Người đứng đầu bộ phận trí tuệ nhân tạo của Microsoft đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ nhất từ trước đến nay về làn sóng tự động hóa, cho rằng phần lớn công việc văn phòng sẽ bị trí tuệ nhân tạo thay thế trong thời gian rất ngắn. Theo ông, mốc thời gian 12 đến 18 tháng là hoàn toàn khả thi, sớm hơn nhiều so với kỳ vọng của giới doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách, và đây có thể là một cú sốc lớn đối với thị trường lao động toàn cầu.
Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, Giám đốc điều hành Microsoft AI Mustafa Suleyman nhận định rằng hầu hết các nhiệm vụ chuyên môn dựa trên máy tính như luật sư, kế toán, quản lý dự án hay tiếp thị sẽ được tự động hóa gần như hoàn toàn trong vòng một năm rưỡi tới. Ông cho rằng AI sẽ đạt hiệu suất ngang bằng con người trong phần lớn công việc trí óc, đặc biệt là các công việc xử lý thông tin, phân tích và viết lách.
Mustafa Suleyman
Những dấu hiệu ban đầu của làn sóng mất việc do AI đã xuất hiện. Theo báo cáo của công ty tuyển dụng Challenger, riêng tháng 01/2026 đã có 7.624 việc làm bị cắt giảm vì AI, chiếm khoảng 7% tổng số trường hợp sa thải trong tháng. Năm 2025 ghi nhận hơn 54.836 thông báo sa thải liên quan đến AI, và từ khi theo dõi năm 2023, tổng số kế hoạch sa thải được cho là do AI đã vượt 79.000.
Song song với nguy cơ thất nghiệp, rủi ro an ninh và lạm dụng AI cũng gia tăng. Anthropic cảnh báo rằng mô hình Claude có thể bị khai thác cho các mục đích gây hại, thậm chí xuất hiện tín hiệu rủi ro liên quan đến nghiên cứu vũ khí hóa học. Điều này cho thấy AI không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là vấn đề an ninh quốc gia.
Một hiện tượng đáng chú ý là chính nhân viên văn phòng đang tham gia đào tạo hệ thống thay thế họ trong tương lai. Theo Wall Street Journal, các công ty khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon đã thuê hàng chục nghìn chuyên gia trong các lĩnh vực y học, luật, tài chính, kỹ thuật và sáng tạo để chỉnh sửa và huấn luyện dữ liệu cho AI, với mức thù lao từ 45 đến 250 USD mỗi giờ, tương đương khoảng 1,1 đến 6,2 triệu đồng mỗi giờ. Mô hình này vừa tạo nhu cầu lao động ngắn hạn, vừa làm sâu sắc thêm nguy cơ mất việc trong dài hạn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý với dự báo thay thế quá nhanh. Morgan Stanley cho rằng tác động của AI đến dữ liệu kinh tế sẽ cần nhiều thời gian hơn để thể hiện rõ, và cú sốc lớn có thể chỉ xuất hiện vào cuối thập kỷ này. Ngân hàng này nhận định dù tốc độ triển khai AI nhanh hơn các công nghệ trước, nhưng ảnh hưởng tới thị trường lao động có độ trễ đáng kể.
Ở góc độ rủi ro dài hạn, CEO Anthropic Dario Amodei liệt kê nhiều mối đe dọa lớn: thất nghiệp hàng loạt trong vòng 1 đến 5 năm, nguy cơ AI trở thành sức mạnh quốc gia vượt trội, rủi ro khủng bố sinh học, khả năng củng cố các chế độ *******, quyền lực tập trung quá lớn vào các công ty AI và sự cám dỗ khiến các nhà lãnh đạo xem nhẹ rủi ro vì lợi ích kinh tế khổng lồ. Ông cho rằng AI có thể tạo ra hàng nghìn tỷ USD mỗi năm, nhưng cũng là cái bẫy nếu nhân loại không kiểm soát được tốc độ phát triển của nó.
Tổng thể, những cảnh báo này cho thấy AI đang chuyển từ câu chuyện công nghệ sang vấn đề kinh tế, xã hội và an ninh toàn cầu. Khoảng thời gian 12 đến 18 tháng tới có thể là giai đoạn then chốt, khi tự động hóa trí óc bắt đầu tác động trực tiếp đến cấu trúc việc làm và trật tự quyền lực trong xã hội.
Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times, Giám đốc điều hành Microsoft AI Mustafa Suleyman nhận định rằng hầu hết các nhiệm vụ chuyên môn dựa trên máy tính như luật sư, kế toán, quản lý dự án hay tiếp thị sẽ được tự động hóa gần như hoàn toàn trong vòng một năm rưỡi tới. Ông cho rằng AI sẽ đạt hiệu suất ngang bằng con người trong phần lớn công việc trí óc, đặc biệt là các công việc xử lý thông tin, phân tích và viết lách.
Mustafa Suleyman
Những dấu hiệu ban đầu của làn sóng mất việc do AI đã xuất hiện. Theo báo cáo của công ty tuyển dụng Challenger, riêng tháng 01/2026 đã có 7.624 việc làm bị cắt giảm vì AI, chiếm khoảng 7% tổng số trường hợp sa thải trong tháng. Năm 2025 ghi nhận hơn 54.836 thông báo sa thải liên quan đến AI, và từ khi theo dõi năm 2023, tổng số kế hoạch sa thải được cho là do AI đã vượt 79.000.
Song song với nguy cơ thất nghiệp, rủi ro an ninh và lạm dụng AI cũng gia tăng. Anthropic cảnh báo rằng mô hình Claude có thể bị khai thác cho các mục đích gây hại, thậm chí xuất hiện tín hiệu rủi ro liên quan đến nghiên cứu vũ khí hóa học. Điều này cho thấy AI không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là vấn đề an ninh quốc gia.
Một hiện tượng đáng chú ý là chính nhân viên văn phòng đang tham gia đào tạo hệ thống thay thế họ trong tương lai. Theo Wall Street Journal, các công ty khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon đã thuê hàng chục nghìn chuyên gia trong các lĩnh vực y học, luật, tài chính, kỹ thuật và sáng tạo để chỉnh sửa và huấn luyện dữ liệu cho AI, với mức thù lao từ 45 đến 250 USD mỗi giờ, tương đương khoảng 1,1 đến 6,2 triệu đồng mỗi giờ. Mô hình này vừa tạo nhu cầu lao động ngắn hạn, vừa làm sâu sắc thêm nguy cơ mất việc trong dài hạn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý với dự báo thay thế quá nhanh. Morgan Stanley cho rằng tác động của AI đến dữ liệu kinh tế sẽ cần nhiều thời gian hơn để thể hiện rõ, và cú sốc lớn có thể chỉ xuất hiện vào cuối thập kỷ này. Ngân hàng này nhận định dù tốc độ triển khai AI nhanh hơn các công nghệ trước, nhưng ảnh hưởng tới thị trường lao động có độ trễ đáng kể.
Ở góc độ rủi ro dài hạn, CEO Anthropic Dario Amodei liệt kê nhiều mối đe dọa lớn: thất nghiệp hàng loạt trong vòng 1 đến 5 năm, nguy cơ AI trở thành sức mạnh quốc gia vượt trội, rủi ro khủng bố sinh học, khả năng củng cố các chế độ *******, quyền lực tập trung quá lớn vào các công ty AI và sự cám dỗ khiến các nhà lãnh đạo xem nhẹ rủi ro vì lợi ích kinh tế khổng lồ. Ông cho rằng AI có thể tạo ra hàng nghìn tỷ USD mỗi năm, nhưng cũng là cái bẫy nếu nhân loại không kiểm soát được tốc độ phát triển của nó.
Tổng thể, những cảnh báo này cho thấy AI đang chuyển từ câu chuyện công nghệ sang vấn đề kinh tế, xã hội và an ninh toàn cầu. Khoảng thời gian 12 đến 18 tháng tới có thể là giai đoạn then chốt, khi tự động hóa trí óc bắt đầu tác động trực tiếp đến cấu trúc việc làm và trật tự quyền lực trong xã hội.
