cầu thuật toán phải duy trì “giá trị chủ đạo” và lan tỏa “năng lượng tích cực”. Điều này cho thấy kiểm soát thông tin là ưu tiên song hành với phát triển công nghệ.
Vì thế, câu hỏi không chỉ là ai dẫn đầu về kỹ thuật, mà là mô hình nào sẽ trở thành tiêu chuẩn toàn cầu. Khi một nền tảng đủ rẻ và đủ phổ biến, việc chuyển sang lựa chọn khác trở nên khó khăn. Các quốc gia đứng ngoài cuộc cạnh tranh Mỹ Trung có thể hưởng lợi từ công cụ giá thấp, nhưng cũng phải cân nhắc nguy cơ phụ thuộc vào hệ thống được định hình bởi một mô hình chính trị khác biệt.
Bài chi tiết, hơi dài:
Tuần trước, ByteDance, công ty mẹ của TikTok, ra mắt Seedance 2.0, công cụ tạo video từ văn bản với chất lượng cao và chi phí thấp. Cùng thời điểm, Anthropic cho biết một số phòng thí nghiệm Trung Quốc đã tạo hàng nghìn tài khoản giả để thu thập phản hồi từ chatbot Claude nhằm “chưng cất” và cải thiện mô hình AI của họ. Những diễn biến này làm dấy lên nhận định rằng Trung Quốc đang tăng tốc mạnh mẽ trong cuộc đua AI.
Hiện nay, các mô hình tiên tiến nhất vẫn chủ yếu đến từ Mỹ. Tuy nhiên, chiến lược của Trung Quốc không chỉ tập trung vào đỉnh cao công nghệ mà còn vào giá thành và khả năng phổ cập. Theo Reuters, ngành công nghiệp này đang chuẩn bị cho làn sóng AI giá rẻ từ Trung Quốc, với chi phí sử dụng liên tục được kéo xuống. Nếu một công cụ đủ rẻ và đủ tốt, nó có thể nhanh chóng được triển khai rộng khắp và tạo ra sự phụ thuộc nền tảng trên quy mô toàn cầu.
Tham vọng này không mới. Từ năm 2017, Trung Quốc đã xác định AI là trọng tâm cạnh tranh quốc tế, đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm đổi mới AI hàng đầu thế giới. AI được xem là động lực cho sản xuất, an ninh mạng và tăng trưởng kinh tế.
Song song với chiến lược giá rẻ là câu chuyện sức mạnh mềm. Các tuyên bố chính thức của Trung Quốc mô tả AI như đóng góp cho “phúc lợi chung của nhân loại”, hàm ý rằng vai trò lãnh đạo của họ mang lại lợi ích toàn cầu. Nếu các hệ thống như Seedance trở nên phổ biến, chúng có thể ảnh hưởng đến thói quen sáng tạo nội dung và hệ sinh thái phát triển phần mềm, đặc biệt ở những thị trường cần công cụ chi phí thấp.
Tuy nhiên, mặt trái cũng đáng chú ý. Tổ chức Freedom House từng xếp Trung Quốc vào nhóm có mức độ tự do internet thấp nhất. Năm 2022, cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc ban hành quy định yêu cầu thuật toán phải duy trì “giá trị chủ đạo” và lan tỏa “năng lượng tích cực”. Điều này cho thấy kiểm soát thông tin là ưu tiên song hành với phát triển công nghệ.
Vì thế, câu hỏi không chỉ là ai dẫn đầu về kỹ thuật, mà là mô hình nào sẽ trở thành tiêu chuẩn toàn cầu. Khi một nền tảng đủ rẻ và đủ phổ biến, việc chuyển sang lựa chọn khác trở nên khó khăn. Các quốc gia đứng ngoài cuộc cạnh tranh Mỹ Trung có thể hưởng lợi từ công cụ giá thấp, nhưng cũng phải cân nhắc nguy cơ phụ thuộc vào hệ thống được định hình bởi một mô hình chính trị khác biệt.
Bài chi tiết, hơi dài:
