Quang Trương
Pearl
Nếu phải đợi 10 ngày mới gặp được bác sĩ, bạn có hỏi AI trước không?
Một nghiên cứu toàn quốc tại Anh cho thấy điều này không còn là hiện tượng cá biệt. Cứ 5 người thì có 3 người đã dùng AI để tự chẩn đoán sức khỏe. Họ hỏi về triệu chứng, tác dụng phụ của bệnh, phương án điều trị, thậm chí cách cải thiện lối sống. Đáng chú ý, 11% nói rằng AI thực sự giúp sức khỏe của họ tốt lên, không chỉ là cảm giác yên tâm tạm thời.
Nguyên nhân sâu xa khá dễ hiểu. Thời gian chờ trung bình để gặp bác sĩ gia đình ở Anh hiện khoảng 10 ngày, với nhiều người đó là quá lâu. Kể từ đầu năm 2025, các truy vấn kiểu “tôi bị bệnh gì?”, “triệu chứng này là sao?” hay “tác dụng phụ” tăng mạnh, phản ánh rõ sự sốt ruột và nhu cầu được trả lời ngay lập tức.
Khoảng cách thế hệ thể hiện rất rõ. Nhóm 18 đến 24 tuổi có tới 85% thường xuyên dùng AI để tìm thông tin sức khỏe. Ngay cả nhóm trên 65 tuổi, vốn được xem là thận trọng với công nghệ, vẫn có hơn một phần ba sử dụng AI để tự chẩn đoán, chủ yếu để kiểm tra triệu chứng.
Lý do không chỉ nằm ở tốc độ. Nhiều người thừa nhận họ cảm thấy thoải mái hơn khi nói chuyện với AI thay vì trực tiếp chia sẻ vấn đề sức khỏe với bác sĩ. Điều này đặc biệt rõ ở người trẻ. Chi phí cũng là một yếu tố, khi một số người tin rằng tự tìm hiểu bằng AI giúp họ tránh được các khoản khám tư nhân đắt đỏ.
Nhìn tổng thể, phần lớn người dùng đánh giá AI có tác động tích cực. Hơn 40% cho rằng AI giúp họ “phần nào”, 11% nói là “rất nhiều”. Chỉ một tỷ lệ nhỏ cảm thấy AI không mang lại lợi ích gì, cho thấy niềm tin vào các phương pháp y tế truyền thống vẫn còn rất mạnh.
Tuy nhiên, chính các chuyên gia cũng nhấn mạnh ranh giới cần được giữ rõ. AI có thể giúp hiểu ban đầu, gợi ý câu hỏi đúng, nhận diện dấu hiệu cần chú ý. Nhưng nó không thể thay thế bác sĩ trong việc chẩn đoán chính xác. Một số bệnh nếu không được khám và điều trị đúng cách có thể trở nặng hoặc thành mãn tính.
Điều đáng kỳ vọng nhất có lẽ không phải là AI thay thế bác sĩ, mà là AI khiến con người chủ động hơn với sức khỏe của mình, và từ đó đến gặp bác sĩ sớm hơn, với sự chuẩn bị tốt hơn.
ChatGPT Health cho phép kết nối hồ sơ y tế cá nhân và các ứng dụng chăm sóc sức khỏe như Apple Health, để AI đưa ra phản hồi sát hơn với từng người, thay vì chỉ là kiến thức chung. Dù vậy, OpenAI nhấn mạnh rất rõ đây không phải công cụ chẩn đoán hay thay thế chăm sóc y tế chuyên nghiệp. Nó được thiết kế để hỗ trợ, giúp người dùng hiểu kết quả xét nghiệm, theo dõi sức khỏe và đặt câu hỏi đúng, chứ không đưa ra kết luận y khoa cuối cùng.
Tính năng này được xây dựng với sự tham gia của hàng trăm bác sĩ trên toàn cầu, tập trung vào tính an toàn và minh bạch. Nhưng dù công nghệ có tiến xa đến đâu, câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó: khi con người ngày càng tin vào AI để hiểu cơ thể mình, niềm tin dành cho hệ thống y tế truyền thống sẽ thay đổi ra sao?
Có lẽ, trong một tương lai không xa, câu hỏi “Bác sĩ ơi, tôi có khỏe không?” sẽ thường được hỏi… hai lần, một lần với AI, và một lần với con người. (artificialintelligence)
AI bước vào phòng khám, theo cách không ai ngờ tới
Hãy tưởng tượng bạn cảm thấy không ổn, nhưng lịch hẹn với bác sĩ gia đình phải chờ cả tuần, thậm chí lâu hơn. Trong bối cảnh đó, nhiều người đã chọn cách đơn giản hơn, mở trình duyệt hoặc ChatGPT và hỏi thẳng: “Tôi đang bị gì?”.Một nghiên cứu toàn quốc tại Anh cho thấy điều này không còn là hiện tượng cá biệt. Cứ 5 người thì có 3 người đã dùng AI để tự chẩn đoán sức khỏe. Họ hỏi về triệu chứng, tác dụng phụ của bệnh, phương án điều trị, thậm chí cách cải thiện lối sống. Đáng chú ý, 11% nói rằng AI thực sự giúp sức khỏe của họ tốt lên, không chỉ là cảm giác yên tâm tạm thời.
Nguyên nhân sâu xa khá dễ hiểu. Thời gian chờ trung bình để gặp bác sĩ gia đình ở Anh hiện khoảng 10 ngày, với nhiều người đó là quá lâu. Kể từ đầu năm 2025, các truy vấn kiểu “tôi bị bệnh gì?”, “triệu chứng này là sao?” hay “tác dụng phụ” tăng mạnh, phản ánh rõ sự sốt ruột và nhu cầu được trả lời ngay lập tức.
AI đang được dùng để hỏi những gì?
Khi nhìn sâu vào cách mọi người dùng AI cho sức khỏe, kiểm tra triệu chứng đứng đầu, chiếm hơn 60%. Một nửa số người hỏi AI về tác dụng phụ của bệnh hoặc thuốc. Gần 40% tìm lời khuyên về lối sống và chăm sóc sức khỏe. Đáng chú ý, cứ 5 người thì có 1 người dùng AI để tìm hỗ trợ về sức khỏe tâm thần, từ gợi ý trị liệu đến chiến lược đối phó, coi ChatGPT như một “nhà trị liệu ảo”.Khoảng cách thế hệ thể hiện rất rõ. Nhóm 18 đến 24 tuổi có tới 85% thường xuyên dùng AI để tìm thông tin sức khỏe. Ngay cả nhóm trên 65 tuổi, vốn được xem là thận trọng với công nghệ, vẫn có hơn một phần ba sử dụng AI để tự chẩn đoán, chủ yếu để kiểm tra triệu chứng.
Lý do không chỉ nằm ở tốc độ. Nhiều người thừa nhận họ cảm thấy thoải mái hơn khi nói chuyện với AI thay vì trực tiếp chia sẻ vấn đề sức khỏe với bác sĩ. Điều này đặc biệt rõ ở người trẻ. Chi phí cũng là một yếu tố, khi một số người tin rằng tự tìm hiểu bằng AI giúp họ tránh được các khoản khám tư nhân đắt đỏ.
Nhìn tổng thể, phần lớn người dùng đánh giá AI có tác động tích cực. Hơn 40% cho rằng AI giúp họ “phần nào”, 11% nói là “rất nhiều”. Chỉ một tỷ lệ nhỏ cảm thấy AI không mang lại lợi ích gì, cho thấy niềm tin vào các phương pháp y tế truyền thống vẫn còn rất mạnh.
Tuy nhiên, chính các chuyên gia cũng nhấn mạnh ranh giới cần được giữ rõ. AI có thể giúp hiểu ban đầu, gợi ý câu hỏi đúng, nhận diện dấu hiệu cần chú ý. Nhưng nó không thể thay thế bác sĩ trong việc chẩn đoán chính xác. Một số bệnh nếu không được khám và điều trị đúng cách có thể trở nặng hoặc thành mãn tính.
Điều đáng kỳ vọng nhất có lẽ không phải là AI thay thế bác sĩ, mà là AI khiến con người chủ động hơn với sức khỏe của mình, và từ đó đến gặp bác sĩ sớm hơn, với sự chuẩn bị tốt hơn.
Khi ChatGPT chính thức bước vào lĩnh vực sức khỏe
Xu hướng này càng rõ nét hơn khi OpenAI ra mắt tính năng ChatGPT Health. Mỗi tuần có hơn 230 triệu câu hỏi liên quan đến sức khỏe được gửi lên nền tảng, cho thấy nhu cầu khổng lồ về thông tin y tế dễ hiểu.ChatGPT Health cho phép kết nối hồ sơ y tế cá nhân và các ứng dụng chăm sóc sức khỏe như Apple Health, để AI đưa ra phản hồi sát hơn với từng người, thay vì chỉ là kiến thức chung. Dù vậy, OpenAI nhấn mạnh rất rõ đây không phải công cụ chẩn đoán hay thay thế chăm sóc y tế chuyên nghiệp. Nó được thiết kế để hỗ trợ, giúp người dùng hiểu kết quả xét nghiệm, theo dõi sức khỏe và đặt câu hỏi đúng, chứ không đưa ra kết luận y khoa cuối cùng.
Tính năng này được xây dựng với sự tham gia của hàng trăm bác sĩ trên toàn cầu, tập trung vào tính an toàn và minh bạch. Nhưng dù công nghệ có tiến xa đến đâu, câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó: khi con người ngày càng tin vào AI để hiểu cơ thể mình, niềm tin dành cho hệ thống y tế truyền thống sẽ thay đổi ra sao?
Có lẽ, trong một tương lai không xa, câu hỏi “Bác sĩ ơi, tôi có khỏe không?” sẽ thường được hỏi… hai lần, một lần với AI, và một lần với con người. (artificialintelligence)
