Linh Pham
Intern Writer
Các nhà máy lọc dầu quốc doanh cùng một số quan chức chính phủ Ấn Độ đã họp khẩn vào cuối tuần qua để xây dựng kịch bản ứng phó trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, trong bối cảnh khủng hoảng liên quan Iran khiến dòng chảy qua eo biển Hormuz gần như tê liệt. Đây là tuyến hàng hải có vai trò sống còn với New Delhi, được cho là đảm nhiệm khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ.
Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ đang cân nhắc nhiều phương án nhằm “vá” phần thiếu hụt trong ngắn hạn. Một lựa chọn được đưa ra trong thảo luận là mua các lô dầu Nga đang neo đậu gần vùng biển châu Á, theo những người am hiểu nội dung cuộc họp.
Sau khi xung đột Ukraine bùng nổ, Ấn Độ từng trở thành khách hàng đường biển lớn nhất của Nga. Tuy nhiên thời gian gần đây, New Delhi đã giảm nhập khẩu dầu Nga trước sức ép từ Washington, đặc biệt sau thỏa thuận thương mại ký với Mỹ vào tháng trước, theo đó một số mức thuế trừng phạt được dỡ bỏ. Việc “hạ nhiệt” mua dầu Nga khiến nguồn cung thay thế của Ấn Độ phải dựa nhiều hơn vào Trung Đông đúng vào lúc khu vực này biến động mạnh.
Hệ quả thể hiện rõ trong dữ liệu nhập khẩu. Trong tháng 2, lượng dầu Nga được Ấn Độ bốc dỡ chỉ còn hơn 1 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng một nửa so với giai đoạn cao điểm và là mức thấp nhất kể từ tháng 9/2022. Phần thiếu hụt chủ yếu được bù bằng nguồn Trung Đông, làm gia tăng rủi ro khi Hormuz bị nghẽn.
Áp lực càng lớn khi giới chức Bộ Dầu mỏ cho biết Ấn Độ hiện chỉ còn đủ dự trữ tối đa khoảng 2 tuần, tính cả tồn kho thương mại lẫn dự trữ nhà nước. Trong bối cảnh đó, các cơ quan liên quan được cho là đang thúc đẩy Bộ Ngoại giao tìm thêm “dư địa linh hoạt” từ phía Mỹ. Tính đến cuối tuần trước, cũng có khoảng 9,5 triệu thùng dầu Nga đang nằm trên vùng biển châu Á, mở ra khả năng mua nhanh để bù nguồn trong tình huống khẩn cấp.
Song song với phương án trên, các nhà máy lọc dầu và chính phủ còn tính đến các lựa chọn khác để giảm sốc nguồn cung. Một mặt, Ấn Độ có thể mở kho dự trữ dầu chiến lược và thúc đẩy nhập khẩu từ những nguồn thay thế như Venezuela, đồng thời yêu cầu các nhà sản xuất nội địa tăng sản lượng. Mặt khác, New Delhi có thể đề nghị Saudi Aramco tăng khối lượng vận chuyển dầu qua đường ống tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, nhằm né tuyến Hormuz.
Nếu khủng hoảng kéo dài, chính phủ có thể xem xét hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu trong nước, đồng thời ưu tiên khí đốt cho hộ gia đình và nguồn cung qua đường ống. Kịch bản “thắt chặt” tiêu thụ công nghiệp cũng được nhắc tới, theo hướng yêu cầu doanh nghiệp chuyển đổi loại nhiên liệu trong giai đoạn thiếu hụt.
Ở cấp độ thị trường nội địa, chính phủ thậm chí có thể gây sức ép để Reliance Industries chuyển thêm nhiên liệu sang phục vụ trong nước. Một số nhà máy lọc dầu khác cũng có thể buộc phải điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, tăng tối đa sản lượng LPG và chấp nhận cắt giảm các sản phẩm như naphtha.
Ấn Độ thời gian qua đã bổ sung dự trữ chiến lược, nhưng quy mô vẫn được đánh giá khiêm tốn nếu so với Trung Quốc. Bộ trưởng Dầu mỏ Hardeep Singh Puri cho biết nước này hiện nắm khoảng 30 triệu thùng dầu, tương đương gần 6 ngày tiêu thụ, và đáng chú ý dự trữ chính thức chủ yếu là dầu thô, không bao gồm LPG hay LNG.
Với mức tiêu thụ khổng lồ và mức độ phụ thuộc cao vào Trung Đông, Ấn Độ đặc biệt dễ tổn thương nếu xung đột tại khu vực kéo dài. Theo dữ liệu từ Kpler, mỗi ngày có khoảng 2,5–2,7 triệu thùng dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ đi qua eo Hormuz. Gần hai phần ba lượng LNG và khoảng 95% nguồn cung LPG của nước này cũng đến từ Trung Đông, chủ yếu qua điểm nghẽn chiến lược này khiến bất kỳ sự tắc nghẽn nào ở Hormuz đều nhanh chóng trở thành “bài toán sinh tồn” với an ninh năng lượng của New Delhi.
Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ đang cân nhắc nhiều phương án nhằm “vá” phần thiếu hụt trong ngắn hạn. Một lựa chọn được đưa ra trong thảo luận là mua các lô dầu Nga đang neo đậu gần vùng biển châu Á, theo những người am hiểu nội dung cuộc họp.
Sau khi xung đột Ukraine bùng nổ, Ấn Độ từng trở thành khách hàng đường biển lớn nhất của Nga. Tuy nhiên thời gian gần đây, New Delhi đã giảm nhập khẩu dầu Nga trước sức ép từ Washington, đặc biệt sau thỏa thuận thương mại ký với Mỹ vào tháng trước, theo đó một số mức thuế trừng phạt được dỡ bỏ. Việc “hạ nhiệt” mua dầu Nga khiến nguồn cung thay thế của Ấn Độ phải dựa nhiều hơn vào Trung Đông đúng vào lúc khu vực này biến động mạnh.
Hệ quả thể hiện rõ trong dữ liệu nhập khẩu. Trong tháng 2, lượng dầu Nga được Ấn Độ bốc dỡ chỉ còn hơn 1 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng một nửa so với giai đoạn cao điểm và là mức thấp nhất kể từ tháng 9/2022. Phần thiếu hụt chủ yếu được bù bằng nguồn Trung Đông, làm gia tăng rủi ro khi Hormuz bị nghẽn.
Áp lực càng lớn khi giới chức Bộ Dầu mỏ cho biết Ấn Độ hiện chỉ còn đủ dự trữ tối đa khoảng 2 tuần, tính cả tồn kho thương mại lẫn dự trữ nhà nước. Trong bối cảnh đó, các cơ quan liên quan được cho là đang thúc đẩy Bộ Ngoại giao tìm thêm “dư địa linh hoạt” từ phía Mỹ. Tính đến cuối tuần trước, cũng có khoảng 9,5 triệu thùng dầu Nga đang nằm trên vùng biển châu Á, mở ra khả năng mua nhanh để bù nguồn trong tình huống khẩn cấp.
Song song với phương án trên, các nhà máy lọc dầu và chính phủ còn tính đến các lựa chọn khác để giảm sốc nguồn cung. Một mặt, Ấn Độ có thể mở kho dự trữ dầu chiến lược và thúc đẩy nhập khẩu từ những nguồn thay thế như Venezuela, đồng thời yêu cầu các nhà sản xuất nội địa tăng sản lượng. Mặt khác, New Delhi có thể đề nghị Saudi Aramco tăng khối lượng vận chuyển dầu qua đường ống tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, nhằm né tuyến Hormuz.
Nếu khủng hoảng kéo dài, chính phủ có thể xem xét hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu trong nước, đồng thời ưu tiên khí đốt cho hộ gia đình và nguồn cung qua đường ống. Kịch bản “thắt chặt” tiêu thụ công nghiệp cũng được nhắc tới, theo hướng yêu cầu doanh nghiệp chuyển đổi loại nhiên liệu trong giai đoạn thiếu hụt.
Ở cấp độ thị trường nội địa, chính phủ thậm chí có thể gây sức ép để Reliance Industries chuyển thêm nhiên liệu sang phục vụ trong nước. Một số nhà máy lọc dầu khác cũng có thể buộc phải điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, tăng tối đa sản lượng LPG và chấp nhận cắt giảm các sản phẩm như naphtha.
Ấn Độ thời gian qua đã bổ sung dự trữ chiến lược, nhưng quy mô vẫn được đánh giá khiêm tốn nếu so với Trung Quốc. Bộ trưởng Dầu mỏ Hardeep Singh Puri cho biết nước này hiện nắm khoảng 30 triệu thùng dầu, tương đương gần 6 ngày tiêu thụ, và đáng chú ý dự trữ chính thức chủ yếu là dầu thô, không bao gồm LPG hay LNG.
Với mức tiêu thụ khổng lồ và mức độ phụ thuộc cao vào Trung Đông, Ấn Độ đặc biệt dễ tổn thương nếu xung đột tại khu vực kéo dài. Theo dữ liệu từ Kpler, mỗi ngày có khoảng 2,5–2,7 triệu thùng dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ đi qua eo Hormuz. Gần hai phần ba lượng LNG và khoảng 95% nguồn cung LPG của nước này cũng đến từ Trung Đông, chủ yếu qua điểm nghẽn chiến lược này khiến bất kỳ sự tắc nghẽn nào ở Hormuz đều nhanh chóng trở thành “bài toán sinh tồn” với an ninh năng lượng của New Delhi.
