Sussie
Intern Writer
Mới đây, Tesla – cái tên vốn được xem là "ông lớn" trong ngành năng lượng mới toàn cầu – đã công bố báo cáo tài chính năm 2025 với một kết quả khá là "đáng thất vọng" đấy. Lợi nhuận ròng cả năm của hãng đã giảm mạnh tới 46%, gần như "bốc hơi" một nửa và chạm mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua. Doanh thu cũng lần đầu tiên ghi nhận sự sụt giảm hàng năm, phá vỡ chuỗi tăng trưởng kéo dài suốt 15 năm liền.
Tesla đã đưa ra hai lý do chính cho tình hình này: lượng xe giao toàn cầu giảm và doanh thu từ tín chỉ carbon (regulatory credits) bị cắt giảm đáng kể. Cụ thể, lượng xe giao toàn cầu đã giảm 8,6%, cùng với việc nhiều quốc gia ở châu Âu và Mỹ bắt đầu siết chặt các chính sách trợ cấp, điều này thực sự đã tạo áp lực lớn lên hiệu suất kinh doanh của Tesla.
Tuy nhiên, theo mình thấy, đây có lẽ là kết quả tất yếu từ chính những lựa chọn chiến lược của Tesla. Trong suốt một năm qua, Elon Musk dường như không còn đặt quá nhiều trọng tâm vào mảng kinh doanh ô tô nữa. Thay vào đó, nguồn lực của Tesla đang dần được dồn sang các lĩnh vực mới nổi như robot hình người (humanoid robots), dịch vụ taxi tự lái (Robotaxi) hay thậm chí là SpaceX.
Từ góc độ phát triển doanh nghiệp, việc Tesla "đánh hơi" thấy đâu là xu hướng và lao vào là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nếu nhìn lại ngành công nghiệp ô tô, khi phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu nội địa Trung Quốc như BYD hay Xpeng, việc Tesla giảm đầu tư vào mảng kinh doanh cốt lõi này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ cập nhật sản phẩm, đổi mới công nghệ và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Vì vậy, sự sụt giảm về hiệu suất kinh doanh có lẽ đã nằm trong dự đoán của nhiều người rồi.
Khi mà chúng ta vẫn đang mong chờ Tesla sẽ mang đến những sản phẩm ô tô mới mẻ nào, thì phản hồi của Elon Musk trong cuộc họp báo cáo tài chính lại như một tín hiệu cho thấy: có vẻ như anh ấy không còn ý định tập trung vào việc "cứu vãn" mảng kinh doanh ô tô nữa.
Hy sinh Model S/X để đổi lấy 1 triệu robot?
Trong cuộc họp báo cáo tài chính, Elon Musk đã tuyên bố rõ ràng rằng Tesla sẽ chính thức ngừng sản xuất hai mẫu xe chủ lực là Model S và Model X trước khi quý 2 năm 2026 kết thúc. Nhà máy Fremont, nơi từng là cơ sở sản xuất chính cho hai mẫu xe này, sẽ được chuyển đổi để sản xuất robot hình người Optimus.
Quyết định này ngay lập tức gây ra nhiều tranh cãi. Không ít người cho rằng việc ngừng sản xuất là do doanh số thấp. Đúng là doanh số của Model S và Model X có phần ảm đạm, và đây chắc chắn là một yếu tố quan trọng, nhưng nó không phải là nguyên nhân cốt lõi đâu nhé.
Lý do thực sự khiến chúng phải "rút lui" khỏi lịch sử là vì chúng đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh sản phẩm của mình rồi. Model S chính là mẫu xe tiên phong mở ra cánh cửa cho xe điện, một cột mốc quan trọng. Còn Model X với thiết kế cửa cánh chim độc đáo đã trở thành biểu tượng kinh điển cho năng lực công nghệ của Tesla. Hai mẫu xe flagship này, với định vị sang trọng và hiệu suất siêu xe, đã chứng minh rằng xe điện hoàn toàn có thể vượt trội hơn xe chạy xăng về hiệu năng, quãng đường di chuyển và sự thông minh. Nhờ đó, Tesla đã thành công xây dựng hình ảnh thương hiệu cao cấp và tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Giờ đây, tư duy sản phẩm của Tesla đã không còn đi theo hướng cao cấp nữa. Elon Musk luôn tin rằng những sản phẩm có giá cả phải chăng và hiệu suất tốt mới là chìa khóa để chinh phục thị trường toàn cầu. Vì vậy, trọng tâm nâng cấp sản phẩm của Tesla trong thời gian dài đã tập trung vào các mẫu xe "chạy số lượng" như Model 3 và Model Y, khiến tốc độ cải tiến của Model S và Model X trở nên chậm chạp.
Đến thời điểm hiện tại, Tesla đã có đủ khả năng sản xuất quy mô lớn và giá trị thương hiệu ăn sâu vào tâm trí người tiêu dùng, nên không còn cần phải dựa vào các mẫu xe flagship cao cấp để khẳng định vị thế trong ngành nữa.
À tiện đây, mình cũng muốn nhắc thêm là vào tháng 4 năm ngoái (2024), tùy chọn "đặt mua xe mới" cho Model S và Model X trên trang web của Tesla Trung Quốc đã bị loại bỏ, chỉ còn lại "xem xe có sẵn" và "đặt lịch lái thử". Giờ nhìn lại, có vẻ như kế hoạch ngừng sản xuất hai mẫu xe chủ lực này đã được Tesla âm thầm ấp ủ từ lúc đó rồi.
Trong cuộc họp báo cáo tài chính, Elon Musk cũng thẳng thắn chia sẻ rằng hai lĩnh vực đầu tư chính trong tương lai sẽ là AI và robot, cùng với pin và cơ sở hạ tầng năng lượng. Trong đó, robot Optimus, với vai trò là "hiện thân vật lý của AI", được đặt ở vị trí trung tâm. Musk còn mạnh miệng đặt mục tiêu sản xuất 1 triệu robot mỗi năm.
Có vẻ như quan điểm của Elon Musk chưa bao giờ thay đổi. Việc anh ấy kiên quyết ngừng sản xuất hai mẫu xe flagship hiện tại cũng là để dọn đường cho mục tiêu tiếp theo của Tesla. Hơn mười năm trước, Tesla là một công ty công nghệ dựa trên phần cứng, kiếm lợi nhuận từ việc nghiên cứu, sản xuất và bán xe điện. Giờ đây, hãng đang chuyển mình thành một doanh nghiệp công nghệ tổng hợp với công nghệ AI vật lý làm cốt lõi, trong đó mảng kinh doanh ô tô sẽ trở thành một trong những ứng dụng của AI vật lý, còn mảng robot được định vị là động lực tăng trưởng thứ hai trong tương lai.
Musk nhấn mạnh rằng các ứng dụng của AI vật lý còn vượt xa ngành ô tô, và quy mô thị trường tiềm năng của Optimus trong tương lai sẽ vượt qua cả mảng kinh doanh ô tô. Lựa chọn chiến lược táo bạo này có thể mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho Tesla, nhưng trong ngắn hạn, nó sẽ khiến Tesla mất đi sự hỗ trợ thương hiệu từ các mẫu xe cao cấp và phải đối mặt với áp lực lớn hơn về hiệu suất kinh doanh.
Musk "đặt cược tất tay", còn Xpeng lại muốn "chạy bằng hai chân" để vượt Tesla
Tesla không phải là hãng xe duy nhất "chơi" AI vật lý đâu nhé. Trên thị trường xe năng lượng mới toàn cầu, đặc biệt là ở Trung Quốc, cuộc đua xoay quanh AI vật lý thực ra đã bắt đầu từ lâu rồi.
Trong số đó, Xpeng là hãng xe tiên phong đề xuất chiến lược AI vật lý. Họ không còn chỉ coi mình là một hãng xe nữa, mà định vị mình là "người khám phá hành trình trong thế giới AI vật lý, một công ty trí tuệ hiện thân toàn cầu". Không chỉ Xpeng, nhà sáng lập Li Auto, Li Xiang, trong cuộc họp trực tuyến toàn thể gần đây, cũng hầu như không nhắc gì đến mảng kinh doanh ô tô, mà chỉ nói đi nói lại về AI, trí tuệ hiện thân và robot hình người, đồng thời tuyên bố rõ ràng sẽ sớm đưa robot vào thực tế.
Nhưng nếu nhìn kỹ lộ trình của họ, Xpeng và Li Auto ở giai đoạn hiện tại đều chọn cách "hai tay hai việc": vừa không muốn từ bỏ mảng kinh doanh ô tô đang hái ra tiền, vừa muốn đặt nền móng sớm cho đường đua tương lai. Cách làm thực tế, thậm chí có phần thận trọng này, về mức độ quyết liệt trong chuyển đổi, dường như không thể sánh bằng sự "đặt cược tất tay" của Tesla với việc "ngừng sản xuất flagship, đánh cược vào tương lai".
Xpeng đã đặt ra mục tiêu doanh số cho năm nay là khoảng 550.000 đến 600.000 chiếc, tăng khoảng 28% so với năm trước, đồng thời sẽ ra mắt ít nhất bốn mẫu SUV hoàn toàn mới. Mặt khác, mảng kinh doanh AI vật lý cũng được yêu cầu phải "đơm hoa kết trái", với robot hình người và ô tô bay sẽ được sản xuất hàng loạt trong năm nay, còn Robotaxi cũng sẽ bắt đầu hoạt động.
Li Auto cũng không hề kém cạnh, với mục tiêu doanh số năm nay là khoảng 500.000 đến 600.000 chiếc. Hãng dự kiến ra mắt 4 đến 6 mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp, phủ rộng phân khúc giá từ 200.000 đến hơn 500.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 27.500 - 69.000 USD hoặc 694 triệu - 1,735 tỷ VNĐ). Thậm chí, họ còn đặt mục tiêu "giành lại vị thế dẫn đầu thị trường xe điện tăng tầm" là một mục tiêu rất quan trọng.
Mình nghĩ rằng, trong một thời gian dài tới, Xpeng rất có thể sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp nhất của Tesla. Dù là trong mảng kinh doanh ô tô cốt lõi hay trong đường đua AI vật lý đầy hứa hẹn, sự bố trí của hai công ty đều trùng lặp rất cao, và cơ hội "đụng độ" trong tương lai sẽ ngày càng nhiều.
Trên chiến trường chính là mảng kinh doanh ô tô, các mẫu xe chủ lực của Xpeng có mức giá và định hướng công nghệ thông minh tương tự như Model 3 và Model Y của Tesla. Cộng thêm việc sẽ ra mắt bốn mẫu SUV hoàn toàn mới trong năm nay, Xpeng chắc chắn sẽ đối đầu trực diện với Tesla trên thị trường.
Trong lĩnh vực AI vật lý mới, robot hình người, ô tô bay, Robotaxi mà Xpeng đang phát triển cũng hoàn toàn trùng khớp với hướng đi của Tesla khi ngừng sản xuất flagship để đặt cược vào robot Optimus và khám phá tương lai lái xe tự động.
Mặc dù Tesla đã chuyển hoàn toàn trọng tâm sang robot, nhưng kinh doanh ô tô vẫn là nhu cầu chủ đạo hiện nay, và "cơn sốt" robot vẫn chưa thực sự bùng nổ. Elon Musk khó có thể dễ dàng từ bỏ nền tảng cơ bản của Tesla. Trong khi đó, Xpeng vừa giữ vững nền tảng sản xuất ô tô, vừa nhanh chóng thúc đẩy việc triển khai kinh doanh AI vật lý. Chiến lược "chạy bằng hai chân" của Xpeng có vẻ ổn định hơn và dễ dàng chiếm lĩnh thị trường sớm hơn so với cách "đặt cược tất tay" có phần cực đoan của Tesla.
Bởi lẽ, ngày nay, nhu cầu của người tiêu dùng đối với ô tô thông minh vẫn rất lớn, đồng thời sự tò mò về robot hình người và lái xe tự động cũng ngày càng tăng. Cách làm "tôi muốn tất cả" của Xpeng lại rất phù hợp để đón đầu cả hai luồng sức mạnh này. Nhiều khi, một chiến lược tưởng chừng như bảo thủ lại có thể trở thành lợi thế táo bạo đấy.
Về mặt kỹ thuật, cả Xpeng và Tesla đều chọn con đường tự nghiên cứu và phát triển toàn diện (full-stack R&D). Dù là "bộ não" của ô tô hay "linh hồn" của robot, họ đều không muốn giao phó cho bên thứ ba. Nền tảng công nghệ càng mạnh, càng quyết định họ có thể đi xa đến đâu trong tương lai. Tesla chắc chắn có lợi thế tiên phong và sức hút thương hiệu mạnh mẽ, nhưng Xpeng lại có sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu thị trường Trung Quốc, tốc độ phản ứng nhanh hơn, đặc biệt là sự linh hoạt trong việc bản địa hóa lái xe thông minh và định nghĩa sản phẩm. Đây đều là những yếu tố quan trọng không thể bỏ qua.
Ngoài ra, mặc dù Li Auto hiện tại vẫn tập trung chính vào ô tô, đặc biệt là giành lại thị trường xe điện tăng tầm, nhưng từ việc Li Auto đã cho ra mắt các sản phẩm như kính thông minh, có thể thấy việc hãng tham gia vào cuộc chiến AI vật lý chỉ là vấn đề thời gian. Đến lúc đó, Tesla có thể sẽ không chỉ đối mặt với một đối thủ duy nhất, mà là cả một "đội quân" các hãng xe Trung Quốc, mà Xpeng là đại diện tiêu biểu, cùng nhau tấn công.
Lời kết
Báo cáo tài chính năm 2025 của Tesla giống như một lời chào tạm biệt với một kỷ nguyên. Việc ngừng sản xuất Model S và Model X, đặt cược tương lai vào robot và AI vật lý, không nghi ngờ gì nữa, chính là tiếng kèn hiệu triệu cho một kỷ nguyên mới.
Ai cũng có thể thấy, đây sẽ là một trận chiến khó khăn. Những ngày sắp tới có thể sẽ không mấy dễ chịu. Doanh số ô tô của Tesla có thể sẽ tiếp tục giảm, áp lực về doanh thu vẫn sẽ hiện hữu. Robot Optimus có thể là một xu hướng lớn, nhưng để nó có thể đi vào mọi nhà, tạo ra giá trị thương mại như ô tô, thì còn phải chờ rất lâu nữa. Điều này không chỉ đòi hỏi tầm nhìn xa, mà còn cần cả sự dũng cảm để vượt qua những khó khăn trước mắt.
Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử của Tesla, mỗi cột mốc quan trọng của hãng, chẳng phải đều đã vượt qua trong những lời nghi ngờ đó sao? Từ việc làm xe điện bị cho là không thực tế, đến việc phát triển lái xe tự động bị coi là quá mạo hiểm, công ty này dường như sinh ra đã quen với việc đi trên một con đường mà ít ai tin tưởng.
Giờ đây, xe điện đã trở nên phổ biến, Tesla với tư cách là người dẫn đầu, đương nhiên sẽ hướng tầm nhìn đến một chiến trường mới, nơi sẽ định hình thập kỷ tiếp theo. AI vật lý và robot hình người chính là hướng đi mà hãng đã chọn lần này.
Đầu tư lớn, rủi ro cao. Nhưng chỉ cần vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất này, những gì Tesla đổi lại có thể là vị thế dẫn đầu và lợi nhuận kinh doanh bền vững trong một lĩnh vực hoàn toàn mới, kéo dài hàng năm, thậm chí hàng thập kỷ.
Tesla đã đưa ra hai lý do chính cho tình hình này: lượng xe giao toàn cầu giảm và doanh thu từ tín chỉ carbon (regulatory credits) bị cắt giảm đáng kể. Cụ thể, lượng xe giao toàn cầu đã giảm 8,6%, cùng với việc nhiều quốc gia ở châu Âu và Mỹ bắt đầu siết chặt các chính sách trợ cấp, điều này thực sự đã tạo áp lực lớn lên hiệu suất kinh doanh của Tesla.
Tuy nhiên, theo mình thấy, đây có lẽ là kết quả tất yếu từ chính những lựa chọn chiến lược của Tesla. Trong suốt một năm qua, Elon Musk dường như không còn đặt quá nhiều trọng tâm vào mảng kinh doanh ô tô nữa. Thay vào đó, nguồn lực của Tesla đang dần được dồn sang các lĩnh vực mới nổi như robot hình người (humanoid robots), dịch vụ taxi tự lái (Robotaxi) hay thậm chí là SpaceX.
Từ góc độ phát triển doanh nghiệp, việc Tesla "đánh hơi" thấy đâu là xu hướng và lao vào là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nếu nhìn lại ngành công nghiệp ô tô, khi phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu nội địa Trung Quốc như BYD hay Xpeng, việc Tesla giảm đầu tư vào mảng kinh doanh cốt lõi này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ cập nhật sản phẩm, đổi mới công nghệ và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Vì vậy, sự sụt giảm về hiệu suất kinh doanh có lẽ đã nằm trong dự đoán của nhiều người rồi.
Khi mà chúng ta vẫn đang mong chờ Tesla sẽ mang đến những sản phẩm ô tô mới mẻ nào, thì phản hồi của Elon Musk trong cuộc họp báo cáo tài chính lại như một tín hiệu cho thấy: có vẻ như anh ấy không còn ý định tập trung vào việc "cứu vãn" mảng kinh doanh ô tô nữa.
Hy sinh Model S/X để đổi lấy 1 triệu robot?
Trong cuộc họp báo cáo tài chính, Elon Musk đã tuyên bố rõ ràng rằng Tesla sẽ chính thức ngừng sản xuất hai mẫu xe chủ lực là Model S và Model X trước khi quý 2 năm 2026 kết thúc. Nhà máy Fremont, nơi từng là cơ sở sản xuất chính cho hai mẫu xe này, sẽ được chuyển đổi để sản xuất robot hình người Optimus.
Quyết định này ngay lập tức gây ra nhiều tranh cãi. Không ít người cho rằng việc ngừng sản xuất là do doanh số thấp. Đúng là doanh số của Model S và Model X có phần ảm đạm, và đây chắc chắn là một yếu tố quan trọng, nhưng nó không phải là nguyên nhân cốt lõi đâu nhé.
Lý do thực sự khiến chúng phải "rút lui" khỏi lịch sử là vì chúng đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh sản phẩm của mình rồi. Model S chính là mẫu xe tiên phong mở ra cánh cửa cho xe điện, một cột mốc quan trọng. Còn Model X với thiết kế cửa cánh chim độc đáo đã trở thành biểu tượng kinh điển cho năng lực công nghệ của Tesla. Hai mẫu xe flagship này, với định vị sang trọng và hiệu suất siêu xe, đã chứng minh rằng xe điện hoàn toàn có thể vượt trội hơn xe chạy xăng về hiệu năng, quãng đường di chuyển và sự thông minh. Nhờ đó, Tesla đã thành công xây dựng hình ảnh thương hiệu cao cấp và tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Giờ đây, tư duy sản phẩm của Tesla đã không còn đi theo hướng cao cấp nữa. Elon Musk luôn tin rằng những sản phẩm có giá cả phải chăng và hiệu suất tốt mới là chìa khóa để chinh phục thị trường toàn cầu. Vì vậy, trọng tâm nâng cấp sản phẩm của Tesla trong thời gian dài đã tập trung vào các mẫu xe "chạy số lượng" như Model 3 và Model Y, khiến tốc độ cải tiến của Model S và Model X trở nên chậm chạp.
Đến thời điểm hiện tại, Tesla đã có đủ khả năng sản xuất quy mô lớn và giá trị thương hiệu ăn sâu vào tâm trí người tiêu dùng, nên không còn cần phải dựa vào các mẫu xe flagship cao cấp để khẳng định vị thế trong ngành nữa.
À tiện đây, mình cũng muốn nhắc thêm là vào tháng 4 năm ngoái (2024), tùy chọn "đặt mua xe mới" cho Model S và Model X trên trang web của Tesla Trung Quốc đã bị loại bỏ, chỉ còn lại "xem xe có sẵn" và "đặt lịch lái thử". Giờ nhìn lại, có vẻ như kế hoạch ngừng sản xuất hai mẫu xe chủ lực này đã được Tesla âm thầm ấp ủ từ lúc đó rồi.
Trong cuộc họp báo cáo tài chính, Elon Musk cũng thẳng thắn chia sẻ rằng hai lĩnh vực đầu tư chính trong tương lai sẽ là AI và robot, cùng với pin và cơ sở hạ tầng năng lượng. Trong đó, robot Optimus, với vai trò là "hiện thân vật lý của AI", được đặt ở vị trí trung tâm. Musk còn mạnh miệng đặt mục tiêu sản xuất 1 triệu robot mỗi năm.
Có vẻ như quan điểm của Elon Musk chưa bao giờ thay đổi. Việc anh ấy kiên quyết ngừng sản xuất hai mẫu xe flagship hiện tại cũng là để dọn đường cho mục tiêu tiếp theo của Tesla. Hơn mười năm trước, Tesla là một công ty công nghệ dựa trên phần cứng, kiếm lợi nhuận từ việc nghiên cứu, sản xuất và bán xe điện. Giờ đây, hãng đang chuyển mình thành một doanh nghiệp công nghệ tổng hợp với công nghệ AI vật lý làm cốt lõi, trong đó mảng kinh doanh ô tô sẽ trở thành một trong những ứng dụng của AI vật lý, còn mảng robot được định vị là động lực tăng trưởng thứ hai trong tương lai.
Musk nhấn mạnh rằng các ứng dụng của AI vật lý còn vượt xa ngành ô tô, và quy mô thị trường tiềm năng của Optimus trong tương lai sẽ vượt qua cả mảng kinh doanh ô tô. Lựa chọn chiến lược táo bạo này có thể mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho Tesla, nhưng trong ngắn hạn, nó sẽ khiến Tesla mất đi sự hỗ trợ thương hiệu từ các mẫu xe cao cấp và phải đối mặt với áp lực lớn hơn về hiệu suất kinh doanh.
Musk "đặt cược tất tay", còn Xpeng lại muốn "chạy bằng hai chân" để vượt Tesla
Tesla không phải là hãng xe duy nhất "chơi" AI vật lý đâu nhé. Trên thị trường xe năng lượng mới toàn cầu, đặc biệt là ở Trung Quốc, cuộc đua xoay quanh AI vật lý thực ra đã bắt đầu từ lâu rồi.
Trong số đó, Xpeng là hãng xe tiên phong đề xuất chiến lược AI vật lý. Họ không còn chỉ coi mình là một hãng xe nữa, mà định vị mình là "người khám phá hành trình trong thế giới AI vật lý, một công ty trí tuệ hiện thân toàn cầu". Không chỉ Xpeng, nhà sáng lập Li Auto, Li Xiang, trong cuộc họp trực tuyến toàn thể gần đây, cũng hầu như không nhắc gì đến mảng kinh doanh ô tô, mà chỉ nói đi nói lại về AI, trí tuệ hiện thân và robot hình người, đồng thời tuyên bố rõ ràng sẽ sớm đưa robot vào thực tế.
Nhưng nếu nhìn kỹ lộ trình của họ, Xpeng và Li Auto ở giai đoạn hiện tại đều chọn cách "hai tay hai việc": vừa không muốn từ bỏ mảng kinh doanh ô tô đang hái ra tiền, vừa muốn đặt nền móng sớm cho đường đua tương lai. Cách làm thực tế, thậm chí có phần thận trọng này, về mức độ quyết liệt trong chuyển đổi, dường như không thể sánh bằng sự "đặt cược tất tay" của Tesla với việc "ngừng sản xuất flagship, đánh cược vào tương lai".
Xpeng đã đặt ra mục tiêu doanh số cho năm nay là khoảng 550.000 đến 600.000 chiếc, tăng khoảng 28% so với năm trước, đồng thời sẽ ra mắt ít nhất bốn mẫu SUV hoàn toàn mới. Mặt khác, mảng kinh doanh AI vật lý cũng được yêu cầu phải "đơm hoa kết trái", với robot hình người và ô tô bay sẽ được sản xuất hàng loạt trong năm nay, còn Robotaxi cũng sẽ bắt đầu hoạt động.
Li Auto cũng không hề kém cạnh, với mục tiêu doanh số năm nay là khoảng 500.000 đến 600.000 chiếc. Hãng dự kiến ra mắt 4 đến 6 mẫu xe mới hoặc phiên bản nâng cấp, phủ rộng phân khúc giá từ 200.000 đến hơn 500.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 27.500 - 69.000 USD hoặc 694 triệu - 1,735 tỷ VNĐ). Thậm chí, họ còn đặt mục tiêu "giành lại vị thế dẫn đầu thị trường xe điện tăng tầm" là một mục tiêu rất quan trọng.
Mình nghĩ rằng, trong một thời gian dài tới, Xpeng rất có thể sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp nhất của Tesla. Dù là trong mảng kinh doanh ô tô cốt lõi hay trong đường đua AI vật lý đầy hứa hẹn, sự bố trí của hai công ty đều trùng lặp rất cao, và cơ hội "đụng độ" trong tương lai sẽ ngày càng nhiều.
Trên chiến trường chính là mảng kinh doanh ô tô, các mẫu xe chủ lực của Xpeng có mức giá và định hướng công nghệ thông minh tương tự như Model 3 và Model Y của Tesla. Cộng thêm việc sẽ ra mắt bốn mẫu SUV hoàn toàn mới trong năm nay, Xpeng chắc chắn sẽ đối đầu trực diện với Tesla trên thị trường.
Trong lĩnh vực AI vật lý mới, robot hình người, ô tô bay, Robotaxi mà Xpeng đang phát triển cũng hoàn toàn trùng khớp với hướng đi của Tesla khi ngừng sản xuất flagship để đặt cược vào robot Optimus và khám phá tương lai lái xe tự động.
Mặc dù Tesla đã chuyển hoàn toàn trọng tâm sang robot, nhưng kinh doanh ô tô vẫn là nhu cầu chủ đạo hiện nay, và "cơn sốt" robot vẫn chưa thực sự bùng nổ. Elon Musk khó có thể dễ dàng từ bỏ nền tảng cơ bản của Tesla. Trong khi đó, Xpeng vừa giữ vững nền tảng sản xuất ô tô, vừa nhanh chóng thúc đẩy việc triển khai kinh doanh AI vật lý. Chiến lược "chạy bằng hai chân" của Xpeng có vẻ ổn định hơn và dễ dàng chiếm lĩnh thị trường sớm hơn so với cách "đặt cược tất tay" có phần cực đoan của Tesla.
Bởi lẽ, ngày nay, nhu cầu của người tiêu dùng đối với ô tô thông minh vẫn rất lớn, đồng thời sự tò mò về robot hình người và lái xe tự động cũng ngày càng tăng. Cách làm "tôi muốn tất cả" của Xpeng lại rất phù hợp để đón đầu cả hai luồng sức mạnh này. Nhiều khi, một chiến lược tưởng chừng như bảo thủ lại có thể trở thành lợi thế táo bạo đấy.
Về mặt kỹ thuật, cả Xpeng và Tesla đều chọn con đường tự nghiên cứu và phát triển toàn diện (full-stack R&D). Dù là "bộ não" của ô tô hay "linh hồn" của robot, họ đều không muốn giao phó cho bên thứ ba. Nền tảng công nghệ càng mạnh, càng quyết định họ có thể đi xa đến đâu trong tương lai. Tesla chắc chắn có lợi thế tiên phong và sức hút thương hiệu mạnh mẽ, nhưng Xpeng lại có sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu thị trường Trung Quốc, tốc độ phản ứng nhanh hơn, đặc biệt là sự linh hoạt trong việc bản địa hóa lái xe thông minh và định nghĩa sản phẩm. Đây đều là những yếu tố quan trọng không thể bỏ qua.
Ngoài ra, mặc dù Li Auto hiện tại vẫn tập trung chính vào ô tô, đặc biệt là giành lại thị trường xe điện tăng tầm, nhưng từ việc Li Auto đã cho ra mắt các sản phẩm như kính thông minh, có thể thấy việc hãng tham gia vào cuộc chiến AI vật lý chỉ là vấn đề thời gian. Đến lúc đó, Tesla có thể sẽ không chỉ đối mặt với một đối thủ duy nhất, mà là cả một "đội quân" các hãng xe Trung Quốc, mà Xpeng là đại diện tiêu biểu, cùng nhau tấn công.
Lời kết
Báo cáo tài chính năm 2025 của Tesla giống như một lời chào tạm biệt với một kỷ nguyên. Việc ngừng sản xuất Model S và Model X, đặt cược tương lai vào robot và AI vật lý, không nghi ngờ gì nữa, chính là tiếng kèn hiệu triệu cho một kỷ nguyên mới.
Ai cũng có thể thấy, đây sẽ là một trận chiến khó khăn. Những ngày sắp tới có thể sẽ không mấy dễ chịu. Doanh số ô tô của Tesla có thể sẽ tiếp tục giảm, áp lực về doanh thu vẫn sẽ hiện hữu. Robot Optimus có thể là một xu hướng lớn, nhưng để nó có thể đi vào mọi nhà, tạo ra giá trị thương mại như ô tô, thì còn phải chờ rất lâu nữa. Điều này không chỉ đòi hỏi tầm nhìn xa, mà còn cần cả sự dũng cảm để vượt qua những khó khăn trước mắt.
Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử của Tesla, mỗi cột mốc quan trọng của hãng, chẳng phải đều đã vượt qua trong những lời nghi ngờ đó sao? Từ việc làm xe điện bị cho là không thực tế, đến việc phát triển lái xe tự động bị coi là quá mạo hiểm, công ty này dường như sinh ra đã quen với việc đi trên một con đường mà ít ai tin tưởng.
Giờ đây, xe điện đã trở nên phổ biến, Tesla với tư cách là người dẫn đầu, đương nhiên sẽ hướng tầm nhìn đến một chiến trường mới, nơi sẽ định hình thập kỷ tiếp theo. AI vật lý và robot hình người chính là hướng đi mà hãng đã chọn lần này.
Đầu tư lớn, rủi ro cao. Nhưng chỉ cần vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất này, những gì Tesla đổi lại có thể là vị thế dẫn đầu và lợi nhuận kinh doanh bền vững trong một lĩnh vực hoàn toàn mới, kéo dài hàng năm, thậm chí hàng thập kỷ.
